T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/737
KARAR NO: 2024/647
DAVA: Şirketin İhyası
DAVA TARİHİ: 30/10/2023
KARAR TARİHİ: 18/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Şirketin İhyası davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------ Şirketi (Mersis:-----) ile müvekkili arasında, ----- Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ---- sayılı dosyasında görülen maluliyet oranının tespiti davası görüldüğünü, işbu davada işveren hakkında ihya davası açmak üzere taraflarına süre verildiğini, ilgili Mahkemede nihai karar verilmeden işveren ticaret sicilinden terkin edildiğini, alınan tasfiye kararı, müvekkilinin açmış olduğu işçilik alacağı davasında hüküm kurulmasını engeller mahiyette olduğunu, zira işveren ------ İflas Dairesi tarafından ----- Esas sayılı dosya ile tasfiye edildiğini, işverene ait olan aktiflerin tasfiyede dikkate alınmamış olduğunun tespit edildiğini tüm bu nedenlerle dava konusu şirketin ihyasına ve yeniden Ticaret Siciline tescil edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
Davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın reddi ile davanın kabul edilmesi halinde ise müvekkili aleyhine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.
---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------ esas sayılı dosyasının mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş ve dosya aslı mahkememize gönderilmiştir.
----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------ esas sayılı dosyasınında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- Şirketi (Mersis: -----) ile müvekkili arasında, -----Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ------- sayılı dosyasında görülen maluliyet oranının tespiti davası görüldüğünü, işbu davada işveren hakkında ihya davası açmak üzere taraflarına süre verildiğini, ilgili mahkemede nihai karar verilmeden işveren ticaret sicilinden terkin edildiğini, alınan tasfiye kararının, müvekkilinin açmış olduğu alacak davasında hüküm kurulmasını engeller mahiyette olduğunu, zira işverenin ----- İflas Dairesi tarafından ----- Esas sayılı dosya ile tasfiye edildiğini, işverene ait olan aktiflerin tasfiyede dikkate alınmadığını, bu hususta, ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan ----- Esas ----- Karar sayılı davada, husumetin ---- Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne yönlendirilmediği gerekçesiyle usulden ret kararı verildiğini, daha sonra ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan ----- Esas sayılı dosyada, iflas idare memurlarına yönelik birleştirme talepli ihya davası açmak üzere kesin süre verildiğini, bu nedenle, müvekkilinin açmış olduğu tespit davasında hüküm kurulmasını teminen mahkemeden ilgili işverenin ihyasını talep etme zorunluluğunun doğduğunu, öncelikle işbu davanın ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, davanın kabulü ile ilgili işverenin ihyasına ve yeniden Ticaret Siciline tescil edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---- esas sayılı dosyasının mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş ve dosya aslı mahkememize gönderilmiştir.
----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---- sayılı dosyasınında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- Esas sayılı dosyasında görülen maluliyet oranının tespiti davasının görüldüğünü, iş bu davada işveren hakkında ihya davası açılmak üzere taraflarına süre verildiğini, ----- ATM Mahkemesi'nde açılan ------ Esas sayılı dosyada iflas idare memurlarına yönelik birleştirme talepli ihya davası açmak üzere kesin süre verildiğini, dosyanın ---- ATM Mahkemesi'nde açılan ------ Esas sayılı dosya ile birleştirilmesini, davanın kabulünü, ilgili şirketin ihyasına ve yeniden Ticaret Siciline tescil edilmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce; ----- Ticaret Sicil Müdürlüğünden ihyası talep edilen ----- hangi nedenle, hangi usulle, hangi yasal düzenleme gereği, hangi tarihte terkin edildiği hususu sorulmuş, ----. İcra Dairesi'nin ----- İflas sayılı dosyasında işlemleri yürütülen dava konusu ------ tasfiye sürecinin hangi usulde tamamlandığı, varsa şirkete atanan iflas idare memurlarının isim ve adres bilgileri, ---- mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler.
(2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir." hükmünü haizdir.
TTK'nin 529. Maddesi "(1) Anonim şirket;
a) Sürenin sona ermesine rağmen işlere fiilen devam etmek suretiyle belirsiz süreli hâle gelmemişse, esas sözleşmede öngörülen sürenin sona ermesiyle,
b) İşletme konusunun gerçekleşmesiyle veya gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesiyle,
c) Esas sözleşmede öngörülmüş herhangi bir sona erme sebebinin gerçekleşmesiyle,
d) 421 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarına uygun olarak alınan genel kurul kararıyla,
e) İflasına karar verilmesiyle,
f) Kanunlarda öngörülen diğer hâllerde,
sona erer." hükmünü haizdir. Bilindiği üzere şirketlerin tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin ile sona ermektedir. Ancak tüzel kişiliğin sona erebilmesi için şirketin tasfiye işlemlerinin eksiksiz ve tam olarak yapılmış olması gerekmektedir. Tüzel kişiliğin son bulmasını ifade eden fesih ve tasfiye işlemi aynı zamanda hukuki bir işlemdir. Bu işlemin veya kararın hatalı veya eksik olması halinde gerçek anlamda tasfiyeden söz etmek mümkün değildir. Eksik veya hatalı işlem sonucu şirketin sicilden tasfiye sonucu terkinine karar verilmiş ise, bundan zarar görenler veya o işlemi gerçekleştirenler tasfiyenin kaldırılmasını ve şirketin ihyasını talep etme hakkına sahiptir. Şirket tüzel kişiliğinin ihyası davasının, ihyası istenilen şirketin tasfiyesini yürütmüş olan tasfiye kurulu üyeleri veya tasfiye memuru ile yasal hasım durumundaki terkin işlemini yapan ticaret sicil memurluğuna husumet yöneltilerek açılması gerekmekte ve bu hususun mahkemece re'sen nazara alınması icap etmektedir. Bu tür davalarda husumet tüzel kişiliği kalmayan şirkete veya şirket ortaklarına yöneltilemez. İflas nedeniyle tasfiye halinde de iflas idare memurları ek tasfiye işlemlerinin yürütülmesi açısından tasfiye memurları gibi sorumlu olmakla, mahkememizce davacı tarafa süre verilerek tasfiyeyi yürüten iflas müdürlüğü hasım gösterilmek suretiyle birleştirme talepli dava açması sağlanarak taraf teşkilinin tamamlanması yoluna gidilmiş, Mahkememiz dosyası ile birleşen -----Asliye Ticaret Mahkemesinin ------ Esas sayılı dosyasında ihyası istenilen şirketin iflas idare memurlarına husumet yöneltildiği, dosya kapsamına alınan nüfus kayıt örneklerine göre iflas idare memurlarından ----- dava tarihinden sonra vefat ettikleri ve görevlerinin sona erdiği ---- Esas sayılı dosyası ile -----. İcra Dairesi aleyhine dava açılmış ise de; ihyası istenilen şirketin iflas idare memurları tarafından temsil edildiği, dolayısıyla ----- İcra Dairesi pasif husumet ehliyetine sahip olmadığından birleşen ----. Asliye Ticaret Mahkemesinin ------ Esas sayılı dosyası ile açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair karar vermek gerekmiştir.
Yüksek Yargıtay ------.sayılı 28/11/2011 tarihli kararında da belirtildiği üzere; "Tüzel kişilik, ticaret sicilindeki kaydın terkini ile sona erer. Tüzel kişiliğin sona erdiğinin hukuk açısından kabul edilebilmesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanmış olması gerekir. Eğer tasfiye işlemleri gerçekten tamamlanmamış ve tasfiyede gereken hususlar eksik bırakılmışsa, tüzel kişilik ticaret sicilinden terkin edilse bile, şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinden söz edilemez."Buna göre, davanın gerektirdiği şekilde, ---- Ticaret Sicil Memurluğu kayıtları celp edilerek incelenmiştir. Toplanan delillere göre, davacı tarafın 13/04/2016 tarihinde -----Asliye ---- ilişkin dava açtığı, davanın devamı sırasında 09/02/2018 tarihinde şirketin iflası kapatılarak ticaret sicilde tescil edildiği, buna istinaden davacı vekilince işbu şirketin ihyası davasını açıldığı anlaşılmıştır.
Buna göre, davacı tarafından ihyası istenilen şirket aleyhine açılan davanın devamı ve mahkemece verilecek kararın infazı için davayı açmakta hukuki menfaati bulunduğundan, anılan bu şirketin, ----- Asliye Hukuk Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyasının görülmesi ve mahkemece verilecek kararın infazı işlemleri sınırlı olmak üzere ihyasına karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Ek tasfiye işlemlerinin de, şirketin iflas idare memuru olan birleşen dosya davalısı Av. ----- tarafındanyürütülmesi uygun görülmüş ve yeni bir tasfiye memuru atanmamıştır.Davalı ---- Ticaret Sicil Memurluğu, yasal hasım konumunda olup, tasfiyenin usulsüz kapatılmasından dolayı kusur ve sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, bu davalı harç, yargılama giderleri ve karşı yan vekalet ücretinden sorumlu tutulmamıştır.Ayrıca, esasen bir kamu görevi icra etmiş olan ve yasa gereği davada hasım olarak yer alması gereken davalı iflas idare memurunun iflasın kapatılmasında bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı, iflasın mahkeme kararıyla kapandığı ve davanın açılmasına sebebiyet vermediği anlaşıldığından birleşen dosya davacısı da harç, yargılama giderleri ve karşı yan vekalet ücretinden sorumlu tutulmayarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM (Yukarıda Açıklanan Nedenlerle):
1-Davanın ve birleşen ---- Asliye Ticaret Mahkemesinin------ Esas sayılı dosya davasının ayrı ayrı KABULÜ ile, -----sicil numarasında kayıtlı iken iflasın kapatılması sonucu sicilden terkin edilen----- ticaret sicil kaydının, ---- infazı işlemleri sınırlı olmak üzere İHYASI ile şirketin bu konularla sınırlı olmak üzere ---- Ticaret Siciline yeniden tesciline,
2-Ek tasfiye işlemlerinin şirketin iflas idare memuru olan birleşen dosya davalısı Av. ------- tarafından yürütülmesine, ek tasfiye bitinceye kadar tasfiye memurunun görevinin devam etmesine,
3-Birleşen ---- Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyasının dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
4-Kararın ----- Ticaret Sicil Müdürlüğünce tescil ve ilanına,
5-ASIL DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
a-) Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin yatırılan toplam 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
b-) Davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü yasal hasım olduğundan ve yukarıda belirtilen diğer nedenlerle davacı lehine vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
c-) Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
6-BİRLEŞEN ----. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ------ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
a-)Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harç dava açılırken peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
b-)Davalı Tasfiye Memuru yasal hasım olduğundan ve yukarıda belirtilen diğer nedenlerle davacı lehine vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
c-) Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-BİRLEŞEN ---- ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ---- ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
a-) Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin yatırılan toplam 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
b-) Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,Dair; tüm tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.