T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/118 Esas
KARAR NO:2024/127
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:20/12/2018
KARAR TARİHİ: 19/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Dava dışı ----- vekilinin müvekkili idare aleyhine açmış olduğu işçi alacakları tazmini davası -------- sayılı kararıyla hüküm altına alındığını, kararın istinaf edildiğini, kararda kıdem ve diğer alacak kalemlerinin tazmininde müvekkili şirket ve davalı firmalar müştereken ve müteselsilen sorumlu olmalarına karar verildiğini, ----- sayılı kararıyla onanarak hüküm altına alındığını, davacı vekili tarafından yerel mahkeme ilamı icraya konulduğunu,----- sayılı dosyasına müvekkili idarece------ yatırıldığını, müvekkili idarece kararda üst işveren ve davalı firmalar alt işveren olarak kabul edildiğini, söz konusu kararın işçinin korunması ilkesi çerçevesinde işçinin alacağına kavuşmasına sağlanmasına yönelik yasal düzenlemelerin bir tezahürü olduğunu, müvekkili idarece ile davalı firmalar arasında imzalanmış sözleşme hükümleri halel getirmediğini, davalı firmalar ile müvekkili idare arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesinde istihdam edilen işçinin işvereni muhatabı ve sorumlusu yüklenici olduğunu, müvekkili idarece ödenen miktarın davalı yüklenici firmalar tarafından tahsili gerektiğini, bu nedenlerle ---- tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ----- vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının -----sayılı yazısı ile dava dışı ----- hakkında yürütülen soruşturma neticesinde iş akdinin ----- tarihinde fesih edildiğini, davacının dava dilekçesinde bahsettiği hükümlere dayanmasının hukuken yerinde olmadığını, çünkü müvekkili şirketin dava dışı işçiyi davacı idarenin tutuğu soruşturma raporu ve bu rapora dayalı olarak davacı idarenin talebine bağlı kalarak iş akdini fesih ettiğini, ------- kesinleşmiş ilamı ile davacı tarafın raporu boşa düştüğünden ve yapılan fesih haksız fesih olarak kesinleştiğine göre davacı idarenin bu hükümden hareketle müvekkilinin davalıyı ödediği kıdem tazminatı ve ihbar tazminatından sorumlu tutmak istemesinin hukuka uygun olmadığını, davacı tarafın talep ettiği rücuen alacağa ticari faiz talebi de yasal olarak yerinde olmadığını, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Davalılar ------dilekçesi ibraz etmemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasında aktedilen hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının davalıdan rucuen tahsili istemine ilişkindir.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.------ ilamı yetkisizlik kararı verilmekle dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmıştır. Bilirkişi tarafından alınan 24/02/2021 tarihli raporda özetle; Davacı alacağının 28.524,15 TL. olabileceği, Harca Esas Değer:28.524,15 TL. Alacak tutarlarındaki rücu sorumluluğunun, -----hesap edildiği, alacağa ----- ödeme gününden ticari faiz işletilebileceği hususlarını beyan ve rapor etmiştir
Mevcut bilirkişiden alınan kök ve ek raporlara itirazlar nedeniyle yeni bir hesap bilirkişisinden rapor alınması gerekmiştir.
Bilirkişi tarafından alınan 26/03/2022 tarihli raporda özetle; Davacı asıl işverenin davalı şirketler adına 08.01.2018 tarihinde ödemek durumunda kaldığı toplam 28.524,15 TL tutarındaki ihbar ve kıdem tazminatı ile ferilerine ait tutarın 2.266,65 TL sinden davalı ------ sinden davalı -----Şirketi, 1.490,40 TL sinden ---- tamamından davalı son alt işveren -----şirketinin sorumlu olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir
Bilirkişi tarafından alınan 19/07/2022 tarihli raporda özetle; Davacı asıl işveren Kurumun 6552 Sayılı Kanun gereğince davalı şirketler adına 12.02.2018 tarihinde ödemek zorunda kaldığı kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ile bunların ferilerin toplamı olan 28.524,15 TL için kendi çalıştırdıkları süre ve devir anındaki ücret seviyesiyle sınırlı olarak; Davalı ------Davalı------Davalı ------sorumlu oldukları, Kalan kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı tutarının tamamından davalı son alt işveren --------sorumlu olduğu ve davacı Kurumun ödeme tarihinden itibaren rücuen talep edebileceği hususlarını beyan ve rapor etmiştir. Bilirkişi tarafından alınan ----- tarihli raporda özetle, ; dava dışı------ kararının onanmasının ardından davacı ----- tarihinde ------- tarihinde işbu davayı açtığı anlaşılmakla davalının zamanaşımı yönündeki iddiasının yersiz olduğu, Alt işveren işçilerinin kıdem tazminatlarını ödeme yükümlülüğü 11.09.2014 tarihinden itibaren kamu kurumlarına verilmesine karşın bu, alt işveren firmaların sorumluluğunu ortadan kaldırmak amacıyla yapılmış bir düzenleme değil, kıdem tazminatı için muhatap bulamayan taşeron işçisinin mağduriyetinin giderilmesi ve kamu kurumunun gereksiz dava giderlerine katlanmasının önüne geçmek içindir. Alt işveren işçisinin kıdem tazminatını ödeyen kamu kurumu sorumlulukları oranında alt işveren şirketlere rücu etme hakkına sahip olduğu, Dava konusu olayda alt işverenlerin değişmesi ve işçinin yeni alt işverenlerin bünyesinde etmesi hali söz konusudur. Şöyle ki dava konusu olayda -----davacı asıl işveren bünyesinde 7 yıl 8 ay süre ile davalı son alt işveren -------- iş akdini feshettiği ------ kesintisiz olarak çalıştığı dosya kapsamındaki mahkeme ilamından sabit olduğu Bu hususta ihaleyi kaybederek işyerinden ayrılan bir önceki alt işverenler ile ihaleyi kazanan yeni davalı alt işveren şirket arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmamasına rağmen işçilerin kıdem tazminatları, hizmet süreleri toplamı üzerinden hesaplanarak yapılmakta olup önceki işverenin devir tarihindeki ücret ve kendi dönemi ile sınırlı sorumlu olup, son alt işveren ise tüm dönemden sorumlu olacaktır. Aynı şekilde ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti gibi feshe bağlı alacaklardan da son alt işveren sorumludur. Sorumluluğun belirlenmesi açısından yerleşik içtihatlara göre de, son alt işveren ile asıl işveren tüm işçilik alacaklarından birlikte sorumlu iken önceki alt işverenler ise kıdem tazminatı açısından kendi çalıştırdıkları süre ile sınırlı sorumlu olduğu, dava dosyasına ibraz edilen davacı ---- davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri bakımından belirlenen sürelerle sınırlı tutulmuş olup (ilgi süresinde eksiklikler bulunmaktadır) ek raporda dava dışı ------Hizmet dökümünün dosya arasına alınmasıyla birlikte davalılar tarafından sigortalı bildirildiği süreler baz alınarak(tüm hizmet süresi yönünden) yapıldığı Kök raporda dava dışı ------ devir anındaki ücretleri belirlenemediğinden dosya kapmmındakı verilere göre son aldığı günlük ücret üzerinden hizmet sözleşmelerinden tespit önceki ek raporda devir anındaki sigortalı olarak bildirildi; arasındaki hesap farklılıkları bundan ileri geldiği,------ gerekçeli kararında; dava dışı------- tarihleri arasında toplam 7 yıl 8 ay aralıksız olarak çalıştığı, iş akdinin belirsiz süreli olarak kabul edildiği, asıl işveren olarak davacının alt işverenler olarak davalı işverenlerin dava dışı ----- işçilik hakları bakımından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davalı ----şirketinin ise son işveren olarak dava dışı işçinin İş Kanununun 6/son maddesi gereği tüm işçilik alacaklarından sorumlu olduğunun kabul edildiği, davacının iş akdinin feshinin son alt işveren tarafından haklı nedenle feshedildiğinin ispat edilemediğinden bahisle işçinin --- kıdem tazminatı ile 3.496,376 ihbar tazminatına hak kazandığına hükmetmiş olup işbu kararın -------- kararıyla onanarak hüküm altına alınmıştır. Kesinleşen Mahkeme ilamına göre davacı ----- alacakları ile ferilerini 12.02.2018 tarihinde toplam 28.524,15TL olarak ödediği, Önceki ek raporda ------- tarihinde bildirilen son aya ait brüt ücretlerin, kıdem tazminatına esas giydirilmiş brüt ücreti olarak kabul edilerek her alt işverenin kendi dönemiyle münferiden sorumlu olacağı değerlendirmesiyle her bir işyeri için ayrı ayrı kıdem tazminatı hesaplanmış olup buna göre; ------ geçen hizmet süresine göre 941,40 TL net kıdem tazminatı hesaplandığı, ---- davalı ----- geçen hizmet süresine göre 2.536,60 TL net kıdem tazminatı hesaplandığı, ------geçen hizmet süresine göre 1.290,03TL net kıdem tazminatı hesaplandığı, -------- net kıdem tazminatı hesaplandığı, Kök ve önceki ek raporda da belirtildiği üzere ----davalı son alt işveren------- bağlı olarak çalışmakta iken iş akdinin işveren tarafından feshedilmesi sebebiyle davalı alt işverenler nezdinde geçen toplam çalışma süresi boyunca hak ettiği ve Mahkeme ilamı ile kesinleşmiş olan kıdem tazminatı (16.917,07TL), 12.02.2018 tarihinde davacı asıl işveren tarafından ferileri ile birlikte ödendiği buna göre davacı adına ödenen kıdem tazminatında kalan ----- tutarın tamamından davalı son alt işveren ------ şirketinin sorumlu olduğu ----davalı son alt işveren ------- olarak çalışmakta iken iş akdinin işveren tarafından feshedilmesi sebebiyle davalı alt işverenler nezdinde geçen toplam çalışma süresi boyunca hak ettiği ihbar tazmi 3.496,37 TL olduğu Mahkeme ilamı ile kesinleşmiş olduğundan bu hususta hesaplama yapılmadığı, Davalı ----- dava dışı işçi adına 12.02.2018 tarihinde ödemiş olduğu ihbar tazminatının tamamından son alt işveren ----- şirketinin sorumlu olduğu, -----tazminatı ve en yüksek mevduat faizi ile 3.496,376 ihbar tazminatı için yasal faizleri ile birlikte davacıya verilmesine hükmettiği, -----kıdem tazminatı için -----olmak üzere hesaplama yapıldığı kalan tutarın ihbar tazminatı, faizi ve diğer masraflara ilişkin olmak üzere toplam ---- olarak hesaplandığı anlaşılmış olup davalı Kurumca ödenen tazminatlara ilişkin faiz ve diğer masrafların davalılardan tahsilinin takdir ve değerlendirmesinin mahkememize ait olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir. Bilirkişi tarafından alınan 14/09/2023 tarihli ek raporda özetle; Davalı --------- devir tarihinin 31/03/2011, devir anındaki son ay brüt ücreti(aylıkTL) 948,60 TL hizmet süresinin 365, toplam hizmet süresine oranı %13, Davalı ------ devir anındaki son ay brüt ücreti(aylıkTL) 1.045,80 TL hizmet süresinin 890, toplam hizmet süresine oranı %32, davalı -------- devir tarihinin 30/04/2013, devir anındaki son ay brüt ücreti(aylıkTL) 1.213,46 TL hizmet süresinin 391, toplam hizmet süresine oranı %14, ------- devir tarihinin 31/05/2015, devir anındaki son ay brüt ücreti(aylıkTL) 1.561,95 TL hizmet süresinin 757, toplam hizmet süresine oranı %27, ---------- devir tarihinin 22/06/2016, devir anındaki son ay brüt ücreti(aylıkTL) 2.223,45 TL hizmet süresinin 385, toplam hizmet süresine oranı %14 olduğu, Davalı (--------- oranının %13, harç bedelinin 45,72 TL, vekalet ücretinin 318,45 TL, yargılama giderinin 70,47 TL olduğu, Davalı ------- oranının %32, harç bedelinin 112,53 TL, vekalet ücretinin 783,88 TL, yargılama giderinin 173,47 TL olduğu, davalı--------- oranının %14, harç bedelinin 49,23 TL, vekalet ücretinin 342,95 TL, yargılama giderinin 75,89 TL olduğu, davalı ------- oranının %27, harç bedelinin 94,95 TL, vekalet ücretinin 661,39 TL, yargılama giderinin 146,37 TL olduğu, davalı ------ oranının %14, harç bedelinin 49,23 TL, vekalet ücretinin 342,95 TL, yargılama giderinin 75,89 TL olduğu, hususlarını beyan ve rapor etmiştir. Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasında aktedilen hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.------ Kararındaki “6552 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile 4857 sayılı Kanun’un 112. maddesine eklenen son fıkra ile Kamu İhale Kanunu kapsamında alt işverene bırakılan işlerde çalışan işçilerin, kıdem tazminatına esas hizmet sürelerinin birleştirileceği ve son kamu kurum ve kuruluşu tarafından kıdem tazminatının ödeneceği düzenlemesi getirilmiştir. Buradaki asıl sorun, 112. maddeye eklenen fıkralarla, kamu kurumları açısından kıdem tazminatından sorumluluğun salt son işveren kamu kurumu ile sınırlandırılıp sınırlandırılmadığıdır. 4857 sayılı Kanun’un 2. maddesi hükmüne göre kıdem tazminatından asıl işveren ve alt işverenin birlikte sorumluluğunun söz konusu olduğu ve sözü edilen hükümde bir değişiklik yapılmadığı halde, Kamu İhale Mevzuatına tabi alt işverenlik sözleşmeleri kapsamında çalışanların kıdem tazminatının salt son kamu kurumunda ödeneceğinin öngörülmesi, işçi açısından seçimlik hakkı bertaraf etmeyeceği gibi davalı asıl işverenin rücü hakkını da ortadan kaldırmayacaktır.”yönündeki kabulü doğrultusunda davacı Kurumun 112.madde düzenlemesi gereği sorumluluğu bulunmadığı kanaatine varılmıştır.Dava dışı işçiye ödendiği anlaşılan kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik hak ve alacakları yönünden asıl/üst işveren davacı ---------, alt işveren davalı yüklenici şirketlere Hizmet Alımına Ait Sözleşme kapsamında rücu edebileceği , davalı yüklenici şirket dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olacağından, davalı şirketlerin 04/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle dava dışı ------- devir anındaki ücretleri belirlenemediğinden dosya kapmmındakı verilere göre son aldığı günlük ücret üzerinden hizmet sözleşmelerinden tespit önceki ek raporda devir anındaki sigortalı olarak bildirildi; arasındaki hesap farklılıkları bundan ileri geldiği,------ gerekçeli kararında; dava dışı --------- tarihleri arasında toplam 7 yıl 8 ay aralıksız olarak çalıştığı, iş akdinin belirsiz süreli olarak kabul edildiği, asıl işveren olarak davacının alt işverenler olarak davalı işverenlerin dava dışı ---- işçilik hakları bakımından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davalı ------- ise son işveren olarak dava dışı işçinin İş Kanununun 6/son maddesi gereği tüm işçilik alacaklarından sorumlu olduğunun kabul edildiği, davacının iş akdinin feshinin son alt işveren tarafından haklı nedenle feshedildiğinin ispat edilemediğinden bahisle işçinin 16.917,07 TL kıdem tazminatı ile 3.496,37 TL ihbar tazminatına hak kazandığına hükmetmiş olup işbu kararın --------- sayılı kararıyla onanarak hüküm altına alınmıştır. kesinleşen mahkeme ilamına göre davacı Kurum işçilik alacakları ile ferilerini 12.02.2018 tarihinde toplam 28.524,15TL olarak ödediği, Önceki ek raporda---------- devir tarihinde bildirilen son aya ait brüt ücretlerin, kıdem tazminatına esas giydirilmiş brüt ücreti olarak kabul edilerek her alt işverenin kendi dönemiyle münferiden sorumlu olacağı değerlendirmesiyle her bir işyeri için ayrı ayrı kıdem tazminatı hesaplanmış olup buna göre; ------ davalı ------- geçen hizmet süresine göre 941,40 TL net kıdem tazminatı hesaplandığı, ------ davalı -------- geçen hizmet süresine göre 2.536,60 TL net kıdem tazminatı hesaplandığı, ------- geçen hizmet süresine göre 1.290,03TL net kıdem tazminatı hesaplandığı, ------- net kıdem tazminatı hesaplandığı, kök ve önceki ek raporda da belirtildiği üzere ----- davalı son alt işveren ----------- bağlı olarak çalışmakta iken iş akdinin işveren tarafından feshedilmesi sebebiyle davalı alt işverenler nezdinde geçen toplam çalışma süresi boyunca hak ettiği ve Mahkeme ilamı ile kesinleşmiş olan kıdem tazminatı --------n tarafından ferileri ile birlikte ödendiği buna göre kalan tutarın tamamından davalı son alt işveren ------ şirketinin sorumlu olduğu ,------ davalı son alt işveren----------- bağlı olarak çalışmakta iken iş akdinin işveren tarafından feshedilmesi sebebiyle davalı alt işverenler nezdinde geçen toplam çalışma süresi boyunca hak ettiği ihbar tazmi 3.496,37 TL olduğu Mahkeme ilamı ile kesinleşmiş olduğu tespitleri usul ve yasaya ve yukarıda izah edilen kanun hükümlerine uygun olmakla ayrıca diğer --------- dosyasında davalı olarak bulunduğu ve bu davanın diğer davalılara ihbar edilmediği gözetildiğinden kararın ferilerinden ve yargılama giderlerinden davalı --------------- sorumlu tutulmuş ve bu davalı yönünden ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmiştir. Usul ve yasaya uygun bilirkişi 04/02/2023 tarihli rapor dava dışı işçinin hizmet sözleşmesindeki tarihler dikkate alınarak düzenlendiğinden ve usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilerek hükme esas alınmış aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Mahkememiz dosyası davalı Müflis--------------- yönünden tefrik edilerek yine mahkememizin -------- dosyasına kaydedildiği, hükme esas alınan 04/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacının dava konusu alacak yönünden davalılara rücu hakkının bulunduğu ve davalıların sorumlu olduğu miktarlar gözetilerek davalı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜNE, Kısmen reddine
1- Davalı ------sorumluluğun da olan 941,40 TL
- Davalı ------sorumluluğun da olan 2.536,60 TL
- Davalı ------- sorumluğun da olan 1.290,03 TL'nin; Rücu alacaklarına dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumluğu olduğu miktarlar gözetilmek suretiyle alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine
2- Davalı ----------yönünden açılan davanın tam olarak kabulü ile; sorumluluğunda olan 20.047,50 TL rücu alacağına ödeme tarihinden tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalının sorumluğu olduğu miktarlar gözetilmek suretiyle alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı 1.695,15 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 487,13 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.208,02 TL harcın davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvurma harcı, 487,13 TL peşin harç olmak üzere toplam 523,03 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.735,85 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan (davalı -----, Davalı -------- sorumlu olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde--------Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/02/2024