T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/918
KARAR NO: 2024/245
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/12/2022
KARAR TARİHİ: 22/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19.01.2022 tarihinde müvekkil şirket adına kayıtlı ---- - plakalı aracına -----tarafından çarpılarak trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu taraf ---- plakalı aracı kullanan ---- söz konusu aracın sigortası ------. tarafından ---- Acente no ile ----- adına yapıldığını, kaza sonrasında aracın tamiri için müvekkil şirket başvurularını yaptığını, ekspertiz raporu düzenlendiğini, aracın tamiri için ---- tarafından gerektiği gibi yapılarak 25.960,00 TL ile müvekkil şirkete mal olduğunu Söz konusu aracı müvekkil şirket tarafından kaza tarihinden itibaren kullanamadığını araçta değer kaybı oluştuğunu, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulü ile HMK'nın 106 ve 107. maddeleri uyarınca dava konusu araçta oluşan ve müvekkil tarafından karşılanan şimdilik 25.960,00 TL tamir masraflarının ve araç değer kaybının, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği tarihten itibaren işletilecek reeskont faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi tarafından tazmini talepli belirsiz alacak davasının kabulüne ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; Islah dilekçesinin ve davanın kabulü ile 43.000,00 TL hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin hasarlı trafik kazası meydana geldiği tarihten itibaren işletilecek reeskont faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini, ıslah ve talep etmiştir
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; KTK 97 uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, dava konusu taleplerin belirsiz alacak olarak ileri sürülmesi imkanı bulunmadığını, dava konusu ------ plakalı araç, müvekkil şirkete 15/05/2021 - 15/05/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ------ numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 43.000. TL ile sınırlı olduğunu, aracın ağır hasar halinin olup olmadığı tespit edilmesi gerektiğini, müvekkil şirketin temerrüde düşmediğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasıdır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; ---- plakalı aracın sürücüsü ----- , bir mülkten karayoluna giriş yaparken gerekli kontrolü yapması, ana yoldan gelen araca ilk geçiş hakkını vermesi ve müsait olduğunda ana yola girmesi gerekirken, ana yolda seyir halinde olan aracın geçişini beklememiş, gelen araca ilk geçiş hakkını vermemiş, gelen vasıtanın yakınlık durumunu dikkate almayarak kontrolsüz bir şekilde ana yola çıkmış ve ana yolda seyreden ---- plakalı araca sağ yan bölgesinden çarpmıştır. Sürücü ----, trafik dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmemiş, Karayolları Trafik Kanununun ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde belirtilen kuralları ihlal etmiş olup kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu Kazanın meydana geldiği cadde üzerinde, yerleşim yeri olması nedeni ile, hız limiti S0 km.saat'dir. Sürücü kavşağa yaklaşırken hızını 30 km'ye düşürse bile 30 kilometre ile seyreden bir sürücünün olayı fark etmesi ve frene basmaya karar vermesi için 6.2 metre mesafeye ihtiyaç olduğu, ve fren yaptığı andan itibaren de durmak için 5,9 metreye, toplamda 12,1 metreye ihtiyaç olduğu ---- plakalı aracın sürücüsü ---- kazanın oluşmasında alabileceği herhangi bir önlem olamayacağı, kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun olmadığı, davacının talep edebileceği hasar bedelinin 52.483,12 TL olduğu, davacının talep edebileceği değer kaybı bedelinin 15.000,00 TL olduğu, ----- Sigorta Şirketi, kazaya etken ----- plakalı aracın 15.05.2021 - 15.05.2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ------ numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile trafik sigortacısı olduğu, Araç başına maddi tazminat limitinin 43.000.-TL olduğu, Hasar bedelinin ve değer kaybının trafik sigortası teminatları içinde teminat limiti ile sınırlı olduğu, davalının beyan yazısında kendilerine 15.12.2022 de başvuru yapıldığı, hasar dosyası kapsamında ödeme yapılmadığını beyan ettiği, davalı davacının talep edebileceği zarar bedelinin sigorta teminat limitleri dahilinde 43.000 TL'sinden sorumlu olduğu, Temerrüt tarihinin 01.12.2022 dava tarihi olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (------.). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay -----. HD'nin 23.09.2019 t. -----sayılı kararı).
Davalı---- Sigorta Şirketi ------- plakalı aracın, müvekkil şirkete 15/05/2021 - 15/05/2022 tarihleri arasında geçerli olan Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortacısıdır Kaza; 19.01.2022 tarihinde gerçekleşmiştir.
Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının sigortalısının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca %100 kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, davacıya ait araçta kaza sebebiyle hasar bedelinin 52.483,12 TL olduğu, davacının talep edebileceği değer kaybı bedelinin 15.000,00 TL olduğu, ------Sigorta Şirketi, kazaya etken ----- plakalı aracın 15.05.2021 - 15.05.2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere----- numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile trafik sigortacısı olduğu, Araç başına maddi tazminat limitinin 43.000.-TL olduğu, Hasar bedelinin ve değer kaybının trafik sigortası teminatları içinde teminat limiti ile sınırlı olduğu, oluştuğu tespit edilmiştir. Hal böyle olunca davanın poliçe limitleri dahilinde kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE; poliçe limitleri gözetilerek değer kaybı ve bakiye hasar bedeli tazminatı olan 43.000 TL'nin dava tarihi tarihi olan 01/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı 2.937,33 TL 'den davacı tarafça yatırılan 443,34 TL peşin harç ve 300,00 TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye 2.193,99 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 443,34 TL peşin harç ve 300,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 824,04 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.302,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.