T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/415
KARAR NO: 2024/510
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/06/2024
KARAR TARİHİ: 14/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ---- Şirketi ile davalı -----arasında 31.08.2021 tarihinde “OTOMOBİL KİRALAMA SÖZLEŞMESİ”(“Sözleşme”) akdedildiğini, taraflar arasında akdedilen Sözleşme ile davalı şirket, sözleşmenin “Kiralanan Araç/Araçların Özellikleri ve Kiralama Bedelleri” başlıklı “4.” maddesinde markası, modeli ve bazı nitelikleri belirtilen dört adet aracı davacı şirkete teslim etmeyi ve 48 ay süreyle kiralamayı kabul ve taahhüt ettiğini, 48 aylık kiralama süresinin araçların teslim tarihi itibariyle başlayacağını yine Sözleşmenin “Sözleşme ve Kiralama Süreleri” başlıklı “3.” maddesinde düzenlendiğini, davalı şirketin sözleşme ile kiralamayı taahhüt etmiş olduğu dört adet aracı 04.09.2021 tarihinde davacı müvekkili şirkete teslim ettiğini ve 48 aylık kiralama süresi 04.09.2021 tarihi itibariyle başladığını, davalı şirkete teslim edilen ----plakalı 4 adet sıfır kilometre ---- model ---- manuel marka ve model aracın kiralama bedelleri teslim tarihinden itibaren başlamak üzere davacı müvekkili şirkete faturalandırıldığını, faturalandırılan kiralama bedelleri davacı şirket tarafından düzenli olarak davalı şirkete ödendiğini, sözleşme kapsamında müvekkiline teslim edilen araçlardan ----- plakalı aracın 09.04.2022 tarihinde yapmış olduğu kaza sonrası, ----- plakalı aracın ise 19.04.2022 tarihinde yapmış olduğu arıza sebebiyle yetkili servise çekildiğini ve götürüldüğünü, ----- ve ----- plakalı araçlara, teslim edildikleri yetkili servislerde haksız bir şekilde el konulduğunu ve araçlardaki müvekkil, şirkete ait olan araç takip cihazlarının da söküldüğünü, araçların akıbeti ve ikame araç tesisi için davalı şirkete yazılan maillere hiçbir cevap verilmediğini, araçlar ve sonrası süreçle ilgili davacı şirkete herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, davalı şirket ile yapılan şifahi görüşmelerden, söz konusu dönemde araç bedellerinde ve kira bedellerinde yaşanan yüksek artış nedeniyle araçlara haksız şekilde el konulduğunu, kira bedellerinin arttırılmasını istediklerinin anlaşıldığını, davalı şirketin sözleşme hükümlerine aykırı hareket etmesi, kira süresi devam eden araçlara haksız şekilde el koyulması ve sözleşmedeki yükümlülüklerini ifadan imtina etmesi üzerine, davacı müvekkili tarafından ----. Noterliği aracılığıyla keşide edilen 17.06.2022 tarihli, ----- yevmiye nolu ihtarname ile serviste haksız şekilde el konulan ----- ve----- plakalı araçların ikamesi olan iki aracın 3 iş günü içinde teslim edilmesini, aksi halde sözleşmenin bu iki araç yönünden haklı nedenle feshedileceği davalı şirkete ihtar edildiğini, 27.06.2022 tarihli ihtarnamenin davalı şirkete tebliğine rağmen davalı şirket tarafından herhangi bir dönüş ve araç teslimi gerçekleştirilmediğini,sözleşmeye konu araçların davacı şirket personelinin görev ve sorumluklarının ifası için kiralandığını, araçlara haksız şekilde el konulması sebebiyle personel tarafından müşteri, satış noktaları ziyaretleri gerçekleştirilemediğini ve davacı şirket bünyesindeki işleyiş ve düzenin aksadığını, müşterilerle ilgili sıkıntılar yaşandığını, personel, bazı müşteri ziyaretlerine taksi ile gitmek durumunda kaldığını bu durumun da davacı müvekkiline ciddi bir maddi külfet yüklediğini, davacı müvekkilinin davalı şirketin sözleşmeyi ihlal eden davranış ve tutumları sebebiyle büyük bir zarara uğradığını, ----. Noterliği aracılığıyla keşide edilen 17.06.2022 tarihli, -----yevmiye nolu ihtarnamenin tebliğine rağmen, davalı şirket sözleşmeyi ihlal eden davranışlarına son vermediğini ve yeni/ikame araç teslimi gerçekleştirmediğini, davalı şirketin yazılı ihtara rağmen sözleşme ihlaline devam etmesi sonrası, davacı müvekkili tarafından ----- Noterliği kanalıyla keşide edilen 28.06.2023 tarih, ----- yevmiye nolu ihtarname ile bu kez, sözleşmenin haksız şekilde el konulan ---- ve ----- plakalı araçlar yönünden davacı şirket tarafından haklı nedenle feshedildiğini, davacı şirketin kiralayacağı ikame araçlar nedeniyle ödeyeceği kira bedeli farkları sebebiyle uğrayacağı zararlar ile diğer zararların davalı şirket tarafından tazmini ihbar ve ihtar edildiğini, davacı şirket tarafından keşide edilen 17.06.2022 ve 28.06.2022 tarihli ihtarnamelere, davalı şirket tarafından ---- Noterliği aracılığıyla keşide edilen 30.06.2022 tarih, ----- yevmiye nolu ihtarname ile cevap verildiğini, söz konusu ihtarname içeriğinde, davacı şirketin kullanımındaki ---- ve------ plakalı araçlara el konulduğu davalı şirketçe kabul edildiğini ve mevcut sözleşme koşulları çerçevesinde ikame, yeni araç teslim edilemeyeceğini, ikame/yeni araç tesliminin sözleşme şartlarının yenilenmesi, 3.000,00-TL olan kira bedelinin aylık 9.500,00-TL ye çıkarılması ve kira bedellerinin her yıl arttırılması halinde ikame araç teslim edileceğinin belirtildiğini, davalı şirket tarafından keşide edilen söz konusu ihtarnamedeki beyanların, ----- ve ----- plakalı araçlara haksız şekilde el konulduğunun ve sözleşme koşulları çerçevesinde ikame araç teslim edilmediğinin ikrarı niteliğinde olduğunu, davalı şirket ihtarnamesinin, sözleşmenin ----- ve ----- plakalı araçlar yönünden davacı şirket tarafından feshinin haklı nedene dayandığını ortaya koymakta olduğunu, yine sözleşme kapsamında müvekkiline teslim edilen, kiralanan diğer araçlardan ---- plakalı araca 04.11.2022 tarihinde,----- plakalı araca ise 28.11.2022 tarihinde yetkili serviste haksız bir şekilde el konulduğunu, aynı şekilde yetkili serviste müvekkili şirkete ait olan araç takip cihazlarının da söküldüğünü, davalı şirkete gönderilen e-postalar ve yapılan şifahi görüşmelerde yapılan el koyma işlemi davalı şirkete bildirildiğini ve gereğinin yapılmasını ve ikame araç teslimi istendiğini, ancak davalı şirketin davacı müvekkilinin söz konusu iyi niyetli girişimlerini de yanıtsız bıraktığını, bunun üzerine davacı şirket tarafından ----. Noterliği aracılığıyla keşide edilen 10.01.2023 tarih, ----- yevmiye nolu ihtarname ile, davalı şirketin sözleşme ile kararlaştırılan edimleri yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmenin müvekkili şirket tarafından haklı nedenle feshedildiğini, sözleşmeye aykırı hareket edilmesi nedeniyle müvekkili şirketin maddi manevi her türlü zararın ve 3. kişilerden kiralanacak emsal nitelikteki araçlar için ödenecek kira bedeli farkının davalı şirket tarafından tazmin edilmesini davalı şirkete ihbar ve ihtar edildiğini, davalı şirketçe el konulan araçlar sebebiyle ortaya çıkan araç ihtiyacını karşılamak için söz konusu dönemde araç kiralama hizmeti veren bir çok firmadan teklif alındığını ve araştırma yapıldığını, yapılan araştırmalar neticesinde, en uygun teklifi veren ---- Şirketi ile 06.02.2023 tarihinde 24 ay süreli yeni bir sözleşme akdedildiğini, 06.02.2023 tarihli sözleşme uyarınca -----plakalı 4 adet aracın 06.03.2024 tarihinde davacı müvekkili şirketçe teslim alubdupunu, ----- Hizmetleri Anonim Şirketi ile akdedilen araç kiralama sözleşmesi 24 ay süreli olduğunu, araç başı aylık kira bedelinin 10.335,00-TL + KDV şeklinde olduğunu, söz konusu tarihteki ekonomik koşullar sebebiyle, araç kiralama şirketleri daha uzun süreli bir araç kiralama ilişkisi girmekten imtina ettiğini ve ancak 24 aylık bir sözleşmenin akdi mümkün olduğunu, davalı şirketin hem sözleşme ile kararlaştırılan hem de TBK Madde 301’den doğan kira sözleşmesinin asli edim yükümlülüğü olan teslim borcunu yerine getirmediğini, sözleşme süresince sözleşme konusu olan araçları kullanıma elverişli durumda bulundurmadığını, teslim borcuna aykırılık nedeniyle davalı şirkete gerekli ihtarlarda bulunulduğunu ve sözleşme feshedildiğini, kira sözleşmesinin sürekli edimli bir sözleşme olduğunu, davalı şirketin TBK Madde 126 gereği sözleşmenin süresinden önce sona ermesinden kaynaklanan zararı ödemekle yükümlü olduğunu tüm bu nedenlerle taraflar arasındaki kira ilişkisine konu araçlara kiralama dönemi içerisinde haksız şekilde el konulması, ihtara rağmen ikame araç temin ve teslim edilememesi, sözleşmenin davacı şirket tarafından haklı nedenle feshi sebebiyle davacı şirketin araç kira bedeli farkları ve KDV si sebebiyle uğramış olduğu zararların şimdilik 100.000,00-TL sinin, davacı şirketin dava dışı ------ kira bedellerini ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt(avans) faiziyle birlikte davalı şirketten tahsiline ve davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişitr.
Dava konusu uyuşmazlık; tacir olan taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanan tazminat alacağına ilişkindir.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK’nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin kurallardan olup, yargılamanın her aşamasında istek üzerine ya da re'sen gözetilmesi gerekir.Davacı ile davalı arasında kira sözleşmesi mevcut olup, bu sözleşme uyarınca; davacı kiracı, davalı ise kiralayan durumundadır. Davacı söz konusu sözleşmeye dayanarak dava açmış olup, davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlık, kira ilişkisinden doğduğuna göre; davaya bakma görevi sulh hukuk mahkemesindedir.Bu haliyle söz konusu uyuşmazlığın görevli sulh hukuk mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.Görev kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece re'sen dikkate alınır. Görev hususu dava şartı olduğundan, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ---- Esas, ---- Karar sayılı ilamı doğrultusunda doya üzerinden yapılan inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddesine göre mahkememizin görevsizliğine ve davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair tensiben aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) DAVANIN GÖREVSİZLİK NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
2-) Kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili ------ NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-) 6100 sayılı HMK md. 331/2 uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemede hüküm altına alınmasına ancak Mahkememiz görevsizlik kararı sonrasında görevli ve yetkili mahkemede yargılamaya devam edilmemesi ve bu durum belirtilerek Mahkememizden talepte bulunulması durumunda harç ve yargılama giderleri konusunda Mahkememizce karar verilmesine,Dair; tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile tensiben karar verildi.