T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/193
KARAR NO: 2024/138
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/03/2022
KARAR TARİHİ: 20/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait----- plakalı aracın 02.09.2021 tarihinde-----Mevkiinde giderken davalının sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracın orta şeritten en sağ otoban çıkış şeridine duruş ve fren mesafesi düşünülmeden müvekkile ait araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, olayın meydana gelmesinde müvekkiline ait aracın kusurunun bulunmadığını, araçta meydana gelen hasar sonrası davalının sigorta şirketinin müvekkilinin aracına ait hasar için bir kısım ödeme yaptığını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de bir sonuç alınamadığını beyanla; Müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının tespiti ile HMK 107 maddesinde araç değer kaybı tazmini için ve trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan kazanç kaybı bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 40.000,00-TL kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan sigorta şirketine karşı poliçe limiti kapsamında müştereken ve müteselsilen tahsili ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin de davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava, kazaya karışan her iki araç malikinin de ticari işletmesiyle ilgisi olmayan dolayısıyla "ticari iş" niteliğinde olmayan bir trafik kazasından kaynaklandığını, davacı ile müvekkili şirket arasında da bir sözleşme olmadığı olayın haksız fiile dayandığı dikkate alındığında davanın Asliye ticaret mahkemesi değil Asliye hukuk mahkemesi tarafından görülmesi gerektiğini, müvekkili şirketin araç başına teminat limitinin de 43.000,00 TL olduğunu davacının aracındaki hasar için ----- sayılı dosya açıldığını, işbu dosya kapsamında 14/12/2021 tarihinde -----açıklamalı 642,50 TL ödeme yapıldığını, davacının aracının önceden hasarlı olması nedeniyle reel değer kaybı oluşmadığı anlaşıldığından değer kaybı için ödeme yapılmadığını, araç mahrumiyet bedeli talebine yönelik olarak davacı tarafından iddia edilen aracı kullanamamasından doğan zarar da mahrumiyete bağlı dolaylı zarar niteliğinde olmasından dolayı teminat dışında kalan haller kapsamında olduğunu, Davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla Karayolları Trafik Kanunu 99/1 maddesi gereğince müvekkili şirketin sorumluluğu gerekli belgeler ile başvuru tarihinden itibaren 8 iş gün sonunda başladığını, dolayısı ile zarara ilişkin gerekli belgelerin müvekkile sunulduğu tarihten itibaren 8 iş günü sonunda temerrüt başladığından kaza tarihinden faiz talebinin haksız olduğunu beyanla; Öncelikle davanın yetkili, görevli mahkemenin ----- Asliye Hukuk Mahkemesi olmasından dolayı ilk itirazlarının değerlendirilmesine; mahkeme aksi kanaatte ise esas yönünden davanın reddine karar verilmesini, dava açılmasına neden olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı -----kendisine yapılan tebliğe rağmen davacı yanın dava dilekçesine cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tahsili için açılan tazminat davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; " 02.09.2021 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonrası dava konusu -----plaka sayılı araç ile ilgili hasarın maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı ve 08.12.2021 tarihli trafik ekspertiz raporu ile uyum sağladığı, toplam hasarın KDV dahil 3,032.60 TL ve 264.41 TL ekspertiz ücreti ile birlikte ise KDV dahil 3,344.60 TL olduğu, yapılan araştırmaya göre kaza tarihi ile itibarıyla uygun ve kadri maruf olduğu, ------plaka sayılı araç sürücüsü davacı ------ 2918 sayılı KTK'nun Madde 84 (d), Madde 52 (b)(e), Madde 56(a-3), (c) kurallarını ihlal ettiği için 02.09.2021 tarihli trafik kazasının oluşumunda %90 (Yüzde Doksan) oranda asli oranda kusurlu olduğu davalı ----sigortalı ve diğer davalı ---- maliki olduğu ----- plaka sayılı araç sürücüsü ----- 02.09.2021 tarihli trafik kazasının oluşumunda 2918 sayılı KTK'nun Madde 56(d) kuralını ihlal ettiği için %10 (Yüzde On) oranda tali kusurlu olduğu, ------ plaka sayılı aracın kayıtlarından toplamda 11 kez önden, yandan, arka tarafından farklı bölgelerinden hasarlandığı bu sebeple tamir gördüğü için 02.09.2021 tarihli trafik kazası sebebiyle tekrardan değer kaybı oluşmayacağı, 02.09.2021 tarihli trafik kazasının oluşmasında davacı ----- %90 oranında sorumlu olduğu bu sebeple ----- plaka sayılı aracında meydana gelen 264.41 TL ekspertiz ücreti ile birlikte KDV dahil 3,3444.60 TL hasarın %10'nun davalı tarafından kedisine ödenmesi gerektiği ve bu miktarın ise 334.46 TL olarak hesaplanacağı, 02.09.2021 trafik kaza tarihinde-----bir günlük kazancının 4,000 TL olduğu, 1 saatlik çalışması 166.67 TL olarak hesaplanacağı,----- plaka sayılı araçtaki hasarın 6 saatlik bir çalışma nedeniyle iş kazanç kaybının 1,000 TL olacağı, trafik kazasının oluşmasında davalının %10 sorumlu olacağından bu değerinde 100 TL olarak hesaplandığı " şeklinde rapor sunulmuştur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay----- HD'nin -----sayılı kararı).Somut olayda dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacının %90, davalı sigortalısının ise %10 oranında kusurlu olduğu, araçta değer kaybı oluşmadığı tespit edilmiştir. Davalının %10 'luk kusuruna tekabül edecek kazanç kaybı hesabının yapılabilmesi için dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdine ilişkin ara karar kurulmuş ise de davacı tarafça kendisine verilen kesin süre içerisinde bilirkişi ücreti yatırmadığından davacının somut kazanç kaybı tespit edilememiştir. Hal böyle olunca davanın reddi yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı 427,60-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 683,10-TL harcın mahsubu ile artan 255,50-TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı-----kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.