T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/360
KARAR NO: 2024/342
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 28/03/2023
KARAR TARİHİ: 25/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin borçlu ---- ile hiçbir alacağa dayalı ilişkilerinin olmadığı ---- müvekkillerinden doğmuş doğacak hiçbir hak ve alacağı olmadığını,89/1-2 haciz ihbarnamelerine müvekkilinin süresinde itiraz edemediğini, davalı ... İİK nun 89 maddesini kullanmak suretiyle kötü niyetli olduğunu, haksız zenginleşme istemi içerisinde olduğunu, bu davanın ispat külfeti davalı ... ait olduğunu, davacının takip borçlusuna borcu bulunmadığını belirttiğini, davalı tarafından verilen cevapta, davacı ile borçlu arasında borcu doğuran bir hukuki ilişkiden söz edilmediğini, sadece davacının borçlu olmadığını ispat etmesi gerektiğini, takip borçlusunun davacıdan alacaklı olduğunu belirten borç doğuran bir ilişkinin davalı (alacaklı) tarafından ileri sürülmesi gerektiğini, böyle bir ilişkiye dayanmadan soyut olarak borçlunun davacıdan alacaklı olduğunun ileri sürülemediğini ve bu ilişkinin neye dayalı olduğu açıklanmadan davacıdan borçlu olmadığını ispat etmesi beklenemediğini somut olayda takip alacaklısı olan davalı, soyut alacak iddiasının dayanağını somut olarak göstermediğini, dosyada alacağın varlığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığını, davacı üçüncü kişi iddiasını ispat ederken ileri sürdüğü vakıaların aydınlatılması için davalı alacaklının doğruluk ödevine (HMK m.29) uygun hareket ederek takip borçlusunun üçüncü kişiden neden alacaklı olduğunu açıklaması gerektiğini, mahkemece bu yönler gözetilmeden ispat yükünün olumsuzu kanıtlama olanağı bulunmayan davacıda olduğunun kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirdiğini, İİK'nın 89/3 maddesi gereğince borçlu duruma düşen müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Eldeki dava,----. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30/03/2023 tarih ve ----- Esas ----- Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilmiştir.Dava İ.İ.K.’nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır. ----- Asliye Hukuk Mahkemesininn 30/03/2023 tarih ve --- Esas ------Karar sayılı kararında; Dava İ.İ.K.’nun 89/3 maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır. İhbarnamenin gönderildiği takip, davalı alacaklı tarafından dava dışı borçluya karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış bir takiptir. Bu itibarla ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ticaret mahkemesinde görülmesi gerekir. Dava Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
Yargıtay -----. Hukuk Dairesi' nin ---- Esas, ----- Karar sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir. İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığı ve görevli mahkemenin, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, asliye hukuk mahkemesi olduğu kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (----- Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesi Dosya:----- Karar: ----- Karar tarihi: 20/03/2024)
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) DAVANIN GÖREVSİZLİK NEDENİYLE DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,
2-) Mahkememiz dosyası ile---- Asliye Hukuk Mahkemesinin-----Esas-----Karar sayılı dosyası arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından mahkememizce verilen karar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği taktirde HMK'nın 22/2 maddesi gereğince görevli mahkemenin belirlenmesi için DOSYANIN ----- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ -----. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-)6100 sayılı HMK md. 331/2 uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemede hüküm altına alınmasına,
4-)Sair hususların gerekçeli kararda açıklanmasına,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.