T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/445
KARAR NO: 2024/565
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 04/07/2023
KARAR TARİHİ: 10/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 04.05.2023 tarihinde ----- sevk idaresindeki ---- plaka sayılı belediye otobüsü ile ---- mahallesinden ---- ilçesi istikametine doğru seyir halinde olduğu esnada ---- Mahallesinin ----- caddesi üzerinde bulunan virajlı yol kesiminde aracının direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sebebiyle yol üzerinde aracın sol yan tarafına doğru devrildiğini, devrilmeye müteakip aracın yolda 2,5 metre sürüklenerek-----ait evin köşe duvar kısmına aracın sol üst kısmı ile çarparak üst kısmıyla duvar üzerinde 7,5 m uzunluğunda sürüklendiğini, devamında yol üzerinde sol yan tarafına devrilmiş vaziyette durması sonucunda ölümlü ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda----plakalı otobüste yolcu konumunda olan, ---eşi, --- - ve -- ---’in annesi ve -- -’ın kızı -- -’in vefat ettiğini, desteğinin ölümü nedeniyle müvekkillerinin maddi açıdan mağdur olduğunu, kesin kabul anlamına gelmemek kaydı ile söz konusu kazanın oluşumunda trafik kazası tespit tutanağına göre; ----- plakalı belediye otobüsü şoförü----- 2918 sayılı KTK’nın 52/1-a maddesinde belirtilen ‘’aracın hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, dönemeçli yollarda ilerlerken azaltmamak’’ maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatinde bulunulduğunu, kazada müteveffanın ve müvekkillerinin kusuru bulunmadığını, ---- plaka sayılı aracın davalı şirkete ait ----- Numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçe kaza tarihi itibariyle kişi başına vefat halinde 1.200.000,00-TL teminat sağladığını, bu nedenle poliçe teminatı olan 1.200.000,00 TL’nin----- vefatı nedeniyle desteğinden yoksun kalan müvekkillerine ödenmesi gerektiğini beyan ile, fazlaya ilişkin talep ve ek dava açma hakkı saklı kalmak kaydıyla maddi zararın tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere; müvekkillerinin yakını ---- desteğinden yoksun kalmış olmaları sebebiyle şimdilik 750.000,00-TL (Eş ----- için 600.000,00-TL Oğlu ----- için 50.000,00-TL,Oğlu -----için 50.000,00-TL,Anne ------ için 50.000-TL ) maddi tazminat bedelinin temerrüt tarihi olan 08.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk dahil olmak üzere limit sınırları içerisinde 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61. Ve 163. Maddeleri ile 2918 sayılı KTK’nın 88/1. maddesi gereği teselsül hükümleri uyarınca davalı sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile her bir davacı için ayrı ayrı hesap edilecek vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, kusur durumuna itiraz ettiklerini, kusuru ve davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun tespitinin gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, kazaya ilişkin tanzim edilen kaza tespit tutanağında atfedilen kusur oranının kabulünün mümkün olmadığını, sorumluluğu ve davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte eğer dosya kapsamında hesaplama yapılacak ise söz konusu hesaplamanın %1,8 teknik faizli peşin değer hesabı ile yapılması gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini, hesaplanacak tazminattan hatır taşıması tenzili gerektiğini, müterafik kusur araştırması yapılması gerektiğini, davaya konu kaza ile meydana gelen ölüm arasındaki illiyet bağının tespiti gerektiğini beyan ile, aleyhteki tüm hususları reddetmek suretiyle, fazlaya ve başkaya ilişkin haklar, ihbar, dava, talep ve şikayet hakları saklı tutarak, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, dava şartı arabuluculuk başvurusu yerine getirilmediğinden davanın usulden reddini, dava konusu kaza iş kazası olduğundan müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu doğmadığını, bu nedenle davanın reddini, ret taleplerinin kabul görmemesi halinde dosyada kusur oranlarının tespiti için dosyanın ATK'ya tevdiini, ölüm-kaza arasında illiyet bağının tespitini, hesaplama yapılacaksa TRH 2010 - %1,8 Teknik Faize göre hesaplama yapılmasını, davacının SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği ve PSD geliri alıp almadığının müzekkere marifetiyle tespit edilmesini, müterafik kusur araştırması yapılmasını, hatır taşıması araştırması yapılmasını, tüm desteklerin araştırılmasını, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasını, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesini, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğini, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış; ilgili Emniyet Müdürlükleri aracılığıyla davcıların sosyal ekonomik durumları araştırılmış, ---- Noterler Birliği Başkanlığı'ndan ------ plaka sayılı aracın kaza tarihi olan 04/05/2023 tarihi itibariyle tescil bilgileri istenilmiş, ---- Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nden dava konusu kaza ile ilgili olarak davacılara ödeme yapılıp yapılmadığı, müteveffanın 04/05/2023 kaza tarihinde----- tabi bir işte çalışıp çalışmadığı, çalışıyor ise hizmet cetveli ile işyeri şahsi sicil dosyaları, davacıların, vefat eden murisleri --- ölümü nedeniyle bağlanan gelirleri dışında başkaca gelirleri olup olmadığı sorulmuş, davalı ----- davacılar adına, 04/05/2023 tarihinde meydana gelen davaya konu kaza nedeniyle ----plakalı araçta oluşan hasara yönelik herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı hususları sorulmuş, ---- Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan ----- sayılı soruşturma dosyası UYAP üzerinden celp edilerek incelenmiş ve mahkememizce resen seçilen bir kusur bilirkişisi ile bir aktüerya uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden hüküm kurmaya ve denetime elverişli rapor alınarak taraflara tebliğ edilmiştir.
İşbu dava, dava tarihinde yürürlükte olan HMK'ya göre belirsiz alacak davası olarak açılmıştır. Davacılar vekili 27/02/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi ile fazlaya ilişkin tüm hakları ve ıslah hakkı saklı kalmak kaydıyla; müteveffa ----vefatı nedeniyle destekten yoksun kalan; ----- için talep edilen 600.000,00 TL maddi tazminat bedelinin 1.427.759,60 TL, ------ için talep edilen 50.000,00 TL maddi tazminat bedelinin 180.735,82 TL, -----için talep edilen 50.000,00 TL maddi tazminat bedelinin 91.504,58 TL olarak talebini artırmış, talep artırım dilekçesinden bir suret davalı tarafa tebliğ edilmiştir.
Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.Davanın dayanağı, TBK'nin 49/1, 53/1 f.-3.bent ve 55/1, 2918 sayılı KTK'nin 99/1. Maddeleridir. Dosya kapsamına göre, kaza 04/05/2023 tarihinde, dava dışı sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı belediye otobüsü ile yerleşim
yerinde gündüz vakti eğimli, tehlikeli virajlı ---- Caddesini takiben ----
Mahallesi istikametinden ---- İlçesi istikametine seyir halinde iken olay mahalline
geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybederek devrilip sürüklenerek istikametine göre
sol tarafta bulunan ikametin duvarına sürtünerek yol üzerinde durması sonucu, maddi
hasar, yaralanma ve ölüm ile neticelenen trafik kazası sonucu davacılar desteğinin ölümüne sebep olduğu, mahkememizce alınan ve soruşturma dosyasında alınan kusur raporu ile uyumlu kusur raporuna göre davalı tarafa sigortalı aracın sürücüsü -----trafik kazasının oluşumunda %25 oranında
kusurlu olduğu,
davalı tarafa sigortalı ----- plaka sayılı belediye otobüsü üzerinde yapılan teknik incelemede aracın seyir güvenliğini-frenlemesini etkileyen sistemdeki bakım eksikliğinin trafik kazasının oluşumunda sonuç üzerine %75 oranında etken olduğu, davacıların desteği olan ------araçta yolcu konumunda
bulundukları yerin tespit edilemediği ve emniyet kemerinin belirsiz olduğu hususu, otobüsün son konumu ve hasar durumu da dikkate alındığında, kazayı önlemek bakımından alabilecekleri herhangi bir önlemleri bulunmadığından, trafik kazasının oluşumunda kusursuz olduğunun
Dava dışı sürücü ----sevk ve idaresinde olan ---- plakalı belediye otobüsü davalı ----- tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalıdır.TBK'nun 53/3. maddesi gereği, ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde, onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir. Yasa metninden de anlaşılacağı gibi destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Yoksun kalınan gerçek destek miktarının tespit edilebilmesi için öncelikle desteğin sağlığında elde ettiği net gelirin doğru saptanması icap eder. Destekten yoksunluk zararının hesabında müteveffanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır. Desteğin kaza tarihi itibariyle mesleği ve geliri tespit edilmelidir. Kişinin herhangi bir işi yoksa, desteğin geliri asgari ücret kabul edilerek, raporun hazırlandığı tarihteki net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılacaktır. Eğer desteğin gelirinin asgari ücret üzerinde olduğu, bir başka anlatımla herhangi bir işyerinde çalıştığı ya da bir meslek icra ettiği ve asgari ücret üzerinde bir gelir elde edildiği iddia ediliyorsa bunun ispat edilmesi gerekir.Bu ilkeler ışığında hesap bilirkişisi ---- tarafından düzenlenen 14/02/2024 tarihli bilirkişi raporu ile Yargıtay ----- Hukuk Dairesinin, Anayasa Mahkemesi'nin kararı sonrasında verdiği ---- esas, ----- karar sayılı güncel ilamı gereğince TRH 2010 tablosu ve prograsif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen devredeki gelirlerin her yıl için %10 artırılıp, %10 iskonto edilmesi suretiyle hesap yapılmak suretiyle trafik kazasında ölenin eşi olan davacı ---- yoksun kaldığı destekten kaynaklanan maddi zararları 1.013.879,80 TL olarak, ölenin annesi olan davacı-----yoksun kaldığı destekten kaynaklanan maddi zararları 115.367,91 TL olarak, ölenin oğlu olan davacı ------ yoksun kaldığı destekten kaynaklanan maddi zararları ise 70.752,29 TL olarak hesaplanmış, davalı sigorta şirketinin teminat limiti kapsamında söz konusu tazminat miktarlarından sorumlu olduğunun belirlendiği, her ne kadar dosya hükme esas alınan bilirkişi raporunda, kaza tarihinde 17 yıl 7 ay 22 günlük olduğu tespit edilen davacı ----- 18 yaş olarak kabul edilip, destekten çıktığının kabulü ile yanlış ve eksik bir tespite gidilmiş ise de; davacılar vekilinin bilirkişi raporuna bu yönüyle herhangi bir itirazı bulunmadığından davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğu kanaatine varıldığı, ayrıca her ne kadar davacılar vekili Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik 28/A maddesi uyarınca söz konusu poliçede çift limit uygulanması gerektiği iddiasıyla proporsiyonun 2.400.000,00-TL üzerinden yapılarak her halde hesaplanan tutar limiti aştığından 2.400.000,00 TL'nin tamamının müvekkillerine ödenmesi gerektiğini beyan ederek bilirkişi raporuna bu yönüyle itiraz etmiş ise de; 22/05/2016 tarihinde ---- Gazete de "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik" hükümlerinde değişlikliğe giderilerek, yönetmeliğe eklenen 28/A maddesi ile "(1)4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında şehirlerarası ve uluslararası taşımacılık yapan araçlar için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçelerinin teminat limitleri, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan ilgili teminat limitlerinin iki katı olacak şekilde uygulanır." denildiği, yapılan yönetmelik düzenlemesinde, bu kapsamda alınacak primlere ilişkin bir belirleme yahut bu kapsamda taşmacılık yapan araçlar için düzenlenecek poliçelerin diğer araçlardan farklı bir şekilde düzenleneceğine ilişkin kurallar getirilmediği, sadece "teminat limitlerinin iki katı uygulanacağı" nın belirtildiği, ancak kaza yürütülmekte olan taşımacılık faaliyeti sırasında meydana gelmiş ise de, davalı tarafından ZMMS ile sigortalanan aracın şehirler arası taşımacılık faaliyetinde bulunmamasına, şehir içinde yapılan yolcu taşıma faaliyeti sırasında meydana geldiği, davacılar desteğinin de araç içerisinde biletli yolcu olmadığı, dolayısıyla poliçede belirtilen teminat limitinin "iki katı" olarak uygulanmasının yasal olarak mümkün olmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla, aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 14/02/2024 tarihli raporda yapılan hesaplama dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve yeterli bulunmakla hükme esas alınmış, davacıların bedel artırım talepleri de dikkate alınarak, davanın kısmen kabulü ile davacı ---- lehine 1.013.879,80 TL, davalı -----lehine 115.367,91 TL, davacı ---- lehine 70.752,29 TL destekten yoksun kalma tazminatının 08/06/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddi, ayrıca davacılar vekili tarafından itiraz edilmeyen rapor doğrultusunda davacılardan ----- açtığı davanın reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile davacı ----- lehine 1.013.879,80 TL, davalı ---- lehine 115.367,91 TL, davacı ----- lehine 70.752,29 TL destekten yoksun kalma tazminatının 08/06/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacılardan ---- açtığı davanın reddine,
3-Alınması gereken 81.972,00 TL nisbi harçtan, peşin harç ve ıslah harcı toplamı 8.367,98 TL harcın mahsubu soncu kalan 73.604,02 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacılar tarafından yapılan 2.767,13 TL dava açılış masrafı, 5.806,35 TL ıslah harcı ile 6.237,50 TL yargılama masrafından ibaret toplam 14.810,98 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 7.254,36 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, bakiye giderin davacılar üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı ----- kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca hesaplanan 18.458,87 TL'nin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
6-Davacı -----kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL'nin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
7-Davacı ----- kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca hesaplanan 141.526,78 TL'nin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
8-Davacı ----- davasının kısmen reddine karar verildiği ve davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca hesaplanan 18.458,87 TL vekalet ücretinin davacı ---- alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı ----- davasının kısmen reddine karar verildiği ve davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca hesaplanan 141.526,78 TL vekalet ücretinin davacı ---- alınarak davalıya verilmesine,
10-Davacı ----davasının kısmen reddine karar verildiği ve davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı ----- alınarak davalıya verilmesine,
11-Davacı ----- davasının reddine karar verildiği ve davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı ----- alınarak davalıya verilmesine,
12-Davacılar tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
10-Davalı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davalılara iadesine,Dair; davacılar vekilinin yüzüne, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.