T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/580
KARAR NO: 2024/75
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 17/08/2022
KARAR TARİHİ: 26/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 30.06.2022 saat 03:15 sularında----- istikametinde ----- köprüsü ------ ayrımına gelmeden önce mülkiyeti müvekkile ait -----plaka sayılı araç ile----- plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası alkol testi yapıldığını, yapılan testte alkollü olmadığının tespit edildiğini, buna rağmen müvekkil aracın zmms'sı olan davalı -----sigorta şirketi müvekkilin alkollü olduğu gerekçesiyle ödenen tazminat yönünden rücu talebinde bulunarak------icra müdürlüğü'nün -----sayılı dosya kapsamında müvekkil aleyhine takip başlattığını, takibe itiraz ettiklerini, alacağın zamanaşımına uğradığını, davalının . müvekkilin zorunlu mali mesuliyet sigortası olup bahse konu kazada sigortanın rücu etmesini gerektirir herhangi bir durum söz konusu olmadığını, müvekkilin kanında çıkan alkol oranı ayırt etme gücünü kaybedecek düzeyde olmayıp kazanın oluşumuna sebebiyet vermediğini, davaya konu kazadaki kusur oranının kabul edilmesi mümkün olmadığını ------ icra müdürlüğü'nün -----. sayılı icra dosyasının tedbiren durdurulmasına, -----. icra müdürlüğü'nün-----. sayılı icra dosyasının bilirkişice tespit edilecek rakam doğrultusunda artırma hakkımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500,00 tl için yönünden müvekkilimin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile toplam takip miktarının en az % 30’si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacı vekili talep artırım dilekçesinde özetle; 500,00-TL olarak talep ettiği davasını davalı yan tarafından ikame edilmiş olan 5.500,00-TL asıl alacak ve ödeme emrinde yer alan 905,92-TL ve devam eden faiz ve masraflar yönünden borçlu olmadığımızın tespit edilmesi için ıslah ettiğini,yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf icra takibine konu alacağın zamanaşımına uğradığı iddiasında bulunduğunu ancak alacağın zamanaşımına uğradığına dair beyanının tarafımızca kabulü mümkün olmadığını, müvekkil şirket rücu hakkından doğan alacağını 2 yıllık zamanaşımı süresini aşmadan yani süresi içerisinde icra yoluyla davacıdan talep ettiğini, davacının, menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunduğunu bildirmeli, açıklamalı ve gerekirse ispat etmesi gerektiğini ancak kaza tespit tuıtanağında da anlaşılacağı üzere davacıya ait-----plakalı araç alkollü ve kusurlu sürücü sevk ve idaresinde iken icra takibine konu hasarın oluşmasına sebebiyet verdiğini tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, işbu davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacının alacağın %20’ sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasına yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde; Önceden belirlenmiş (KTK” nun 84/d. Md. yoluyla, 47/c,d, 52/a,b,c, 56/a,c. Md. ile - KT. Yönet. 107.Md. Trafik İşaretlerine Uyma, Hızın Gerekli Şartlara Uygunluğunu Sağlama, Şerit İzleme ve Araçlar Arasındaki Mesafe.) kurallara karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen---- plakalı ticari taksi otomobil sürücüsü dava dışı -----“*475 Oranında Asli Kusurlu” olacağı; Yine önceden belirlenmiş (Otoyol kuralları 4. Md. ile KTK' nun 47/c,d, 52/a,b, 56/a,d. 59. Md. ve KT. Yönet. 108, 116,117 Md. Md. Trafik İşaretlerine Uyma, Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlama, Şerit İzleme ve Araçlar Arasındaki Mesafe, Duraklama ve Park etme, Yavaş sürme ve yavaşlama) kurallara karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ----- plakalı otomobil sürücüsü dava dışı -----“25 Oranında Tali Kusurlu” olacağı aynı kaza tarihinde-----plakalı ticari taksi otomobilin sigortası olan davalı ----Sigorta Şirketi' nin ise (KTK'nun 91. Md. sigorta) kuralları gereği araç sürücüsü dava dışı ----- kusuru oranında ve sigorta kapsamına göre sorumlu olacağı; Davalı ---Sigorta Şirketi' nin sigortası olduğu----- plakalı ticari taksi otomobilin dava konusu kaza sonucu verdiği zarar için 5.500 TL tazminatı ödediği; Davalı -----Sigorta Şirketi vekilinin “Sigortalı aracın dava dışı sürücüsünün kaza esnasında alkollü ve kusurlu olduğu; Bu nedenle ödemek zorunda kaldığı tazminatı, sigortalı araç sürücüsünün alkollü ve kusurlu olması nedeniyle, aynı aracın sigortalısı/malıki olan davacı ----- rücuen talep ettiği”; Aynı kaza tarihinde ----- plakalı ticari taksi otomobilin maliki olan davacı -----( KTK. 85. Md. işleten) kurallar gereği araç sürücüsü dava dışı -----müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu; Ancak davacı ----- dava dilekçesinde özetle: “ Müvekkilin maliki olduğu----- plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı olduğu ve adı geçen sigorta şirketinin kaza nedeniyle yapmış olduğu ödemeden davacı müvekkilin sorumlu tutulamayacağı ve davacı sigortanın müvekkil şirkete karşı rücu hakkı bulunmadığı ..." belirtildiği, Alkol yönünden; dava dışı ------kazada trafik kusur bilirkişisine göre % 75 kusurlu bulunduğu, ayrıca alkol ölçümü ve kaza arasındaki süreye göre hesap yapıldığında ,kandaki alkol düzeyi yasal sınırın altında çıkmış olduğu, (0.14 promil), her iki durumda da kazanın Münhasıran alkol etkisinde olmadığı tıbbi kanaatinin oluştuğu, Tazminatı gerektiren olayın, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş olması halinde sigortacının sigortalıya rücu edebileceği, dava dışı sürücünün teknik incelemede %75 asli kusuru olduğunun tespit edildiği, bu nedenle davalı sigortalının davacıya rücu edip edemeyeceğinin nihai takdirinin mahkememize ait olduğu ancak davalının davacıya rücu edebileceği takdir edilecek olursa davacının davalının ödemiş olduğu sigorta tazminatının %75'inden sorumlu olacağı, davalı sigortacı tarafından sunulan banka ödeme belgesinden sigortacı zarar görene 31/8/2020 tarihinde 5.500 TL ödeme yapılmış olduğu, bunun %75'inin karşılığının 4.125 TL olduğu, davalı tarafın icra takibinde 31/8/2020-30/6/2022 tarihleri arasında yıllık %9 faiz talep etmiş olduğu, davacının borçlu olduğu meblağın 679,44 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.804,44 TL olarak hesaplandığı hususlarını beyan ve rapor etmiştir.
2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.
O halde, tazminatın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, sigorta hukuk uzmanı ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan zarar poliçe teminatı dışında kalacağı dikkate alınmalıdır. (------ sayılı ilamları)Somut olayda davacıya ait aracın kaza anındaki sürücüsü olan dava dışı -----, kazada yapılan alkol ölçümü ve kaza arasındaki süreye göre hesap yapıldığında kandaki alkol düzeyi yasal sınırın altında çıkmış olduğu, (0.14 promil), her iki durumda da kazanın münhasıran alkol etkisinde olmadığı tıbbi kanaatinin oluştuğu, gerçekleşmediği tespit edilmesi dikkate alınarak ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde düzenlenen "taşıtın, uyuşturucu maddeler veya Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların" sigorta teminatı içinde kaldığı hükmü dikkate alınarak davanın kabulü yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile davacının ---- İcra Müdürlüğü----- esas sayılı takip dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Karar harcı 437,59 TL 'den davacı tarafça yatırılın 80,70 TL peşin harç ve 85,39 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 166,09 TL harçtan mahsubu ile bakiye 271,50 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 800,70 TL peşin harç ve 85,39 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 246,79 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.699,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 6.405,92 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.