T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/431
KARAR NO: 2024/161
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 22/06/2023
KARAR TARİHİ: 27/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin araç kiralama işi yaptığını, sahibi olduğu ve sürücü----- idaresindeki ----- plakalı otomobil ile davalıların sürücüsü, sahibi ve ZMS sigortacısı oldukları ---- plakalı motosikletin 28.08.2020 tarihinde kazaya karıştığını, sürücü------ kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, ------plakalı otomobilin ekspertiz incelemesi ile toplam hasar tutarının 7.898,35 TL olduğunun tespit edildiğini ve 289,10 TL ekspertiz bedeli ödendiğini, hasar tutarının ve ekspertiz bedelinin davalı sigorta şirketinden talep edildiğini ancak ödenmediğini, alacağın tahsili amacı ile icra takibi yapıldığını, takibin davalıların haksız itirazları ile durdurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin uyuşmazlıkla sonuçlandığını beyanla, ------. İcra Dairesi'nin----- dosyası ile----- plakalı otomobilin hasar tutarı ve ekspertiz bedeli karşılığı 8.187,46 TL ile 1.489,50 TL işlenmiş avans faizi toplamı 9.676,96 TL tazminatın tahsili için 25.10.2021 tarihinde başlatılan icra takibine itirazın iptali ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ------ plakalı aracın ZMSS teminatları altında olduğunu, araç onarıldıktan sonra kendilerine ihbar edildiği için hasarlı aracı inceleme imkanlarının olmadığını, KDV ve ekspertiz bedeli talep edilemeyeceğini, kusur ve zararı bilirkişinin belirlemesi gerektiğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı ------ kendisine yapılan tebliğe rağmen davacı yanın dava dilekçesine cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle,------İcra Müdürlüğünün ------ sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.
İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.
b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır.
Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.
c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez.
Dosyamız arasına celp edilen ----- İcra Müdürlüğü'nün ------ Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde takipte ödeme emrinin davalı/borçluya tebliğ edildiği davalı tarafça takibe itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; " Davalı sürücü ---idaresindeki -----plakalı motosikleti ile seyrederken hızını aracının teknik özelliklerine ve yol şartlarına göre ayarlamadığı, motosikletin kontrolünü kaybederek------ plakalı otomobile çarptığı için KTK 52/b ve KTY 101/b maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ----- idaresindeki ------plakalı otomobili ile normal seyrederken kontrolü kaybedilen------ plakalı motosikletin çarpması sonucu kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurlarının olmadığı, tazminata konu ----- plakalı, -----marka tipi,----- model, 28.08.2020 tarihinde, 14.877 km.saat değerinde kazaya karışmış, -----. adına tescilli kiralık ticari otomobilin hasar tutarının KDV dahil 7.898,35 TL olduğu, davalı ------numaralı KZMSS poliçesi ile ------plakalı aracın 09.09.2019 - 09.09.2020 tarihleri arasında kazanın meydana geldiği 28.08.2020 tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında, kaza tarihinde maddi teminat limitinin araç başına 41.000 TL ve hasar tutarının ödenmesi için yeterli olduğu, KZMSS Genel Şartların A.3 maddesi gereğince mağdur aracın hasar tutarının sigortalı araç süri nün kusuru oranında ve teminat limitine kadar sigorta teminatı altında olduğu,-----. İcra Dairesi'nin ---- dosyası ile------plakalı otomobilin hasar tutarının ve ekspertiz bedelinin işlenmiş avans faizi ile tahsili için 25.10.2021 tarihinde icra takibi yapıldığı, ekspertiz bedeli yargılama gideri kapsamında talep edildiği ve değerlendirildiği için icra takibinin konusu olmadığı, davacı tacir ve dava konusu ----- plakalı kiralık otomobil ticari araç olduğundan hasar tutarı 7.898,35 TL için, davalı ----- kaza tarihi 28.08.2020 ile takip tarihi 25.10.2021 arasındaki süreye denk işlenmiş avans faizi ile talep edilebileceği, Davalı ----- KTK 99 ve KZMSS Genel Şartları B.2.1maddeleri gereğince temerrüt tarihi 12.11.2020 ile takip tarihi 25.10.2021 arasındaki süreye denk işlenmiş avans faizi ile talep edilebileceği, tahsilatta tekrarlılık (mükerrerlik) olmaması için davalıların birinden yapılan tahsilatın diğerinin borcundan da mahsup edilmesi kaydıyla ----- plakalı otomobil, 7.898,35 TL hasar tutarı ile 1.006,23 TL işlenmiş avans faizinin toplamı 8.904,58 TL tazminatın ---- 7.898,35 TL hasar tutarı ile 780,10 TL işlenmiş avans faizinin toplamı 8.678,45 TL tazminatın -----, takip tarihi 25.10.2021 itibariyle talep edilebileceği, davacı tarafından KDV dahil 289,10 TL tutarında fatura sunularak talep edilen ekspertiz bedelinin Hazine Müsteşarlığı Ekspertiz Ücret Tarifesine uygun ve yargılama gideri kapsamında mahkemenin takdirinde olduğu, " şeklinde rapor sunulmuştur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----.). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Somut olayda davacıya ait aracın, davalıya ait aracın sürücüsünün %100 kusuru ile meydana gelen trafik kazasında hasarlandığı, bu durumun bilirkişi raporu ile de sabit olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, aracın aldığı hasar miktarı da usulüne uygun olarak bilirkişi raporu ile tespit edildiğine göre, davalının kusuru oranında araçta oluşan hasardan ve eksper ücretine ilişikin zarardan KTK 85 vd. maddelerine göre sorumlu olduğu, değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.Somut olayda tazmini gereken alacak miktarı bilirkişi raporuyla belirlendiğinden bu halde likit alacaktan sözetmek mümkün olmadığından inkar tazminatının reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE,
1-Davalının ----- İcra müdürlüğünün ------Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, takibin 7.898,36 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi işletilmesine,
2-Alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden, şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar harcı 539,53-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 359,63-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvurma harcı, 179,-90- TL peşin nispi harc olmak üzere toplam 359,80- TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine
5-Davacı tarafından yapılan 328,75 -TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti, 289,10 TL eksper ücreti olmak üzere toplam 3.617,85-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900,00-TL maktu/ nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.