T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1010
KARAR NO: 2024/47
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2022
KARAR TARİHİ: 16/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davacı müvekkilinin kömür satış ve pazarlama işi ile uğraşmakta olup ----Kara yolu yol yapım işini yapan davalı şirketin -----Köyünde bulunan şantiyesine 16.400 kg kömür teslimi ve bedeli olan 61.500,00 TL'nin 40 gün sonra ödenmesi hususunda anlaşıldığı ve satış faturasını keserek davalıya gönderildiğini, kantar/teslim fişleri ile de 16.400 kg kömürü davalı şirketin satın alma ve idari işler amiri----- teslim edildiğini, kararlaştırılan kırk günlük vadenin geçmesine rağmen fatura borcunun ödenmemesi üzerine davalı şirket aleyhine ---- icra Müdürlüğünün----- esas sayılı icra dosyası ile faturaya dayalı ilamsız icra takibi yapıldığı ancak söz konusu takibe itiraz edildiği, dosyanın yetkili olan ----- icra Dairelerine gönderilmesi taraflarınca talep edildiği ve -----icra Dairesinin ----- Esas sayılı icra dosyası ile gönderilen ödeme emrine yine davalı tarafça borca gerekçesiz bir şekilde itiraz edildiği, ticari dava şartı arabuluculuk kapsamında ------Arabuluculuk Bürosuna yaptıkları ------dosya numaralı başvuru da, davalı borçlunun herhangi bir şekilde ödemeye yanaşmaması nedeniyle olumsuz sonuçlandığını beyanla; davanın kabulü ile itirazı iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20.den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Müvekkili şirketin davacıya borcunun bulunmadığını, anılan alacak kalemlerinin kabulünde olmaması sebebiyle yaptıkları itirazın haklı ve hukuka uygun olduğunu, taraflar arasında akdedilmiş bir sözleşme ve cari hesaba dayalı bir ticari ilişki bulunmamasına karşın mesnedi belirsiz alacak kalemleri çıkarılarak alacaklı olduğu iddiasına itibar edilemeyeceğini, dava dilekçesinde iddia edildiğinin aksine taraflar arasında bir alacak/borç durumu söz konusu ve iddia edildiği gibi borcun var olduğunu kabul eder, ispatlar mutabakat da bulunmadığını, davalı şirket tarafından faturaya sekiz gün içinde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokacağı şeklindeki bir görüşün mantıki ve hukuksal dayanaktan yoksun olduğunu, davacı ile müvekkili şirket arasında imzalanmış bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığını, davacı tarafından gerek sözleşmesel gerek de cari ilişki nedeniyle teslim ve ifa edilmiş bir mal ve hizmet bulunmadığı sonuç itibariyle teslim ve ifa edilmeye ticari ilişki mesnet gösterilerek talep edilebilecek bir alacakta söz konusu olmadığını, faturalardaki malların müvekkili firmaya teslim edildiği de davacı tarafından ispatlanamadığını, davacının işlemiş faiz talebi faiz oranı ve türü de hatalı olduğu, borcun varlığının anlamına gelmemek kaydıyla dosya kapsamında davacının davalıyı takip tarihinden önce temerrüde düşürdüğüne dair ihtarname veya başkaca bir belge bulunmadığını, temerrüt gerçekleşmeden faiz talep edilemeyeceğinin cihetle davacının işlemiş faiz talebinin reddi gerektiği, Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini belirterek; davanın reddine kötü niyetli alacaklı hakkında %20'den aşağıya olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava hukuki niteliği itibariyle, ----- İcra Müdürlüğünün----- Esas sayılı dosyası icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.İtirazın iptali davası açılabilmesi için;
a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.
b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır.
Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.
c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez. İtirazın iptali istemine konu, -----. İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı dosyası takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde buludğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği; davalı borçlu tarafından itiraz dilekçesinde borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle;
Davalı yanın 2021 yılına ait ticari defterlerin incelemeye tabi tutulduğunu, defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğunu, defterlerin sahibi lehine delil niteliğinde olduğunu, incelenen davalı şirket hareketlerine göre davalının davacıya takip tarihi itibari ile 61.500,25 TL tutarında borcunun gözüktüğünü, takip konusu alacağın 31.10.2021 Tarih -------belge nolu 61.500,08 TL tutarlı faturaya dayalı olduğunu, davalı yanın celp edilen ba/bs formlarının tetkikinde davalı yanın faturayı bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirdiği, sonuç olarak, incelenen davacı ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 61.500,08 TL alacaklı olduğu, incelenen davalı şirket kayıtlarına göre davalının davacıya alacak dayanağı fatura sebebi ile 61.500,25 TL borçlu olduğu Mahkeme tarafından davacı lehine alacağa hükmedilmesi durumunda konu alacak için takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasaya göre takip tarihinden itibaren faizi talep edilebileceği, " şeklinde rapor sunulmuştur.Davacının faaliyet adresi -----olduğundan ------Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinden Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile talimat ile davacı yanın defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak rapor tanzimi istenilmiştir.Talimat Mahkemesinden alınan raporda özetle; " Dava doyası içeriği taraf iddia ve savunmaları ile Davacı tarafın ibraz ettiği defter ve belgeler üzerinde yapılan tespitler sonucunda, Ambar fişinde imzası bulunan------şirket çalışanı olduğu kabul edildiği takdirde malin fiilen sevk edilmiş olduğu, Davalı tarafından yasal süresi içerisinde fatura içeriğine itiraz edilmeyerek fatura üzerinde bulunan vade gününü kabul edilmiş olduğu ve davacının da bunu yasal defterine kaydetmesi ile alacağın kesinleşmiş olduğu, Uygulanan faiz oranının yerinde olduğu, Fatura üzerinde vade belirtildiğinden fatura tarihinden 40 gün sonra yani 20/12/2021 tarihin den itibaren faiz istenmesinin uygun olduğu, davacı tarafın yasal ticari defteri üzerinden yaptığımız incelemeye göre de 31/10/2021 tarihli 40 gün vadeli kömür faturasından kaynaklı davalı taraftan 61.500,00- TL alacaklı olduğu," şeklinde rapor sunulmuştur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 222/3. Maddesinde " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy. Kanun-23.madde)yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy. Kanun-23.madde). Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükmü düzenlenmiştir.
Bilirkişiler tarafından davacı ve davalı tarafın ticari defterleri incelenmiştir. Her iki tarafın ticari defterlerine göre de davacının davalıdan 61.500,00- TL TL asıl alacaklı olduğunun tespit edildiği, davacının BS formu ile ilgili faturayı vergi dairesine bildirdiği, davalının aynı faturayı BA formu ile vergi dairesine bildirdiği anlaşılmıştır. Davalının faturayı vergi dairesi bildirdiği, faturayı kendi ticari defterlerine kaydettiği, faturaya süresi içerisinde itiraz etmediği gibi iade faturası da kesmediği dikkate alındığında fatura konusu malların davalıya teslim edildiği, davacının fatura bedellerine hak kazandığı kanaati ile davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.Dosya kapsamında davalıyı temerrüde düşürücü bir ihtar bulunmamaktadır. Takip öncesi temerrüt faizi talep edilebilmesi için davalının TBK. 117 (eski TBK. 101) maddesi uyarınca temerrüt ihtarnamesi ile temerrüde düşürülmesi ya da borcun ödeneceği günün tarafların anlaşmasıyla kesin olarak belirlenmesi (TBK. m. 117/2) şarttır.Takibe kadar işlemiş faize yönelik davalı itirazının haklı olduğu değerlendirilerek takibe kadar işlemiş faiz tutarı bakımından davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.
İcra ve İflas Kanununun 67.maddesinin 2.fıkrası gereğince, icra tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötüniyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Takip talebi ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde alacak likit olduğu anlaşılmakla asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalının tahsiline ilişkin talebin kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
1-Davalının ---- İcra Müdürlüğünün ------ Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının kısmen iptali ile, takibin 61.500 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, işlemiş faiz talebinin reddine,
2-Alacak likit olmakla hüküm altına alınan asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı 4.201,06-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.106,46-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.094,60-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 1.106,46-TL peşin nispi harc olmak üzere toplam 1.187,16-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
5-Davacı tarafından yapılan 302,00- TL tebligat ve müzekkere gideri, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.302,00-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 4.083,55-TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davanın reddedilen kısmı için davalı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 3.290,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
10-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560-TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 1.480,78-TL.sinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 79,22-TL.sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.