T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/6 Esas
KARAR NO:2024/367
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 02/01/2020
KARAR TARİHİ: 02/05/2024
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davacılar ----- tatil yapmak amacıyla bir araya gelmiş ve -------- doğru yola çıktıklarını, otobüsün, müvekkili davacıları ters bir lokalizasyonda bırakması üzerine --------aramış ve bulundukları yerden gelip alınmalarını istediğini, ---- davalı sürücü ----- davacıları bulunduğu yerden alıp kamp alanına götürmek için yola çıktığını, davacı ---- araca bindikten kısa bir süre sonra; ---- poliçe numarası ile sigortalı bulunan ----- plakalı aracın sürücüsü davalı ------ süratle sürmeye başladığını, trafik güvenliğini tehlikeye atacak şekilde aşırı hız ve drift yaparak ilerlemeye başladığını, bu durum karşısında tedirgin olan müvekkillerinin davalı sürücü------- yavaş olması konusunda uyarmışsa da kendilerini dinletemediklerini, hatta uyarılar üzerine davalı sürücü daha fazla hız yaptığını, virajı alamayıp kontrolü kaybetmesi sonucunda aracın dereye uçtuğunu ve davacı ----- ağır bir şekilde yaralandığını bildirdiğinden bahisle tüm davacılar için şimdilik ayrı ayrı 1.000-TL olmak üzere toplamda 2.000-TL maddi tazminatın, davacılar ----- ayrı ayrı 100.000-TL olmak üzere toplamda 200.000-TL manevi tazminatın kaza tarihinden işletilecek yasal faizi le birlikte davacılara ödetilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacılar vekilince talep sonucunun açık bir şekilde belirtilmediğini, davacıların tazminat taleplerinin zaman aşımına uğramış olması, kaza sonucu meydana gelen yaralanmaya kendi kusurları ile emniyet kemeri takmamaları durumunun sebebiyet vermiş olması, alacağın belirli ve muaccel olmaması sebepleriyle ihtiyati haciz şartları söz konusu olmadığını, davacıların dava dilekçesi ekinde bir tane delil dahi sunmamış olduklarından ihtiyati haciz için gerekli ispat koşulu da gerçekleştirilmediğini, müvekkilinin mal varlığının işbu haksız dava sebebiyle kısıtlanması hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil edeceğinden ihtiyati haciz taleplerinin ve davanın tümüyle reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DEĞER ARTIRIM:Davacılar vekilince sunulan 12/03/2024 tarihli dilekçe ile özetle; 790.863,04-TL maddi tazminat ve 100.000,00-tl manevi tazminatın davalı -------poliçe kapsamında sorumlu olduğu limitler dahilinde ve dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsili ile davacı -----ödenmesine; 9.111,57-tl maddi tazminat ve 100.000,00-tl manevi tazminatın davalı ----poliçe kapsamında sorumlu olduğu limitler dahilinde ve dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsili ile davacı ------- ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan geçici ve kalıcı iş göremezlik nedeni ile oluşan zararın maddi ve manevi tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.Mahkememiz 01/04/2021 tarihli celsesinde davacı ------ yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, yasal sürenin dolması ve adı geçen davacı yönünden davanın yenilenmemesi sebebi ile tefrik edilerek mahkememiz ----- sırasına kaydedilmiş ve davacı --- yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.Mahkememizce ---- tarihli maluliyet raporu ile ---- tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanmasının, 03.08.2013 tarih, 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri yönetmenliği ile bu yönetmenlik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için,11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında yapılan değerlendirme ile meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak; Gr 1 IV (4…..10) A % 14 x 1/5 = A % 2,8, Gr 1 IV (1…..41) A % 45 x 1/7 = A % 6,42, Balthazard formülüne göre; A % 9,04, E cetveline göre: %7,2 (yüzdeyedivirgüliki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğe göre Kulak Burun Boğaz, G-Çiğneme ve Yutma, hasta sıvı, katı ve yumuşak diyetlerden bazılarını sınırlı alabiliyor, özür oranı % 10x1/3=% 3.33, Periferik Fasial Paralizi, 1-Hafif, özür oranı % 5, Balthazard formülüne göre özür oranı % 8 olarak tespit edildiğine göre; Kişinin tüm vücut engellilik oranının % 8 (yüzdesekiz) olduğu, İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 18 (onsekiz) aya kadar uzayabileceği sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce ------- aldırılan 24/03/2023 tarihli maluliyet raporu ile mevcut belgelere göre --- ve --- doğumlu --------- tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğe göre maluliyetine neden olacak düzeyde araz bırakmadığından; Kişinin tüm vücut engellilik oranının % 0 (yüzdesıfır) olduğu, İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği sonuç ve kanaati bildirilmiştir.Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile --- aracın davalı sürücüsü ------meydana gelen kazada tm, %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, kazada yaralanmalarından dolayı;
a)------ rayiç bedellerle 3.000,00 TL pansuman, bakım için tıbbi malzeme, ilaç ve yardımcı ortopedik için, 2.000,00 TL sağlık kurumlarına ulaşım ve bu süreçteki temel giderleri için toplam 5.000,00 TL belgesiz tedavi gideri olacağı, ------ Dönemsel rayiç bedellerle 1.500,00 TL pansuman, bakım için tıbbi malzeme, ilaç ve yardımcı ortopedik için, 2.000,00 TL sağlık kurumlarına ulaşım ve bu süreçteki temel giderleri için toplam 4.500,00 TL belgesiz tedavi gideri olacağı, Diş tedavisi ile ilgili giderlerinin diş hekimi tarafından değerlendirilmesinin gerekli olduğu,----- Dönemsel rayiç bedellerle 2.50,00 TL pansuman, bakım için tıbbi malzeme, ilaç ve yardımcı ortopedik için, 2.50,00 TL sağlık kurumlarına ulaşım ve bu süreçteki temel giderleri için toplam 500,00 TL belgesiz tedavi gideri olacağı, Tazminat Hesabı Yönünden rapor tanzim tarihi 29.01.2024 tarihi itibariyle; Davacı mağdur --------- ilişkin olarak; Geçici işgöremezlik zarar tutarı olarak 27.844,14 TL, Sürekli işgöremezlik tazminat tutarı olarak toplam 758.518,90 TL olmak üzere toplam 786.363,05 TL tazminat hesaplandığı, Davacı mağdur -------- ilişkin olarak; Davacı mnağdurun, fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu ve sürekli maluliyet tayinine mahal olmadığı tespit edildiğinden sürekli maluliyet/sakatlık tazminatı hesaplanMAdığı, Geçici işgöremezlik zarar tutarının 8.611,57 TL olarak hesaplandığı, Ödenebilir Toplam Tazminat (Poliçe limiti Dikkate alındığında) ------- yönünden, Davacı mağdur ---- ilişkin olarak; 94.610,90 TL Davacı mağdur ----- ilişkin olarak; 276.919,57 TL Davacı mağdur ------ ilişkin olarak; 9.111,57 TL olmak üzere toplam tazminat 380.642,03 TL olduğu, diğer davalılar yönünden, Davacı mağdur ----- ilişkin olarak; 179.508,64 TL Davacı mağdur ---- ilişkin olarak; 513.943,47 TL, Davacı mağdur ------ ilişkin olarak; 0,00 TL, olmak üzere toplam tazminat 693.452,11 TL olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
2918 sayılı Yasanın 85 ve devam maddeleri gereğince bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir. Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir --------- 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiş olup, bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Anılan yasal hükümlerden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir.
İşletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91. maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir. Hem işleten hem de sigortacının sorumluluğu, hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkindir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. maddesinde; bir motorlu aracın karıştığı kazada, bir 3. kişinin uğradığı zarardan dolayı birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunların müteselsil sorumlu olarak tutulacağı hüküm altına alınmıştır.
Haksız fiil sonucunda ölüm gerçekleşmemişse 6098 sayılı TBK'nın 54. Maddesine göre; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar bedensel zararlar olarak kabul edilir.
Aynı Kanunun tazminatın belirlenmesine ilişkin 55/1. Maddesine göre ise; bedensel zararlar, Borçlar Kanunu hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.Sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nun 49. maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine karşı dava açabilir. İşleten ve sigorta şirketi de zarar görene karşı müteselsilen sorumludur.Eldeki davada kazanın -------- tarihinde meydana geldiği, arabulucuya 31/10/2019 tarihinde başvurulduğu, davanın ise 02/01/2020 tarihinde açıldığı dikkate alındığında trafik kazasında davalıların yaralanmış olması nedeniyle 5237 sayılı TCK'nın 89. ve 66. madde hükümleri uyarınca, 8 yıl uzamış (ceza) zaman aşımı süresine tabi davasını zamanaşımı süresi içerisinde açtığı anlaşıldığından davalıların zamanaşımı itirazları yerinde görülmemiştir.Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan ve taraflarca sunulan tüm deliller, trafik kazası tespit tutanağı, -------- Soruşturma Dosyası iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde ----- aracın davalı sürücüsü ------meydana gelen kazada tm, %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, bilirkişi kusur raporunun usul ve yasaya uygun olması sebebiyle mahkememizce itibar edildiği, ----- tarihli maluliyet raporu ile 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğe göre Kulak Burun Boğaz, G-Çiğneme ve Yutma, hasta sıvı, katı ve yumuşak diyetlerden bazılarını sınırlı alabiliyor, özür oranı % 10x1/3=% 3.33, Periferik Fasial Paralizi, 1-Hafif, özür oranı % 5, Balthazard formülüne göre özür oranı % 8 olarak tespit edildiğine göre; Kişinin tüm vücut engellilik oranının % 8 (yüzdesekiz) olduğu, İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 18 (onsekiz) aya kadar uzayabileceği, 24/03/2023 tarihli maluliyet raporu ile mevcut belgelere göre ------------- tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğe göre maluliyetine neden olacak düzeyde araz bırakmadığından; Kişinin tüm vücut engellilik oranının % 0 (yüzdesıfır) olduğu, İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği bildirildiği gerekçeli, denetime elverişli ve somut olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan 01.2024 tarihi itibariyle; Davacı mağdur -------- ilişkin olarak; Geçici işgöremezlik zarar tutarı olarak 27.844,14 TL, Sürekli işgöremezlik tazminat tutarı olarak toplam 758.518,90 TL olmak üzere toplam 786.363,05 TL tazminat hesaplandığı, Davacı mağdur ------- ilişkin olarak; Davacı mnağdurun, fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu ve sürekli maluliyet tayinine mahal olmadığı tespit edildiğinden sürekli maluliyet/sakatlık tazminatı hesaplanMAdığı, Geçici işgöremezlik zarar tutarının 8.611,57 TL olarak hesaplandığı, Ödenebilir Toplam Tazminat (Poliçe limiti Dikkate alındığında) ----- yönünden, Davacı mağdur ---- ilişkin olarak; 94.610,90 TL Davacı mağdur ---- ilişkin olarak; 276.919,57 TL Davacı mağdur ------ilişkin olarak; 9.111,57 TL olmak üzere toplam tazminat 380.642,03 TL olduğu, diğer davalılar yönünden, Davacı mağdur ---- ilişkin olarak; 179.508,64 TL Davacı mağdur ---- ilişkin olarak; 513.943,47 TL, Davacı mağdur ---- ilişkin olarak; 0,00 TL, olmak üzere toplam tazminat 693.452,11 TL olduğu, ------Dönemsel rayiç bedellerle 1.500,00 TL pansuman, bakım için tıbbi malzeme, ilaç ve yardımcı ortopedik için, 2.000,00 TL sağlık kurumlarına ulaşım ve bu süreçteki temel giderleri için toplam 4.500,00 TL belgesiz tedavi gideri olacağı, Diş tedavisi ile ilgili giderlerinin diş hekimi tarafından değerlendirilmesinin gerekli olduğu,-------- Dönemsel rayiç bedellerle 2.50,00 TL pansuman, bakım için tıbbi malzeme, ilaç ve yardımcı ortopedik için, 2.50,00 TL sağlık kurumlarına ulaşım ve bu süreçteki temel giderleri için toplam 500,00 TL belgesiz tedavi gideri olacağı,---- plakalı aracı kaza tarihini kapsar şekilde -------- sigortalayan davalı ... şirketinin davacı tarafın maddi zararından kaza tarihindeki poliçe limitleri içinde kalmak kaydıyla KTK'nın 97. Maddesine göre sorumlu olduğu, davalıların ise araç maliki ve sürücüsü olması sebebiyle Karayolları Trafik Kanunu'na göre işleten sıfatı ile kusursuz sorumluluk ilkesine göre davacıya karşı sorumlu olduğu anlaşılmıştır.Sonuç olarak yukarıda açıklanan tüm sebepler ve açıklamalar gözetilerek; davacı tarafça açılan maddi tazminat davasının kabulü ile; Davacı ------ maddi tazminata yönelik talebinin 758.518,90 TL, kalıcı iş göremezlik tazminatı, 27.844,14 TL, TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 786.363,05 TL'nin davalı ----- poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren, davalılar ------- yönünden kaza tarihi olan 20/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Davacı ---- 4.500,00 TL belgesiz tedavi gideri alacağının davalı -----poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren, davalılar------- kaza tarihi olan 20/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Davacı ----- maddi tazminata yönelik talebinin 8.611,57 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalı ----- yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren, davalılar -------yönünden kaza tarihi olan 20/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, ---- belgesiz tedavi gideri olacağı alacağının davalı ----yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren, davalılar ------- yönünden kaza tarihi olan 20/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Davacı -------- kalıcı iş göremezlik tazminatının kalıcı iş göremezliği bulunmaması nedeniyle talebinin reddine dair hüküm oluşturulmuştur. Yerleşmiş yargısal içtihatlara göre ölenlerin veya cismani zarara uğrayanların müterafik kusurlu olması ve hatır için taşınmış bulunması halinde, bu durumlar takdiri indirim nedeni olarak değerlendirilebilecektir.
Bu itibarla zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde diğer bir ifadeyle zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zarar meydana gelmesine etki yapmış veya zarar sorumlusunun durumunu ağırlaştırmış ise kaza tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nun 52.maddesi (benzer düzenleme 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 44. Maddesinde de mevcuttur) uyarınca hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Hatır taşımaları da bir menfaat karşılığı olmadığı hallerde bu gibi taşımalarda kaza tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51.madde hükmü uyarınca (benzer düzenleme 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 43.maddesinde de mevcuttur) tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından söz edebilmek için de yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olmasının saptanması önemli olduğu gibi yarar ekonomik olabileceği gibi ortak toplumsal yararları da ilgilendirilebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişinin (sürücü) bir çıkarı veya yararı bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Bu açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde; davalılar tarafından cevap dilekçesinde hatır taşımacılığı indirimi talep edilmediğinden tazminatlardan hatır taşıması indirimi yapılmaksızın karar verilmiştir.
TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesinde "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.Bu yasal hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.
Bu açıklamalar doğrultusunda, tüm dosya kapsamı ile ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, olayın ağırlığı, olay tarihi ve tarafların karşılıklı kusur durumları göz önünde bulundurularak, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile davacı ---- lehine takdiren 60.000,00 TL, davacı ---- lehine takdiren 10.000,00 TL, manevi tazminatın kaza tarihi olan 20/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ------- müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine dair karar vermek gerektiği kanaatine ulaşılmış, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacıların davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
A-1-Davacı ------- maddi tazminata yönelik talebinin KABULÜ İLE; 758.518,90 TL, kalıcı iş göremezlik tazminatı, 27.844,14 TL, TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 786.363,05 TL'nin davalı ---- yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren, davalılar -------yönünden kaza tarihi olan 20/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
2-Davacı ----- manevi tazminata yönelik talebinin KISMEN KABULÜ İLE ; 60.000 TL manevi tazminatın davalılar ------- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine
3-Davacı ---- 4.500,00 TL belgesiz tedavi gideri alacağının davalı -----poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren, davalılar -----kaza tarihi olan 20/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
B-1-Davacı ---- maddi tazminata yönelik talebinin kısmen KABULÜ İLE; 8.611,57 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalı ------yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren, davalılar ------ tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
2-Davacı ----- kalıcı iş göremezlik tazminatı talebinin reddine
3-Davacı ---- manevi tazminata yönelik talebinin KISMEN KABULÜ İLE ; 10.000 TL manevi tazminatın davalılar ------tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
4- ----; 500,00 TL belgesiz tedavi gideri olacağı alacağının davalı ---- limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren, davalılar -------tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
C1-Karar harcı 58.839,71-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.034,90 TL harç ile tamamlama harcı 2.726,00-TL mahsubu ile bakiye 55.078,81 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
2-Davacılar tarafından yatırılan 54,40-TL başvurma harç ile peşin harç ve tamamlama harcı toplamı olan 3.760,90-TL harcın toplamı ile toplam 3.815,30-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine
3-Davacılar tarafından yapılan 992,65-TL tebligat ve müzekkere gideri, 6.000,00- TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.992,65-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 6.023,36-TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davanın ------ maddi tazminat talebi yönünden kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 116.090,83 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile ---- verilmesine,
6-Davacı ---- yönünden maddi tazminat davasında davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, davanın reddedilen kısmı için her bir davalılar yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 4.500,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ----tahsili ile davalılara verilmesine,
7-Davanın ---- maddi tazminat talebi yönünden kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 8.611,57 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile ---- verilmesine,
8-Davacı ---- yönünden maddi tazminat davasında davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, davanın reddedilen kısmı için her bir davalılar yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 500,00-TL nispi vekalet ücretinin davacı ---- tahsili ile davalılara verilmesine,
9-Davacı ---- kendisini manevi tazminat davasında vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL'nin davalılar ---- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ---- verilmesine,
10-Davacı ----- kendisini manevi tazminat davasında vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca hesaplanan 10.000,00-TL'nin davalılar---- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ---- verilmesine,
11-Davacı ---- manevi tazminat talebi yönünden davalılar kendisini manevi tazminat davasında vekil ile temsil ettirdiğinden davanın manevi tazminatının reddedilen miktarı yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL'nin ---- tahsili ile davalılar----- verilmesine,
12-Davacı ----- manevi tazminat talebi yönünden davalılar kendisini manevi tazminat davasında vekil ile temsil ettirdiğinden davanın manevi tazminatının reddedilen miktarı yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca hesaplanan 10.000,00-TL'nin --- tahsili ile davalılar ----- verilmesine,
13-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ----------- bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
Dair davacı vekilinin ve davalılar -----karşı diğer davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---- Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/05/2024