T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/586
KARAR NO: 2024/237
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/07/2020
KARAR TARİHİ: 21/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05/12/2019 tarihinde trafik kazası meydana geldiğini, kaza anına ilişkin kamera görüntüleri dikkatli incelendiğinde anlaşılacaktır ki davalı alkollü sürücü -------, geri geri bir süre seyir etmiş, tam viyadüğün altından çıktığı esnada kaza meydana gelmiş, geri hareket ettiğine yönelik olarak araç dörtlülerini kullanmamış, trafik akışının çok yoğun olduğu şeritte bu halde hareket
ettiğini, dolayısıyla aynı yönde seyir eden araçlara yönelik olarak gözetilmesi gereken bu kural, dava konusu trafik kazasının oluş şekli nazara alındığında, müvekkillin kusuruna yol açmamakta, kendisinden geri geri seyir eden bir araç ile mesafesini korumasının beklendiğini, bilirkişinin müvekkilin kusurlu
olduğuna yönelik tespitlerine bu hususta katılmak mümkün değildir, davalı sürücü -----asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkile ait aracın kaza anındaki rayiç değeri ve sovtaj değerinin tespitinde de hataya düşülmüş olup, aracın 2.el rayiç satış değerinin tespiti yapılırken yararlanılan ve raporda numaraları paylaşılan ---- araç ilanları ile arasında fahiş fark bulunduğunu, yapılan kıyaslama ile saptanan bedel, müvekkilin haklarını korumaktan çok uzak olduğunu, İkinci el araç piyasasının
yükselişi de gözetildiğinde, kasko değeri üzerinden belirtilen bedel gerçek durumu
yansıtmadığını, bilirkişi, aracın kazadan önceki rayiç değerini kasko değeri üzerinden belirtmiş ancak ne hikmetse pert (hurda) halinin değerini ise noter satış sözleşmesinde belirtilen değerden daha yüksek hesapladığını, 79.000TL olarak belirtilen rayiç değerin 39.000 TL'sinin hurda değeri sayılmasının yersiz olduğunu, zannımızca bilirkişi hurda değerini güncel piyasa koşulları ile değerlendirmiştir,
hesaplamanın nasıl yapıldığı hususunda da herhangi bir açıklama yapılmadığını, söz konusu bilirkişi raporu talep ettikleri mahrumiyet zararını tespit yönüyle de eksik olup bu hususta hiçbir değerlendirme yapılmadığını, müvekkili hakkında düzenlenen sosyal araştırma raporuna göre müvekkilinin yeni araç aldığı tarih belirli olduğunu, bu doğrultuda yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre de kaza tarihi ile müvekkilinin yeni bir araç aldığı tarihe kadar olan araç kira bedeli belirlenerek mahrumiyet zararı tespiti yapılması gerektiğini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ---- - Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmediğini, davanın usulden reddinin gerektiğini, kusur oranının tespitinin gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusursuz olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki davanın arabuluculuk şartı yerine getirilmeden açıldığını, davanın usulden reddinin gerektiğini, tutulan kaza tespit tutanağında davacının arkadan çarptığını ve asli kusurlu olduğunun belirlendiğini, davacı tarafından manevi tazminat talebinde bulunulmasını gerektirecek bir olgunun bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ---- vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava konusu trafik kazası 05.12.2019 günü davacı sevk ve idaresindeki ------ plakalı aracın ---- karayolu üzerinde ----- köprüsünde ---- yönüne seyir halinde bulunduğu sırada, müvekkil idaresindeki ---- plakalı araca davacının kusurlu bir şekilde arkadan çarpması şeklinde meydana geldiğini, davacı yan mahkemenizi yanıltacak şekilde hazırladığı dilekçesinde kazanın meydana gelmesinde tamamen müvekkili kusurluymuş gibi açıklamalarda bulunmuşsa da, kazanın meydana gelme şekli dikkatle irdelendiğinde asıl kusurlu olan tarafın davacı olduğu açık bir şekilde ortada olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DEĞER ARTIRIM:
Davacı vekilince sunulan dilekçe ile 41.356,04 TL ve. 2.250,0 TL araç ikame bedeli olmak üzere toplam 43.606,04 TL.'nin; 05.12.2019 kaza tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi, davalılar aleyhine 10.000,00 TL Manevi tazminata hükmedilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava hukuki niteliği itibariyle, maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının, hasar bedelinin, araç mahrumiyet bedelinin sürücü ve araç sahibinden müteselsilen tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91).Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mahkememizce aldırılan --- -- raporu ile Davalı sürücü ----, sevk ve idaresindeki araç ile gece vakti trafiğin yoğun olarak işlediği bir yolda geri geri gelerek, geriden gelen davacı sürücünün seyir durumunu tehlikeye düşürmüş ve olaya sebebiyet vermiş anlaşılmakla olayda; kusurlu olduğu, Davacı sürücü ---- , sevk ve idaresindeki araç ile seyir halinde iken, gece vakti aynı yönden geri geri gelen araca karşı alabileceği herhangi bir önlem bulunmadığından olayda; kusuru olmadığı, davalı sürücü ---- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü----- kusursuz olduğu kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 25/05/2022 tarihli bilirkişi raporu ile ------ plakalı sayılı aracın 0,79 promil alkollü, davalı sürücüsü -----
meydana gelen kazada tam ve %100 (YÜZDE YÜZ) oranında kusurlu olduğu,
----- plakalı aracın davacı sürücüsü ---- - -meydana gelen kazada
kusursuz olduğu,ön kısmından hasarlı aracın tamirinin rayiç bedeli karşısında
ekonomik olmayacağı, onarımı sırasında ek maliyetler
çıkabileceği ve bu nedenle pert-total ilan edilmesi gerektiği,
dava dilekçesinde bahsedilen ekspertiz ücreti ve araç çekici ücretinin
ve manevi tazminat taleplerinin değerlendirme yetkisinin Mahkemede olduğu,
Davacıya ait ----- plakalı, ---- model, ---- marka, ---- tipinde, 06.05.2015 ilk tescil tarihli, kilometresi tam olarak bilinmeyen, yaklaşık 4,5 yıl yaşındaki, engelli ruhsatlı bir araçta, meydana gelen kazada talep edebileceği hasar miktarı 37.000,00 ve ikame araç bedeli 2.250,00 TL olduğu, Davaya konu trafik kazasında PERT-TOTAL kabul edilen araçta bir değer kaybı oluşmayacağı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi ek raporu ile 05/12/2019 tarihinde meydana gelen kazaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitlerin, olay yeri görüntüleri de dikkate alındığında ------ plakalı araçta çarpma sonucu meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, Dava konusu aracın yukarıda ayrıntılı olarak belirtilen nedenlerden dolayı dava konusu kazadan önceki rayiç değerinin 79.700,00 TL, pert haldeki onarılmamış haldeki kazalı aracın değerinin (Sovtaj) serbest piyasa koşullarında 39.700,00 TL olabileceği, Araca ait olay yeri-hasar fotoğrafları dikkate alındığında 05/12/2019 tarihinde meydana gelen kaza sonrası araçta değişmesi gereken toplam hasarlı parça, malzeme tutarının KDV hariç 35.585,45 TL ve işçilik tutarının KDV hariç 9.289,50TL, toplam hasar tutarının KDV dahil 52.952,44TL olabileceği, rayiç değeri ve hasarlı değeri-sovtajı, dosya kapsamındaki Araç üzerinde inceleme yapan Sigorta eksperi- bilirkişi raporundaki tespitler de dikkate alındığında, aracın tamirinin ekonomik olmayacağı, aracın pert-total kabul edilebileceği,
Dava konusu --- --- - plaka sayılı ----- model araçta meydana gelen hasar-zarar tutarının (79.700,00-39.700,00=) 40.000,00TL olabileceği,[(40.000,00 TL Hasar Tutarı) x %75 kusur oranı] = 30.000,00 TL olabileceği,
-----. antetli, “---- plakalı Hasar Ekspertiz Raporu ücreti” açıklamalı, 31/12/2019 tarih ve KDV dahil 794,28 TL tutarlı fatura fotokopisi bulunduğu,
dava konusu ------ plaka sayılı ------ model aracın onarımın ekonomik olmayacağı, aracın pert-total kabul edilebileceği değerlendirilmiş olup,Değer kaybı için davaya konu edilen ve davalıların tazmin etmesi istenilen değer kaybı tutarının
Yargıtay İçtihatları doğrultusunda (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) olduğuda dikkate alındığında, aracın onarımının ekonomik olmaması/onarılmaması nedeniyle onarılmış haldeki piyasa rayiç değerinin hesaplanamadığı, nedenle de pert-total kabul edilen dava konusu araçta değer kaybından bahsedilemeyeceği sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----.). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Somut olayda ;Dava konusu,-----tipinde, 06.05.2015 ilk tescil tarihli, kilometresi tam olarak bilinmeyen, yaklaşık 4,5 yıl yaşındaki, engelli ruhsatlı bir araçta, meydana gelen kazada talep
edebileceği hasar miktarı 37.000,00 ve ikame araç bedeli 2.250,00 TL olduğu, Davaya konu trafik kazasında PERT-TOTAL kabul edilen araçta bir değer kaybı
oluşmayacağı değer kaybının oluşmadığı meydana gelen kazada davalıların sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu olacağı nazara alınarak davanın kısmen kabulü yolunda; manevi tazminata yönelik taleplerin ise kazanın maddi hasarlı olduğu cismani bir zararın meydana gelmediği davacının davalının eylem ve işlemlerinden kaynaklı olarak derin elem ve üzüntüye uğradığı ve akabinde manevi olarak zarara uğradığı hususu dosya kapsamı uyarınca ispat edilemediğinden manevi tazminat talebinin reddine karar vermek gerkmiştir. Usulüne uygun olarak bilirkişi raporları ile tespit edildiği, bilirkişi raporu hükme esas alınarak davalıların meydana gelen hasar bedeli alacağından sorumlu olduğuna ,araçtan mahrumiyetine ilişkin zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu bilirkişi tarafından hesaplanan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca araçtan mahrumiyete yönelik alacağındanü --- ve araç işleteni -----Şirketi’nden sorumlu olması nedeniyle davacı tarafın talep arttırım dilekçesindeki talebi uyarınca davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.Çekici ücretini delillendirmemiş olması nedeniyle bu talebin reddine karar vermek gerekmiştir.Ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak değerlendirilmesi gerekir. (Yargıtay ----.HD -----Davacı yanın talep etmiş olduğu ekspertiz ücreti ve ihtarname masrafı ise yargılama giderlerinden olup bu anlamda maddi tazminat içerisinde değerlendirilemeyecektir. (---- BAM ---.HD----BAM ------HD -----) Bu cihette, davacı tarafça talep edilen ekspertiz ücreti alacağı, ihtarname noter masrafı, yukarıda belirtilen emsal kararlarda işaret edildiği üzere yargılama giderleri içersinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla, açıklanan sebeple ekspertiz ücreti, noter masrafı yargılama giderlerinde değerlendirilmesinden sebeple tarafların leh veya aleyhinde herhangi bir vekalet ücreti hesabına konu edilmemiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 37.000 TL hasar tazminatının davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limite gözetilmek suretiyle 24/01/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar sürücü --- --- ve araç işleteni----- Şirketinden de 05.12.2019 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline,
2-2.250 TL ikame araç bedelinin davalılar sürücü-----ve araç işleteni ----- Şirketi’nden 05.12.2019 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline,
3-Değer kaybı tazminatı talebinin reddine,
4-Manevi tazminat Talebinin reddine,
5-Çekici ücreti talebinin reddine,
6-Eksper raporu için bilirkişiye ödenen 794,28TL ihtarname noter masrafı 711,76 TL' nin yargılama giderleri arasında değerlendirilmesine,
7-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 2.527,47 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 468,65 TL' ve değer artırım dilekçesi ile tamamlanan 863,00 TL olmak üzere toplam 1.331,65 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 1.195,82 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-İkame araç bedeli yönünden alınması gerekli 427,60 TL peşin harcın davalılar sürücü ----- ve araç işleteni ------Şirketi’nden alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 468,65 TL peşin harç ve 863,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.386,05 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 3.800,00 TL bilirkişi ücreti, 459,55 TL posta gideri, eksper raporu için bilirkişiye ödenen 794,28 TL ihtarname noter masrafı 711,76 TL olmak üzere toplam 5.765,59 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
11-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
12-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
13-İkame araç bedeli yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 2.250,00 TL vekalet ücretinin davalılar sürücü ---- ve araç işleteni ----- Şirketi’nden alınarak davacıya verilmesine,
14-Reddine karar verilen manevi tazminat talebi yönünden davalılar------ ve araç işleteni ----- Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ---- ve araç işleteni -----Şirketine verilmesine,
15-Reddine karar verilen değer kaybı talebi yönünden davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
16-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
17-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin e-duruşma vasıtası ile yüzüne karşı, davalı----- vekillerinin, davalı ---- vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.