T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/889 Esas
KARAR NO:2024/203
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 03/12/2019
KARAR TARİHİ: 08/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında yapılan sözleşmelere binaen Müvekkil şirketin davalı şirkete -------- Masrafı yaptığını, bu sözleşmeler ile davalı şirketin ---- yükleme yapma ve 16 gün içerisinde yükü ------şehrinde boşaltma edimini üstlendiğini, müvekkili şirketin ise buna karşılık ------ doları tutarında navlun ödemeyi kabul ettiğini, müvekkilinin edimini yerine getirmesine rağmen davalı şirketin edimini yerine getirmediğinin davalı şirket tarafından gönderilen e-postalarla ve dosyaya mübrez belgelerle sabit olduğunu, müvekkil şirketin yaptığı ödemelerin tamamını tahsil etmek amacıyla --------------- (borçluya) 04/11/2019 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının da süresinde icra takibine haksız ve yersiz olarak itirazda bulunarak takibin durdurduğunu, arabulculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, davalının takibe konu alacak üzerinden %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; ---- tarihli bilirkişi raporları ile; takipte talepedilen Taşıma Sözleşmesi uyarınca transfer edilen asıl alacağımız için 98.644,00 TL, takipte talep edilen Aracı Kurum transfer bedellerinin toplamı olan asıl alacak için 1.399,00 TL, takipte talep edilen Antrepo Ücreti olan asil alacak için 4.602,00 TL alacaklarının isabetli olduğuna kanaat getirilerek, davanın kabulü ile; dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla talep ettikleri 40.000,00 TL'ye 64.645.00 TL eklenerek toplam 104.645,00 TL alacakları için davalının (borçlunun) itirazının iptaline ve takibin devamına, davalının (borçlunun) %40'tan aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini ıslah ve talep etmiştir.
SAVUNMA:Davalı yan kendisine usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen davacının dava dilekçesine cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, ------sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.
b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır.Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.
c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez. İtirazın iptali istemine konu, ------- sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği; borçlu tarafından borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 04/10/2021 tarihli raporda özetle; Yurtdışında yerleşik Davacı Şirket ile Davalı Şirket arasında, Davacı Şirketin ------ tedarikini sağladığı İnşaat malzemelerinin--------- yapılmak suretiyle Nakli için Taşıma Sözleşmesi imzalandığı ve Tarafların ------ Bedelin Peşin ve Nakit ödenmesi karşılığında anlaşma sağlamış bulundukları, Transfer Belgelerinden Tespit edildiği üzere, Davacı Şirketçe Davalı Şirkete 11.974,00 EURO ve 5.000,00 USD Para Transferi yapıldığı, Davacı tarafından gönderilen 11.974,00 EURO, o tarihteki EURO/USD çaprazı olan 1,14 üzerinden değerlendirildiğinde, 11.974,00 EURO-13.600,00 USD' ye tekabül ettiği, dolayısıyla USD cinsinden gönderilen 5.000.-USD ile birlikte Sözleşmede taahhüt edilen Toplam 18.600.-USD” nin Davacı yanca ifa edildiği Buna mukabil, dosyada mübrez E-Mail yazışmalarının Delil değerinin takdiri mahkememize ait olmak üzere, 03.12.2018 Tarihli E-Mail yazışmalarından görüldüğü üzere Sözleşme ile üstlendiği Taşıma işini ifa etmeyen Davalı Şirketin yüklemiş olduğu Davacıya ait taşıma konusu malları ---- indirdiğini ve kendilerine yapılan Ödemenin -------tarihinde iade edileceğini Şirket alan adı uzantısının yer aldığı E-Posta adresinden E-Mail yazışmasıyla bildirdiği görülmüş olup, bu beyana ilişkin takdirin mahkememize ait olduğu Davalıya ait ------- Beyanında yer aldığı tespit olunan ve Davalı ------Şirketince,------ yapıldığı yönünde ki beyan tek taraflı bir beyan olup, beyana konu edilen Firmanın ---- olması nedeniyle Davacının ---- Beyanıyla karşı Firmanın ---- Beyanını karşılaştırma imkânı bulunmadığından, Davalı Şirketin ------ Beyanına konu ettiği 2 Adet Faturadan Müteşekkil 98.266,00 TL Bedelli Yurtdışı Navlun Hizmetini ifa ettiğini ve Fatura Bedellerine hak kazandığını ispata muhtaç olduğu, Yurt dışı Navlun Hizmetleri İthalat/ihracat İşlemlerini kapsamakta olup, İthalat/İhracat İşlemleri Birçok belgeyi --------- gerektiren Yasal Merasimlere tabi olup, --------- beyanına konu Navlun Faturalarının içeriği Hizmetin Verildiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı, davalı Şirketin------- beyanına konu ettiği Faturalar içeriği hizmetlerin Davacı Şirkete verildiğini ve Fatura Bedellerine hak kazanıldığını ispatlayamadığı Buna göre, Davacı Şirketçe Davalı Şirkete Taşıma Sözleşmesi uyarınca transfer edilen 11.974,00 EURO ve 5.000.00 USD” nin ----------üzerinden yapılan Değerlemesinde Toplam TL karşılığının 99.790,59 TL olduğu, Davacı Şirketin davanın dayandığı takipte bu kaleme ilişkin olarak talep ettiği 98.644,00 TL ASIL Alacak talebinde bir isabetsizlik bulunmadığı, Bu bedellerin transferi için yapılan Aracı Kurum transfer bedellerinin ise Toplam 1.447,77 TL olduğu, Davacı Şirketin davanın dayandığı takipte bu kaleme ilişkin olarak talep ettiği 1.399,00 TL ASIL Alacak talebinde bir isabetsizlik bulunmadığı, Davacının davanın dayandığı takipte talep konusu yaptığı bir diğer kalem olan ve Antrepo Ücreti olarak iddia olunan 4.602,00 TL talebe ilişkin takdirin mahkememize ait olduğu davacı Şirketçe Davalı Şirkete Taşıma Sözleşmesi uyarınca transfer edilen ------- üzerinden yapılan Değerlemesinde Toplam TL karşılığının 99.790,59 TL olduğu, Davacı Şirketin davanın dayandığı takipte bu kaleme ilişkin olarak talep ettiği 98.644,00 TL ASIL Alacak talebinde bir isabetsizlik bulunmadığı, Bu bedellerin transferi için yapılan Aracı Kurum transfer bedellerinin ise Toplam 1.447,77 TL olduğu, Davacı Şirketin davanın dayandığı takipte bu kaleme ilişkin olarak talep ettiği 1.399,00 TL ASIL Alacak talebinde bir isabetsizlik bulunmadığı, Davacının davanın dayandığı takipte talep konusu yaptığı bir diğer kalem olan ve Antrepo Ücreti olarak iddia olunan 4.602,00 TL ASIL Alacak talebine ilişkin ve davacı Şirketin Takip Öncesi Temerrüt Faizi talep edip, edemeyeceği, takip öncesi temerrüt oluşup, oluşmadığı huşuları Hukuki Değerlendirmeye muhtaç olup, takdirin mahkememizde olduğu işlemiş faiz talebinde bir isabetsizlik bulunmadığı hususlarını beyan ve rapor etmiştir.
Bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 18/01/2022 tarihli raporda özetle; Taraflar arasında --------- yapılacak uluslararası karayolu ile emtia-eşya taşımasına ilişkin sözleşmenin kurulduğu, davalı taşıyıcının gönderenden emtia-eşyaları taşımak üzere teslim almasına karşın, emtia- eşya yüklenen araçların yurt dışı çıkışlarını gerçekleştirmeyerek --------- bir antrepoya boşalttığı tespitleri kapsamında, davalı taşıyıcı taşıma sözleşmesiyle eşyayı varma yerine görürmek ve orada gönderilen alıcısına teslim etmekle yükümlü olmasına rağmen edimini ifa etmediği değerlendirildiği, davacı yanın davalı yana yaptığı peşin navlun (taşıma ücreti) ödemesine ilişkin taleplerini içeren hususular ile ilgili, ------- tarihli bilirkişi raporu Sonuç bölümündeki sunulan değerlendirmelerin mahkememize ait oluğu, Davacı yanın, emtia-eşyanın davalı taşıyıcı tarafından dava dışı ----- ait antreposuna boşaltılması ve bu işletmeye yine dava dışı ------- depolama hizmet bedelinin, eklenecek giderler olarak davalı taraftan talep edilip edilemeyeceği hususunun da mahkememizin takdirinde olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir.Bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 13/09/2023 tarihli raporda özetle; Taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi, transit süresi ve taşıma ücreti belirlenmiş, eşyanın karayoluyla uluslararası taşınması için serbest irade ile kurulmuş bir navlun sözleşmesi olduğu davalı taşıyıcının Sözleşmede belirlenen edimini hiçbir gerekçe göstermeden yerine getirmediği dosyaya sunulu belgelerde yer alan davalı ikrarı ile de sabit olduğu bu durumda davalının CMR Konvansiyonu 16.maddesi 1.paragraf hükmünün, mefhumun muhalifinden hareketle davalının fiilinde yer bulacağı, ayrıca 17'nci madde kapsamında davalının sorumlu tutulacağı, bu bağlamda da davacının peşin ödediği navlun ücretini ve katlandığı diğer giderleri davalıdan talep edebileceği, davacının ödemiş olduğu navlun ücretinin 18.600,00USD olduğu taraflar arasında çekişmesiz olduğu bunun TL cinsinden karşılığı 98.810,64 TL olarak hesaplandığı, ancak takipte bu tutar 98.644,00TL olarak talep edildiğinden ve taleple bağlılık ilkesi gereğince, davacının takipteki bu sözleşmeye göre ödenen meblağın iadesi kalemi yönünden asıl alacak tutarı 98.644,00TL'nin yerinde olacağı, sunulan yazışmalara göre davalının tutarı belli bu davacı alçağını kabul ve ödemeyi taahhüt ettiği göz önüne alındığında bu asıl alçak kaleminin likit olduğu Davacının navlun ücretinin transferi için 1.444,37TL karşılığı transfer harcaması yaptığı sabit olup, bu tutarı da davalıdan talep edebileceği, ancak takipte bu tutar 1.399,00TL olarak talep edildiğinden ve taleple bağlılık ilkesi gereğince, davacının takipteki bu Para Transferi İçin Yapılan Masraflar kalemi yönünden asıl alacak tutarı 1.399,00TL'nin yerinde olacağı, Eşyanın yükleme sonrası varış adresine kadar doğacak her türlü masrafın taşıyıcı tarafından karşılanacağı açık olduğu Davalı hiçbir geçerli gerekçe göstermeden davalının malını depoya indirmiş olup, emtianın davalıya tekrar teslimi davacının yetkilendirdiği taşıyıcıya teslimi ile son bulacak olup, depo giderlerinden davalının sorumlu tutulması gerekeceği açık olduğu sunulan belgelere ve depo faturasına göre emtia depoda bir gün kalmış ve davacı bir günlük toplam 450,00TL'na kadar depo ücretini üstleneceğini yukarıda da incelenen mail yazışmasında kabul ettiği Bu durumda davacının takipteki depoya ücret kalemi yönünden asıl alçak tutarının (4.602,00 — 450,00-) 4.152,00TL olduğu Navlun ücreti kalemi açısından davalının navlun ücretini, 06.12.2018 tarihinde geri ödeme taahhüdünde bulunduğu anlaşıldığından, davalının 98.644,00TL (18.600,00USD) için temerrüde düştüğü, davacının bu tarihten takip tarihine kadar işlemiş faiz talep edebileceği görüşüne ulaşıldığı, bu bağlamda davacının 98.644,00TL için, 16.810,58TL işlemiş faiz talep edebileceği takip öncesi diğer iki alacak kalemi açısından davalının temerrüde düşürüldüğüne dair dosya kapsamında bir veri bulunmadığından, davacının diğer asıl alçak kalemleri için işlemiş faiz talebinin yerinde olamayacağı görüşüne ulaşıldığı dava konusu olayda, davalı tarafından geçerli bir gerekçe gösterilmeden yerine getirilmeyen taşıma edimi nedeniyle davacıdan tahsil ettiği navlun ücretini, hiçbir kesinti olmadan iade etmesi gerektiği, bu konuda katlandığı diğer giderleri de ödemesi gerektiği, davacının başlatmış olduğu takipte, 98.644,00TL ve 1.399,00TL asıl alacak kalemlerinin yerinde olacağı, 3 nolu depo ücreti kalemi açısından 4.152.00TL'nin asıl alacak kalemi için yerinde olacağı, Davacının takipteki 98.644,00TL asıl alacak kaleminin likit olduğu, bu kaleme ait işlemiz faiz yönünden16.810,58TL kadar yerinde olacağı, davacının toplam asıl alacak tutarı olarak (98.644.00TL * 1.399.00TL * 4.152,00TL ) 104.195,00 TL ve işlemiş faiz olarak 16.810,58 TL olmak üzere toplam 121.005,58 TL kadarlık kısmi için takibin devamını talep edebileceği ancak davacının davanın ikamesinde 40.000,00TL taleple davayı ikame ettiği, sunulan ıslah dilekçesi ile de toplam 104.645.00TL'na ıslah ettiği, Islah dilekçesinin hukuki değerlendirmesinin mahkememize ait olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir. Mahkememizin 15/12/2023 tarihli duruşmasında davalı şirket yetkilisine isticvap olunması için şerhli davetiye çıkarıldığı davalı şirket yetkilisinin belirlenen gün ve saatte isticvap'a yönelik olarak hazır bulunmadığı anlaşılmıştır. Ödemelerin davalı şirket çalışanlarına yatırtıldığı sgk kaydı incelenmekle anlaşılmış ayrıca bu durum da HMK 171/1 uyarınca ödemelerin davalı adına yapıldığı ikrar olunmuştur. Somut olayda taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi, transit süresi ve taşıma ücreti belirlenmiş, eşyanın karayoluyla uluslararası taşınması için serbest irade ile kurulmuş bir navlun sözleşmesi olduğu davalı taşıyıcının sözleşmede belirlenen edimini hiçbir gerekçe göstermeden yerine getirmediği dosyaya sunulu belgelerde sabit olduğu bu durumda davalının CMR Konvansiyonu 16.maddesi 1.paragraf hükmünün, mefhumun muhalifinden hareketle davalının fiilinde yer bulacağı, ayrıca 17'nci madde kapsamında davalının sorumlu tutulacağı, bu bağlamda da davacının peşin ödediği navlun ücretini ve katlandığı diğer giderleri davalıdan talep edebileceği, anlaşılmakla ayrıca davalı taraf taşımanın yapıldığına dair gümrük belgesi yahut cmr taşıma belgesini sunamadığı ödemenin yapıldığı sabit olmakla bu nedenle ispat yükü davalının üzerine geçmekle taşımanın ifa edildiği davalı tarafça ispat edilemediğinden 13/09/2023 tarihli bilirkişi raporu usul ve yasaya uygun olmakla davacının navlun ücreti dışındaki antrepo ücreti ve havale ücreti yönünden davalıyı temerrüde düşürmediği gözetildiğinde işlemiş faiz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.İcra ve İflas Kanununun 67.maddesinin 2.fıkrası gereğince, icra tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötüniyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Takip talebi ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde alacak likit olduğu anlaşılmakla asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalının tahsiline ilişkin talebin kabulüne karar verilmiştir.Arabuluculuk görüşmesine katılmayan taraf, davada haklı da çıksa haksız da çıksa yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilir. Ayrıca davada haklı çıkması halinde lehine vekalet ücretine hükmedilmez. Bu halde arabuluculuk görüşmesine katılmayan taraf vekalet ücreti alamaz ve yargılama giderini ödemeye mahkum edilir. Davalı taraf usulüne uygun olarak davet edildiği arabuluculuk görüşmelerine katılmadığından dolayı tüm yargılama giderleri davalı taraf üzerinde bırakılmıştır.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-Davalının ------- Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 104.195,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, fazlaya yönelik talebin Reddine,
2-Alacak likit olmakla hüküm altına alınan asıl alacağın %20 si oranında inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı 7.117,56 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 72,10 TL ve 1.104,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.176,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.941,46 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 72,10 TL peşin harç ve 1.104,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.220,50 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.566,25 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı lehine Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11) maddesi uyarınca vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
9- Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca------bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekiline (e-duruşma sistemi üzerinden) karşı davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ------ Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/03/2024