T.C.
İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/607
KARAR NO: 2024/608
DAVA: Ticari Şirket (Tasfiyeye İlişkin)
DAVA TARİHİ: 30/08/2024
KARAR TARİHİ: 04/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Tasfiyeye İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacılar vekili tarihli dava dilekçesi ile;
Müvekkillerinin ortağı bulunduğu ----- Şirketi, 11.06.2009 tarihinde 3 ortaklı olarak kurulduğunu ve kuruluşa ilişkin ana sözleşme, ---- Gazetesi'nin 17.10.2009 tarih, ---- sayı ve ----- sayfasında yayımlandığını, ---- sicil numarası ile ticaret sicil müdürlüğünde şirket kayıtlı görünmekte olduğunu, şirket ortaklardan ------, ortaklığı Mahkeme kararı ile sonlandırdını, İşbu şirketin şu anda iki ortağı bulunmakta olduğunu, ortaklardan birisinin ..., diğeri ise ... olduğunu, dava konusu şirket, açıldığı dönemden bugüne hiçbir faaliyet göstermediğini, öyle ki şirketin vergi kaydı dahi bulunmadığını, şirketin hedeflenen ortaklık amacının gerçekleştirilmesi esaslı şekilde zorlaştığını ve mümkün olunamaz hale geldiğini, bunun yanı sıra şirketin hiçbir bankada hesabı, üzerine kayıtlı taşınır veya taşınmaz malı bulunmadığını, ayrıca şirketin gerek Gelir İdaresi Başkanlığı'na gerek Sosyal Güvenlik Kurumu'na gerekse de devletin hiçbir kurumuna borcu bulunmadığını, şirketin yalnızca Ticaret Sicilinde kaydı bulunduğunu, bu nedenle de şirketin haklı nedenle feshini talep etme zorunluluğu doğduğunu tüm bu nedenlerle-----Şirketi
nin, Türk Ticaret Kanunu'nun 636/3. Maddesi uyarınca, hedeflenen ortaklık amacının gerçekleştirilmesinin mümkün olmaması veya esaslı şekilde zorlaşması/tehlikeye düşmesi sebebiyle haklı nedenle tasfiyesiz olarak feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacıların talebinin, ortağı oldukları dava dışı ----Şirketi
nin feshine karar verilmesi olduğu anlaşılmaktadır.
Llimited şirketin fesih ve tasfiyesine ilişkin davada husumet mutlaka şirkete yönetilmelidir.
Yargıtay kökleşmiş içtihatları ve yerleşmiş görüşü de bu yöndedir. Ancak işbu davada davacı davayı şirkete yöneltmemiş, hasımsız olarak açmıştır.
Taraf ehliyeti dava şartlarından olup, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 50’inci maddesi uyarınca taraf ehliyeti medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olmakla mümkündür.
HMK. m. 50 uyarınca, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine sahiptir. Buna göre, taraf ehliyeti, bir davada taraf olarak bulunabilme ehliyeti olup, maddi hukuktaki hak ehliyeti kavramının medeni usul hukukundaki yansımasıdır.Yukarıda belirtildiği gibi, davacılar işbu davayı, fesih ve tasfiyesini istediği şirkete yöneltmemiştir. Bu nedenle işbu davada davalı tarafta taraf ehliyeti bulunan kimse yoktur.Ancak, davacının bundan sonra davayı fesih ve tasfiyesini istediği şirkete yöneltmesinin mümkün olup olmadığının tartışılması gerekmiştir.Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Tarafta iradi değişiklik” başlıklı 124’üncü maddesinde; bir davada taraf değişikliğinin, ancak karşı tarafın açık rızası ile olanaklı olduğu bildirildikten sonra, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği isteminin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edileceği, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği isteminin kabul edebileceği açıklanmıştır. Nitekim madde gerekçesinde de, taraf değişikliğini mutlak olarak davalının rızasına bağlamanın yargılama ilişkisini katı bir şekle bağlayarak yargılamaya hâkim olan ilkelerden “usul ekonomisi ilkesi” ile bağdaşmayacağı belirtilmiştir.
Bu durumda; davacı kendisinden beklenen tüm çaba, özen ve önlemlere rağmen davalının tespit edemiş ya da tespit edememe durumu bir yanılgıya dayanıyor ve bu da açıkça dürüstlük kuralına aykırılık arz etmiyor ise; bu dava ilişkisi yönünden, daha sonra da kendilerine dava açılması mümkün olmalıdır.Ancak işbu davada davacılar, ortağı oldukları şirketin fesih ve tasfiyesini talep etmekte olup, bu şirketin davalı gösterilmesi gerektiğini bilmeleri gereklidir. Bu nedenle HMK.nun 124. maddesinin bu davada uygulanma olanağı bulunmamaktadır.Ayrıca Medeni usul hukukumuzda, dahili dava yoluyla dava açıldıktan sonra dahili dava yoluyla davanın yeni davalıya yöneltilmesi müessesi de bulunmamaktadır.Bu nedenlerle, davacıya bu yönde bir süre verilmesi de mümkün görülmemiştir.Yukarıda açıklandığı üzere HMK 114/1-d maddesi uyarınca tarafların taraf ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır.
İşbu davada, davalı tarafta fesih ve tasfiyesi istenilen şirketin bulunması zorundulur.
Davacı, davayı fesih ve tasfiyesini istediği şirkete yöneltmemiştir.
HMK.nun 115. maddesine göre Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak zorundadır.
Tüm bu nedenlerle, HMK'nun 114/1-d ve 115. maddeleri gereğince davalı tarafın taraf ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM (Yukarıda açıklanan nedenlerle):
1-HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,
2-)Alınması gerekli harç tam ve peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına.
3-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-)Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,Dair; davacıların ve davacılar vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.