T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/89
KARAR NO: 2024/533
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 03/02/2023
KARAR TARİHİ: 28/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil şirketin işleteni olduğu, dava dışı araç sürücüsü olan ----- idaresindeki ----- plakalı araç ile ---- istikametinden ---- istikametine doğru --- üzerinde seyir halinde iken, davalı araç sürücüsü olan ----- idaresindeki----- plakalı aracın, dikkatsiz ve kontrolsüz bir şekilde sağ şeritten sol şeride geçmesi üzerine müvekkil şirkete ait araca çarptığını, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında taraflar arasında anlaşmalı olarak kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, çarpmanın sonucunda müvekkil şirkete ait araçta ciddi hasarlar meydana geldiğini, davalı araç sürücüsünün %100 kusurludur olduğunu, müvekkil şirketin işletini olduğu aracın onarımı müvekkil şirket tarafından yapıldığını, onarıma ilişkin müvekkil şirkete ----. tarafından ----- no'lu 38.699,42 tl tutarında fatura tanzim edildiğini, sigorta şirketi müvekkil şirkete hasar ödemesi olarak 31.164,64 tl ödeme yapmış olup kalan bakiye hasar bedeli ve ekspertiz ücreti olan 7.534,28 tl nin tahsili için davalılar aleyhine için ----- icra müdürlüğü ---- sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, davalının takibe konu alacak üzerinden %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket tarafından başvuruya konu hasar bedelini dava öncesinde ödenmiş olduğundan haksız ve mükerrer talepleri içeren başvurunun reddi gerektiğini, davacının bakiye talepleri haksız olmakla birlikte zamanaşımına uğradığını, kabul manasında olmamak üzere genel şartlar gereğince müvekkil şirketin yalnızca anlaşmalı servislerde uygulanacak tedarik, onarım ve işçilik bedelleri ile sorumlu olması sebebiyle zararın tespitinde bu hususun da göz önünde bulundurulması gerektiğini, trafik sigortası genel şartları b.2 maddesi gereğince tanınan indirim hakkımızın da zararın tespiti hususunda dikkate alınması gerektiğini, başvuran vekili tarafından fatura ibraz edilmediği ve araç onarımının yapılıp yapılmayacağı yahut kdv ödenip ödenmeyeceği belirsiz olduğundan kdv hariç hesaplama yapılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere, bakiye tazminat hesaplansa dahi, müvekkil şirket poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, aleyhimize faize hükmedilmesi halinde, hükmedilecek faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir Davalı Asil usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen davacının dava dilekçesine cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, ----- İcra Müdürlüğünün ----- sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.
b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır. Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.
c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez. İtirazın iptali istemine konu, ----- İcra Müdürlüğünün ----- sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği; borçlu tarafından borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; kazanın oluşumunda----- plakalı aracın sürücüsü -----Karayolları Trafik Kanununun 47.maddesinin d) fıkrası, 52.maddesinin b) fıkrasını, 54.maddesinin a) fıkrası ile 84.maddesinin d) ve e) fıkrasını ihlal ederek; meydana gelen trafik kazasında, ASLİ ve TAM KUSURLU OLDUĞU,-----Plakalı Araç üsü -- - Atfi kabil bir kusuru olmadığından, KUSURSUZ bulunduğu, Kaza tarihi itibariyle ----- Plakalı araçta bu trafik kazası nedeniyle oluşan hasarın iskonto hariç olarak 39.110,29 TL4KDV olduğu, Davacının----- Plakalı araçta bu trafik kazası nedeniyle oluşan hasar için iskontolu olarak 32.796,12 TL #KDV olmak üzere 38.699,42 TL bedel ödediği, Davacı----aracılığı ile 23.09.2020 tarihinde ---- hesabına “Fatura No: ------ açıklamasıyla 38.699,42 TL HAVALE yaptığı, Davalı ----- aracılığı ile 30.12.2020 tarihinde ----- hesabına “Diğer ------ numaralı hasar dosya ödemesidir * açıklamasıyla 31.164,64 TL EFT yaptığı hususlarını beyan ve rapor etmiştir.---- Adli tıp kurumu tarafından alınan rapor da özetle; sürücü ----- sevk ve idaresindeki çekici ile olay mahalline geldiğinde sağa dönüş manevrası ile akarkayıt istasyonuna giriş yapmak istediği sırada sağ gerisinden banket üzerinde seyirle gelen davacı sürücünün aracına çarptığı olayda alabileceği bir önlem bulunmadığından atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, Sürücü ---- sevk ve idaresinde bulunan otomobil ile olay mahallinde zorunlu haller dışında kullanılması yasak olan banket üzerinde seyrettiği, mahal şartlarına göre kontrollü ve tedbir alabilecek vaziyette, yola gereken dikkatini vererek seyretmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, sağ şerit üzerinde kendisiyle aynı istikamete doğru seyir halinde iken sağa dönüş manevrası ile istasyona giriş yapmak isteyen diğer sürücü idaresindeki çekiciye karşı zamanında etkin fren tedbiri almadan çarptığı olayda asli %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu hususlarını beyan ve rapor etmişlerdir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ----HD'nin 23.09.2019 t.-----sayılı kararı).
Mahkememizce alınan kök raporda ve ATK trafik ihtisas dairesi raporunda davalı sigortanın sigortalısına dava konusu kaza sebebiyle kusur atfedilmediği görülmüştür. Davalı sürücü ----- sevk ve idaresindeki çekici ile olay mahalline geldiğinde sağa dönüş manevrası ile akarkayıt istasyonuna giriş yapmak istediği sırada sağ gerisinden banket üzerinde seyirle gelen davacı sürücünün aracına çarptığı olayda alabileceği bir önlem bulunmadığından atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, davacıya ait araç sürücüsü olan dava dışı -----dışında kullanılması yasak olan banket üzerinde seyrettiği, mahal şartlarına göre kontrollü ve tedbir alabilecek vaziyette seyretmesi sağ şerit üzerinde kendisiyle aynı istikamete doğru seyir halinde iken sağa dönüş manevrası ile istasyona giriş yapmak isteyen diğer sürücü idaresindeki çekiciye karşı zamanında etkin fren tedbiri almadan çarptığı olayda davacıya ait araç sürücüsünün asli %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu bilirkişi raporu ve ATK raporu ile tespit edilmiş olmakla usul ve yasaya uygun ve denetime elverişli teknik raporlan hükme esas alınarak dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacıya ait aracın sürücüsünün % 100 kusurlu olması sebebiyle, davalılara kusur atfı yapılamayacağından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Ayrıca alacak likit bulunmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden davalı lehine kötüniyet tazminatı hükmedilmemiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı 427,60 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 7.534,28 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ----- ŞİRKETİ 'ne verilmesine,
6- Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekiline (e- duruşma sistemi üzerinden) davalının yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.