T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/402 Esas
KARAR NO:2024/173
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/06/2022
KARAR TARİHİ: 29/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağından da anlaşıldığı üzere müvekkilin maliki olduğu ----- tarihinde ekte sunulu maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı ile de görüleceği üzere kazanın oluşumunda davalı sürücü ----- %100 kusuru ile maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkile ait araç işbu dilekçemiz ekinde sunulan rapordan da görüleceği üzere ciddi hasara
uğradığını, Kaza neticesinde aracın değerinde esaslı bir azalma meydana geldiğin, Bu sebeple müvekkil maddi zarara uğradığını, ülkemizde otomotiv sektörünün dinamikleri, sosyoekonomik koşullar, otomotiv teknolojisi, piyasa algısı detaylı bir şekilde analiz edilerek---- doğrultusunda; saptanacak olan değer kaybı miktarının, aracın (hasarsız ve onarılmış) rayiç değerleri arasındaki farkla mukayese edilerek tespit edilecek gerçek (reel) değer kaybına göre karar verilmesi gerektiğini, kaza sonrasında müvekkil aracında meydana gelen değer kaybını talep ettiğimiz 13/12/2021 tarihli ihtarname ile davalı sigorta şirketine başvurulmuştur. Ancak sigorta şirketince herhangi bir ödeme yapılmamış, hatta olumlu veyahut olumsuz herhangi bir dönüş alınamadığını bildirildiğinde bahisle 100,00 TL bakiye değer kaybının kaza tarihi itibariyle işleyecek faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ----- cevap dilekçesinden özetle,
davacıya ait olan araç asli ve tam kusurlu olarak davaya konu trafik kazasına sebebiyet verdiğini, her ne kadar kolluk tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında müvekkil şirkete ait araca kusur
verilmişse de söz konusu kusurun kabulü mümkün olmadığını, Şöyle ki; davacıya ait olan araç park etmenin trafiği aksatacak olduğu bir yerde aracını park ettiği yerde kaza meydana geldiğini, Kaza akabinde çekilmiş olan resimleri ekte sunmaktayız. Davacı aracını sokak ortasına park ettiğini kaza tutanağında beyan ettiğini, Davacı tarafın kusur konusundaki iddialarının kabulü mümkün olmayıp bu konudaki iddialarına itiraz etmek ile dosya kapsamında kusur oranlarının net bir şekilde tespitinin yapılması için keşif yapılmasını ve kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu aldırılmasını, davacının aracında kaza öncesinde hasar olup olmadığının araştırılmasını hasar aldığı bölgelerin
daha önce hasarlı olup olmadığının araştırılması için araç üzerinde keşif yapılmasını, davacı tarafın taleplerinin kabulü mümkün olmayıp haksız kazanç sağlamak için bu taleplerde bulunduğu araçta meydana gelen maddi hasar tutarı ile dahi aşikardır. Davacı taraf kendisi tek taraflı
rapor tanzim ettirmek sureti ile araçta meydana gelen araç değer kaybının fahiş oranlarda yazdırarak müvekkile ait aracın trafik sigortasından ve müvekkil şirket haksız kazanç elde etmeye çalışmadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan rapor incelendiği takdirde baştan aşağı bariz hatalar ile değer kaybının yüksek gösterilmeye çalışıldığının anlaşıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.Davalı ----cevap dilekçesinden özetle:
Müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan ---- plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde ---- sigortalı olduğunu, Müvekkil şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 43.000,00-TL'dir. Dosya üzerinde yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, öncelikle, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için konu kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene bakiye ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitini, huzurdaki uyuşmazlık kapsamında davacıya ait araçta meydana gelen hasar karşı yanın kasko sigortacısı tarafından giderilmiş olup müvekkil şirketçe ---rücu
tazminatı ödemesi yapıldığını, değer kaybı tazminatı tespit edilirken dayanağını doğrudan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ ndan alan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’ nda
belirtilen hesaplama yöntemine göre zarar tespiti yapılması gerektiğini, Davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının, ayrıca 165.000 km'nin üzerinde olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, davacıya ait aracın davaya konu kaza öncesinde hasarının bulunup bulunmadığının tespiti ve önceki hasarının olması halinde bu hasar nedeniyle değer kaybı oluşmayacağını beyanla davanın reddini talep etmiştir.Davacı vekilince tanık deliline dayanıldığından tanıklar adına davetiye çıkarılarak dinlenilmiştir.Tanık ----"olayın olduğu anı görmedim, kaza tutanağı düzenlenirken geldim, davacının arka tampon ve bagaj bölümü hasarlıydı, diğer araba geri geri gelip vurdu dediler ama ben görmedim, başka bilgim ve görgüm yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur. Tanık----- "davacı arkadaşım olur, aracın içinde oturuyorduk, araç park halindeydi, arkamızda park halinde olan kamyonet geri geri gelip davacıya ait araca arkadan çarptı, kamyonetin de arkası davacının aracının arkasına dönüktü geri gelip davacıya ait araca çarptı, indik konuştuk, dalgın olduğunu o nedenle çarptığını söyledi, tutanak tutuldu, görgüm bilgim bu kadardır" şeklinde beyanda bulunmuştur.
ISLAH:Davacı vekilince sunulna 27/02/2024 tarihli dilekçe ile Fazlaya dair her türlü talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla talep artırım talebimizin kabulü ile harca esas değerin 15.000-TL olarak esas alınmasına, değer kaybı tutarına avans faizi oranında temerrüt faizi işletilmesini, ---- bakımından hakkımızdan feragat edilmiş olması nedeniyle bu davalı bakımından talep arttırım hakkımız kullanılmamış olup öncelikle aleyhimize vekalet ücretine hükmedilmemesini, mahkemenizin aksi kanaatte olması halinde 100,00-TL üzerinden aleyhimize vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazısı nedeni ile davacıya ait araçta oluşan değer kaybı tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile -----plakalı araç sürücüsü --- meydana gelen kazada asli ve % 75 kusurlu olduğu, ---plakalı otomobil sürücüsü ---kazanın meydana gelmesinde tali ve
%25 kusuru olduğu, davaya konu ---plakalı araçta davaya konu kaza için değer kaybı bedelinin --olduğu, davacının talep edebileceği tazminat miktarının kusur oranında 20.000 * %75= 15.000 TL olduğu, ----plakalı aracın--- tarihleri arası
--- trafik sigortacısı olduğu, kaza tarihi itibarı ile trafik sigortası teminat limitinin 43.000 TL olduğu, sigorta şirketinin bakiye teminat limitinin yeterli olduğu, değer kaybının trafik sigortası teminatları içinde değerlendirildiği, ---- talep edilebilecek değer kaybı bedelinden kusur oranında, 15.000 TL’den sorumlu olduğu, ---- temerrüt tarihinin ihtarname tarihi 13.12.2021+ 8 iş günü=23.12.2022
olduğu,--- davaya konu aracı, dosyaya sunduğu delillerden, ---- aracı uzun dönemli kiralamış olduğu, bu nedenle işleten sıfatının ---- geçtiği, --- davaya konu tazminat bedelinden sorumlu olmadığı, Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca davalı ------ sürücüsünün kusuru oranında, %75, diğer davalı araç sürücüsü---- birlikte müştereken ve müteselsilen talep edilen değer kaybından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, diğer davalılar için temerrüt tarihinin kaza tarihi 13.10.2021 olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, --- motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir -------
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir. Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir ------Davalı ----- plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır Zorunlu trafik sigortası poliçesi kaza tarihinde poliçe yükümlülük tarihleri içerisinde gerçekleşmiştir.
Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının sigortalısının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca %100 kusurlu olduğu, davacı aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, davacıya ait araçta değer kaybı bilirkişi tarafından verilen rapor ile tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde bilirkişinin değer kaybı hesaplamasının dosya kapsamına usul ve yasaya uygun olduğu, sigortanın sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu olacağı nazara alınarak bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulü yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Faiz başlangıç tarihi davacının davalı Sigorta şirketine başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası temerrüte düşmesi nedeniyle faiz bu tarihten davalı ------yönünden kaza tarihi olan 13/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle başlatılmıştır.Davacı vekilince davalı----huzurdaki davadan feragat ettiğini bildirdiği, vekaletnamesinde feragat yetkisinin bulunduğu görüldü. HMK 307. vd maddeleri gereğince davadan feragatin, davayı kesin hüküm gibi sonuçlandıran taraf işlemlerinden olduğu, hüküm ifade edilmesi için karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine de bağlı olmadığı hükme bağlanmış olup davacı vekilinin vekaletnamesi incelendiğinde davadan feragat etmeye yetkisinin bulunduğu anlaşılmakla Davalı -----yönünden feragat nedeniyle reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 15.000 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limite gözetilmek üzere 23/12/2021 tarihinden itibaren davalı ------ yönünden kaza tarihi olan 13/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine,
2-Davalı ----- yönünden feragat nedeniyle davanın reddine
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 1.024,65 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70 TL ve ıslah ile tamamlanan 254,46 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 689,49 TL harcın davalılar ------- müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 254,46 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 415,86 TL harcın davalılar ------ müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 652,75 TL posta gideri olmak üzere toplam 3.652,75 TL yargılama giderinin davalılar ----- müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ----- müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine,
8-Davalı ----- kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ----verilmesine,
9-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılar--- müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
10-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı -----duruşma vasıtası ile yüzüne karşı, ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.29/02/2024