T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/567 Esas
KARAR NO: 2024/586
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/08/2022
KARAR TARİHİ: 12/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin maliki olduğu ----- Plakalı araç ile davalının sevk ve idaresinde olan ----- Plakalı araç -----yönüne seyir halinde iken davalı sürücü ---- ------KTK md.56/1/a uyarınca şerit değiştirme kuralını ihlal ederek %100 kusuruyla sebebiyet verdiği kazada müvekkili şirketin maliki olduğu aracın ağır hasar görmüş olduğunu, müvekkil şirket kazaya konu araç ile oto taşıma hizmeti vermekte olup iş bu kaza sebebiyle ortaya çıkan hem değer hem kazanç kaybını kazaya %100 kusuruyla sebebiyet veren sürücüden, işleten sıfatıyla malikten ve karşı taraf sigorta şirketi ------ müştereken ve müteselsilen talep etmek gerekmiş olduğunu, Davaya konu müvekkili şirketin maliki olduğu ---- plakalı araç ------------nezdinde kaskoya sahip olup, İş bu kasko sebebiyle müvekkili şirketin aracında meydana gelen hasarın tespiti uzman eksper aracılığıyla yapılmış ve hasar sigorta şirketince karşılandığını, ancak bilindiği üzere kasko yalnızca oluşan hasara ilişkin bir taahhüt vermekte olup araçta oluşan değer kaybından kusurlu taraf ve sigortacısının sorumlu olduğunu, Söz konusu kaza sebebiyle ---------Plakalı araçta oluşan hasar nedeni ile müvekkiline ait aracın piyasa değerinde bir düşüş yaşanacağı muhakkak olup aracın servis süresince onarılan kısımları ve değişen parçalarının bilirkişilerce değerlendirilerek araçta oluşan değer kaybının tespitinin yapılmasını talep etmenin gerekmiş olduğunu, araç ---- işleten sıfatıyla müvekkili şirket nezdinde oluşan tüm zararlarda müşterek ve müteselsil sorumluluğunu, ----- taşıma tırı olarak işletilen -----plakalı araçta oluşan hasar sebebiyle araç 2 ay işletilememiş olup ciddi bir kazanç kaybı yaşanmış olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle ısla hakları saklı kalmak üzere, aracın tamirat sürecinde çalıştırılamaması nedeniyle oluşan yoksun kalınan gelir/kazanç kaybı için şimdilik belirsiz alacak olarak 500,00 TL, Araç değerindeki azalmaya ilişkin şimdilik belirsiz alacak olarak 500,00 TL. olmak üzere toplam 1000,00 TL” nin 28.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; Bedel artırım taleplerinin kabulü ile, toplam 35.896,43 TL Alacağını 28.10.2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müşterek ve müteselsilen alınmasına yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini ıslah ve talep etmiştir.
SAVUNMA :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu -----plakalı araç, müvekkili -----Poliçe Numarası ile------ kapsamında sigortalı olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacı yanın hukuki yararı bulunmadığını, İşbu davanın açılmasından önce sigorta şirketine başvuruda bulunmak dava şartı olduğunu, Kesinlikle bir kabul anlamına gelmemekle birlikte sigorta şirketinin trafik sigortasından kaynaklı sorumluluğunun poliçe limitleriyle ve kusur oranıyla sınırlı olduğunu, Müvekkili sigorta şirketinin, araç kazanç kayıp bedeli yönünden ZMMS Genel Şartları'nın A.6- K. maddesi gereği sorumluluğu bulunmamakta olup, Davacı taraf, dava konusu trafik kazası nedeniyle aracının tamirde olduğu süre zarfında aracını kullanamadığını ve aracına muadil bir araç kiralamak zorunda kaldığını belirterek davalılardan şimdilik 500-TL araç mahrumiyet bedeli talep etmiş olduğunu, kazanç kaybı alacak kalemi dolaylı zarar niteliğine haiz olduğundan sigorta poliçe teminatları içerisinde değerlendirilemeyeceğini, Kesinlikle bir kabul anlamına gelmemekle birlikte sigorta şirketinin trafik sigortasından kaynaklı sorumluluğunun poliçe limitleriyle ve kusur oranıyla sınırlı olduğunu, müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığından müvekkilinin temerrüdü gerçekleşmediğinden , işbu salt nedenle faize hükmedilemeyeceğini tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir. Davalılardan ----------- vekili tarafından dosyaya sunulan -------------cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın iş bu, davayı zarara ilişkin somut iddialar uzaktan sebepsiz zenginleşmeye yönelik açmış olduğunu, Onarım sürecinde yaşanan uzamalar müvekkilinin kusuruna dayanmamakta olup uzun onarım süresi iddiasıyla oluştuğu iddia edilen zarar ile sürücünün yaptığı iddia edilen haksız fiil arasında doğrudan bir illiyet bağı bulunmamakta olduğunu, Dosyaya sunulan kasko şirketi ---------- yazılan kesin ekspertiz raporunda da hasar onarım süresinin 14 iş günü olduğu belirtilmekte olup, Dosyaya mübrez davacı tarafın delil olarak dayandığı eksper raporunda söz konusu araca ait makul onarım süresinin 14 iş günü olduğunun açık olduğunu, Aracın hasar tespit raporu 15.11.2022 tarihinde tutulmuş bu tarihe kadar herhangi bir onarım yapılmamış olduğunu, Dosyaya mübrez servis yazısında aracın 03.11.2021 ve 22.12.2022 tarihleri arasında 1 ay 19 gün süre ile kaldığı iddia edilmiş, Makul süreyi aşan hiçbir uzamadan müvekkilinin sorumluluğu bulunmamakta olup araçta meydana gelen hasarın niteliğine göre makul onarım süresinin 14 iş günü olduğu anlaşılmakta, öncelikle makul tamir süresinin gözetilmesi gerekmekte olduğunu, Davacı tarafın maliki olduğu ---- plaka sayılı araç ------- nezdinde sigortalı olup, Davacı tarafa öncelikle kasko şirketi tarafından aracın tamirde kaldığı süre boyunca ikame araç temin edilip edilmediğinin sorulması gerekmekte, İkame aracın temin edildiği durumda herhangi bir kazanç kaybının mevcut olmayacağının açık olacağını, Ayrıca davacı şirket lojistik firması olup söz konusu kasko poliçesi ticari kasko poliçesi kapsamında olup olmadığı gelir kaybını teminat altına alıp almadığının ve bu kapsamda davacı tarafa ödeme yapılıp yapılmadığı hususlarının araştırılması gerekmekte olduğunu, Navlun bedellerinden önce tartışılması ve araştırılması gereken konu davacı tarafın kazaya karışan araç dahil olmak üzere operasyonunda yer alan araçların şoförlerin dinlenme süreleri haricinde her zaman sürekli navlun gelirine konu olacak şekilde taşımacılık yapıp yapmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, Davacı taraf araçların sürekli çalıştırıldığı izlenimini oluşturmak için aracın onarımının bittiği gün hemen sefere çıktığını belirtmiş buna ilişkin olarak dosyaya ----- seferine ilişkin olarak 23.12.2022 tarihli taşıma irsaliyeleri sunmuş, Kazadan önceki sefere ilişkin olarak ise kazaya karışan aracın ---------- gittiğini belirtmiş ve taşımacılık irsaliyesi sunmuş olduğunu, 13.10.2021 tarihi ile kaza tarihi olan 28.10.2021 tarihi arasında ise 15 günlük süre bulunmakta olup,. Bu arada geçen süre içerisinde aracın ne yaptığına nereye gittiğine dair herhangi bir bilgi verilmemiş olduğunu, Bakım ve onarımdan sonraki tarihli kazaya karışan araca ait olan 13.10.2022 tarihli ve 23.12.2022 tarihli taşımacılık irsaliyeleri ile kazaya karışan aracın sürekli taşımacılık yaptığı ve dönüşte geçen sürüş sürelerinde navlun gelirine konu her hangi bir taşımacılık yapıp yapmadığı hususunu ortaya koymamakta, Ayrıca söz konusu 23.12.2022 tarihli irsaliyeler incelendiğinde ------ , ---- tarihinde de --------- araç teslim edildiği anlaşılmakta, Aradan geçen 5 günlük süre mevcut olup, Dönüşte ne kadar sürede döndüğü navlun bedeline konu herhangi bir taşımacılık yapılıp yapılmadığının meçhul olduğunu, Dönüşte -------- araçlarının tedarikinin yapıldığı yere bir navlun gelirine konu herhangi bir ----------- aracı taşındığının tahmin edilmemekte olduğunu, Davacı tarafın sunduğu ---------- tarihli irsaliyelere konu tır planlarında pek çok farklı plakanın yer aldığı, davacı firmaya ait pek çok araç olduğu, her aracın sürekli operasyonda olmadığı görülmekte olup, Sonuç olarak kazaya karışan araca ait 2021 yılı taşıma irsaliyelerinin dosyaya ibraz edilmesi gerekmekte, Bunun haricinde kazadan önceki ay, aracın serviste kaldığı süre ve aracın servisten çıktığı sonraki ayda görev yapan tırların taşıma irsaliyelerinin incelenmesi gerekmekte olduğunu, kabul etmemekle birlikte bir an için yoksun kalınan kazancın olduğu farz edilse dahi bunun navlun bedelleri tutarında olmayacağı, Yapılmaktan kurtulunan ulaşım, yakıt vb. giderlerin navlun bedelinden düşülmesi gerekmekte olduğunu, Kazaya karışan aracın ticari faaliyette kullanılması her durumda kazanç kaybı olduğu anlamına gelmemekte, Davacı taraf varsa müspet zararını somut deliller ile ortaya koyması gerektiğini, araç değer kaybından müvekkiline ait aracın trafik sigortacısı olan diğer davalı sorumlu olup her türlü rücu hakkını saklı tuttuklarını tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir .
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasıdır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle;---------plakalı araç sürücüsü ----- gündüz, bahse konu mahalde, sol şeritte seyir halinde iken , sol şeritte önüne geçen bir aracın tekrar önüne geçmek amacı ile orta şeride geçmek isterken hızı ve fren kuvvetlerinin etkisi altında savrularak direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu sağ şeritte seyir halinde olan kamyonun sol ön tekerlek tarafına çarptığı, aracın ------- tipi bir araç olduğu yolun eğimli olduğu, Sürücüler araçlarının teknik özelliklerine ve araçlarının kabiliyetlerine, ve yolun gerektirdiği şartlara göre araçlarını kullanmak zorundadırlar. Sürücü --------- aracının teknik özelliğine, aracının kabiliyetine ve yolun gerektirdiği şartlara göre kullanmamış, bu nedenle aracının hızı ve fren tedbirine başvurarak yön değiştirme manevrası yaparken aracının kontrolünü kaybetmiş, sağındaki şeritte nizami olarak seyreden araca çarpmış, Karayolları Trafik Kanunu'nun ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin yukarıda verilen KTK'nın ilgili maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, ----- plakalı araç sürücüsü --------- kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, ---- plakalı araç sürücüsü ------- kendi yol bölümü olan şeridi takiben nizami seyri sırasında, aynı istikamette kendine göre soldaki şeritte seyreden ---------- plakalı araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ile oluşan kazada alabileceği bir önlem olamayacağı, atfı kabil kusurunun olmadığı, aracın davaya konu kazada değer kaybı bedelinin 15.000,00 TL olduğu, aracın davaya konu kazada kazanç kaybının 20.896,43 TL olduğu, davalı Sigorta şirketi ----- kazaya etken ----- plakalı aracın ---- tarihleri arası------ sigortacısı olduğu, araç başına maddi hasar tazminat bedelinin 43.000 TL olduğu, değer kaybının ---------- teminatları içinde değerlendirildiği, Kazanç kaybının teminatlar kapsamında olmadığı, Davalı Sigorta şirketinin hasar bedeli yönünden ödeme yaptığı yönünde dosyaya bir belge sunmadığı (bakiye teminat yönünden), bu durumda davalı sigorta şirketinin değer kaybından sorumlu olduğu, kazanç kaybından sorumlu olmadığı, Temerrüt tarihinin dava tarihi 11.08.2022 olduğu, olduğu, Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca davalı ----, kusuru oranında (%100) talep edilecek tazminattan sürücüsü----- müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, Temerrüt tarihinin kaza tarihi---olduğu, Davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, hususlarını beyan ve rapor etmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Davaya konu kaza nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından------- sayı numaralı hasar dosyası açılmış olup, dosya kapsamında davacı yanın dava dışı kasko sigorta şirketi olan ---- tarihinde 43.000,00-TL rücu ödemesi yapıldığı tespit edilmekle davalı sigorta şirketinin araç başına kaza limitinin tükendiği anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketi yönünden açılan davanın reddi gerekmiştir.Usul ve yaşaya uygun teknik rapor hükme esas alınarak davalı ---- adına kayıtl ---- plakalı araç sürücüsü olan davalı ------- kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, --- plakalı araç sürücüsü dava dışı ------------ kendi yol bölümü olan şeridi takiben nizami seyri sırasında, aynı istikamette kendine göre soldaki şeritte seyreden -----plakalı araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ile oluşan kazada alabileceği bir önlem olamayacağı, atfı kabil kusurunun olmadığı, aracın davaya konu kazada değer kaybı bedelinin 15.000,00 TL olduğu, aracın davaya konu kazada kazanç kaybının 20.896,43 TL olduğu tespit edilmekle davalı araç maliki ve araç sürücüsü yönünden açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ---- yönünden açılan davanın REDDİNE,
2-Davalı ---- ve davalı ------ yönünden ise davanın KABULÜ İle ;değer kaybı tazminatı 15.000,00 TL 'nin ve kazanç kaybı zararı olan 20.896,43TL'nin kaza tarihi olan 28/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı 2.452,09 TL 'den davacı tarafça yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 578,87 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 659,57 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.792,52 TL harcın Davalı ------- ve davalı ----- müşterek ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 578,87 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 740,27 TL harcın davalı ----davalı ----- müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.569,25 TL yargılama giderinin davalı ------ ve davalı -------müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı --------ve davalı ---- müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ----- kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı -------- verilmesine
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ---- bütçesinden ödenen 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı --- ve davalı ---- müşterek ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde -----Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/07/2024