T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/478 Esas
KARAR NO: 2021/666
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 28/06/2021
KARAR TARİHİ: 03/08/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;-------- bedelli 1 adet çekin müvekkili şirketin uhdesinde iken kaybolduğunu, söz konusu çeklerin müvekkili şirket ile---- arasındaki bir sözleşmenin teminatı olarak verilmiş ancak taraflar arasındaki sözleşme feshedildikten sonra söz konusu çeklerin -- tarafından sözleşme feshi ve çeklerin müvekkili şirkete teslimine dair tutanakla imza altına alındığını, çeklerin müvekkili şirkete iade edildiğine dair belgeyi dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, çeklerden bir tanesinin müvekkili yedinde bulunduğu sırada çalınmış veya kaybolduğunu, bu çeklerin kötü niyetli üçüncü kişiler tarafından kullanılabilir durumda olduğundan müvekkilinin mağdur olacağını, açmış oldukları iş bu davada müvekkili şirketin asla keşideci olarak kabul edilmemesi gerektiğini, zira keşidecisi olduğu çeklerin ----------------lehtar tarafından teslim edilerek geri döndüğünü ve çeklerin hamili olarak hak sahibinin artık müvekkili şirketin olduğunun belgeyle sabit olduğunu, Türk Ticaret Kanunu 651. Madde (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyam ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmüne dayanılarak müvekkili şirketin hak sahibi olduğunun kabul edilerek davanın görülmesi gerektiğini belirterek tüm bu nedenlerle çek bedelleri bakımından çeklerin iptaline karar verilmesini ve müvekkilinin zarara uğramaması için çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini talep ve dava etmiştir
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasıdır
İstanbul --. Asliye Ticaret Mahkemesinin --- Esas --------yetkisizlik kararı verilerek mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.
Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K'nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.
Kural olarak bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir. Bir hakkın kendisinden istenebilecek durumunda olan yani hakka uymakla yükümlü kişi ise borçlu kişi olup, buna da pasif husumet denilir. Bir davada gerek aktif ve gerekse pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece öncelikle ve resen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise, dava bu sebep ile reddedilir.
Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir. Bu nedenle keşideci sıfatındaki davacının, zayi davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir.
Dava dilekçesi ekinde davaya konu iptali istenilen -------- bedelli çekin incelemesinde; keşidecisinin davacı ... olduğu anlaşılmıştır.
Bu nedenle davacının talebine konu, ------ bedelli çekle ilgili olarak davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava şartları konusunda HMK'nin 138. maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilmesi mümkün olduğundan ve ayrıca davada hasım bulunmadığından aktif dava ehliyeti olup olmadığının dosya üzerinden incelenmesi usul ekonomisi gereği mümkün görüldüğünden takdiren duruşma açılmasına gerek görülmemiş, dosya üzerinden yapılan inceleme ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda belirtildiği gibi;
1-Davanın, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından REDDİNE,
2-Alınması gereken harç peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının davacı tarafa iadesine,
Dair; davacı asilin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere tensiben verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.