T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/575
KARAR NO: 2024/556
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 25/08/2023
KARAR TARİHİ: 09/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin araç kiralama işi yaptığını ve---- plakalı otomobilin sahibi olduğunu, 09.06.2020 tarihinde sürücü ------ tarafından park edilen ---- plakalı otomobile davalıların sürücüsü, sahibi ve KZMS sigortacısı oldukları -----plakalı otomobilin çarptığını, sürücü ----- kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, Ekspertiz incelemesi ile otomobilin hasar tutarının 5.992,90 TL olduğunun tespit edildiğini ve 287,64 TL ekspertiz bedeli ödediklerini, aracın hasarının----Servisinde tamir edildiğini ve 5.992,90 TL tutarında fatura düzenlendiğini, hasar tutarının ve ekspertiz bedelinin davalı sigorta şirketinden talep edildiğini ancak 3.999,57 TL ve 719,92 TL ödendiğini; bakiye hasar tutarı ve ekspertiz bedeli karşılığı toplam 1.519,90 TL alacağın tahsili için başlatılan icra takibinin davalıların haksız itirazları ile durdurulduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de bir sonuç alınamadığını beyanla; davanın kabulü ile itirazı iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20.den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın aracında meydana gelen uyuşmazlık konusu hasar poliçe genel şartları ile genel hükümler doğrultusunda tazmin edildiği ve toplamda 4,719.49 TL onarım bedeli ve KDV ödenmiş olmakla, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin haksız olduğunu, müvekkili şirketçe ödenmesi gereken tüm tutar ödendiğinden davanın reddi gerektiğini, davacı tarafça söz konusu araç anlaşmasız servise bırakılmışsa da; eksper incelemesi sırasında ilgili poliçe genel ve özel şartları kapsamında değişmesi gereken parçaların tedarikinin müvekkili şirket tarafından sağlanması hususu kabul edilmiş olup, bu kapsamda müvekkil şirketçe anlaşmalı tedarik firmadan değişmesi gereken parçaların tamamının iskontolu olarak sağlandığı, işçilik bedeli için piyasa şartları doğrultusunda eksper tarafından tespit edilen tutarın davacı hesabına ödendiğini, davacı yanın yansıtma faturayı da hasar dosyasına sunduğu ve buna ilişkin ikinci bir ödeme de yapıldığını, kabul manasında olmamak üzere, davacının gerçek zararının tespitinin gerektiğini, davacı yanın icra inkar tazminatına hükmedilmesi yönündeki taleplerinin reddi gerektiğini, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini beyanla; Davanın esastan ve usulden reddine, ---- İcra Müdürlüğü’nün ----Sayılı takibinin kaldırılmasına, Yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, ----İcra Müdürlüğünün ----sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.
İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.
b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır. Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.
c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez.
İtirazın iptali istemine konu, -----. İcra Müdürlüğünün ----sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde buludğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği; borçlu tarafından itiraz dilekçesinde borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi tarafından alınan raporda ," Dava konusu 09.06.2020 tarihli kazaya ait kaza tespit tutanağı dosyada olmadığı için kusur yönünden değerlendirme yapılamadığı; Davacının sigortalı ----plakalı otomobilin sürücüsü -----% 100 kusurlu olduğu yönündeki beyanına sigorta şirketinin itiraz etmediği ve sigorta şirketince hesaplanan hasar tutarının tamamının ödendiği dikkate alınarak işbu raporda sigortalı sürücü ----- %100 kusurlu olduğu hal için tazminat hesabı yapıldığı ancak kaza tespit tutanağı temin edilene ve kusur yönünden değerlendirme yapılana kadar tazminat tutarlarının kesinleşmiş sayılmayacağı; Tazminata konu ----model, -----. adına tescilli kiralık ticari otomobilin, Hasar tutarının KDV dahil 5.992,90 TL olduğu ve davacı tarafından servise 30.09.20202 tarihinde 5.992,90 TL ödendiği; -----tarafından 26.010.2020 tarihinde 3.999,57 TL ve 30.06.2021 tarihinde 719,92 TL olmak üzere toplam 4.719,49 TL tutarın davacı araç sahibine öden Bakiye ödenmemiş hasar tutarının 5.992,90 TL, 3.999,57 TL, 719,92 TL, 1.273,41 TL, kaldığı; Bedeli talep edilen ekspertiz raporu ve faturası dosyada olmadığı için davacının ekspertiz raporu hazırlattığının ispata muhtaç durumda olduğu ve mevcut deliller ile ekspertiz bedeli talep edilemeyeceği; ----. İcra Dairesi'nin ------dosyası ile ----- plakalı otomobilin bakiye hasar tutarının ve ekspertiz bedelinin kaza tarihi 09.06.2020 itibariyle işlenmiş avans faizi ile tahsili için 06.10.2021 tarihinde icra takibi yapıldığı; Ekspertiz bedeli yargılama gideri kapsamında talep edildiği ve değerlendirildiği için icra takibinin konusu olmadığı ayrıca davacının ekspertiz raporu hazırlattığının ve bedelini ödediğinin ispata muhtaç durumda olduğu; Davacı tacir ve dava konusu ----- plakalı kiralık otomobil ticari araç olduğundan bakiye hasar tutarı 1.273,41 TL için, ---- ile ----- kaza tarihi 09.06.2020 ile takip tarihi 06.10.2021 arasındaki süreye denk işlenmiş avans faizi ile talep edilebileceği; Davalı -----KTK 99 ve KZMSS Genel Şartları B.2.1 maddeleri gereğince temerrüt tarihi 30.10.2020 ile takip tarihi 06.10.2021 arasındaki süreye denk işlenmiş avans faizi ile talep edilebileceği; Davalı ---- numaralı KZMSS poliçesi ile ----- plakalı aracın 18.04.2020 - 18.04.2021 tarihleri arasında kazanın meydana geldiği 09.06.2020 tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında, kaza tarihinde maddi teminat limitinin araç başına 41.000 TL ve hasar tutarının ödenmesi için yeterli olduğu; KZMSS Genel Şartların A.3 maddesi gereğince mağdur ----- plakalı aracın hasar tutarının sigortalı araç sül ünün kusuru oranında ve teminat limitine kadar sigorta teminatı altında olduğu; Tahsilatta tekrarlılık (mükerrerlik) olmaması için davalıların birinden yapılan tahsilatın diğerinin borcundan da mahsup edilmesi kaydıyla ----- plakalı otomobil, a) 1.273,41 TL bakiye hasar tutarı ile 238,01 TL işlenmiş avans faizinin toplamı 1.511,42 TL tazminatın ---- ile ---, b) 1.273,41 TL bakiye hasar tutarı ile 187,73 TL işlenmiş avans faizinin toplamı 1.461,14 TL tazminatın -----, takip tarihi 06.10.2021 itibariyle talep edilebileceği; " şeklinde rapor sunulmuştur.Bilirkişi tarafından verilen ek raporda özetle; " Sürücü ---- idaresindeki --- - plakalı otomobil ile seyrederken yeterince dikkatli ve tedbirli olmadığı; hızını yol ve trafik şartlarına göre ayarlamadığı; yolun sağında park halindeki ----- plakalı otomobile çarptığı için KTK 47/d - 52/b ve KTY 95/d - 101/b maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu; Sürücü --- plakalı otomobilin çarpması sonucu kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı; Davalı --- - sahibi olduğu ----- plakalı otomobilin sürücüsü ---- kusurundan KTK 85/1-5 maddesi gereğince kendi kusuru gibi ve kusuru nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilsen sorumlu olduğu; Tazminata konu----- adına tescilli kiralık ticari otomobilin, a) Hasar tutarının KDV dahil 5.992,90 TL olduğu ve davacı tarafından servise 30.09.20202 tarihinde 5.992,90 TL ödendiği; b) ----- tarafından 26.010.2020 tarihinde 3.999,57 TL ve 30.06.2021 tarihinde 719,92 TL olmak üzere toplam 4.719,49 TL tutarın davacı araç sahibine ödendiği; c) Bakiye ödenmemiş hasar tutarının 5.992,90 TL-3.999,57 TL- 719,92 TL= 1.273,41 TL kaldığı-----. İcra Dairesi'nin ---- dosyası ile ----- plakalı otomobilin bakiye hasar tutarının kaza tarihi 09.06.2020 itibariyle işlenmiş avans faizi ile tahsili için 06.10.2021 tarihinde icra takibi yapıldığı; Davacı tacir ve dava konusu ---- plakalı kiralık otomobil ticari araç olduğundan bakiye hasar tutarı 1.273,41 TL için, a) ----ile --- - kaza tarihi 09.06.2020 ile takip tarihi 06.10.2021 arasındaki süreye denk işlenmiş avans faizi ile talep edilebileceği; b) Davalı ---- KTK 99 ve KZMSS Genel Şartları B.2.1 maddeleri gereğince temerrüt tarihi 26.10.2020 ile takip tarihi 06.10.2021 arasındaki süreye denk işlenmiş avans faizi ile talep edilebileceği; Davalı ---- numaralı KZMSS poliçesi ile----- plakalı aracın 18.04.2020 - 18.04.2021 tarihleri arasında kazanın meydana geldiği 09.06.2020 tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında, kaza tarihinde maddi teminat limitinin araç başına 41.000 TL ve hasar tutarının ödenmesi için yeterli olduğu; KZMSS Genel Şartların A.3 maddesi gereğince mağdur ----- plakalı aracın hasar tutarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitine kadar sigorta teminatı altında olduğu; Tahsilatta tekrarlılık (mükerrerlik) olmaması için davalıların birinden yapılan tahsilatın diğerinin borcundan da mahsup edilmesi kaydıyla ----- plakalı otomobilin, a) 1.273,41 TL bakiye hasar tutarı ile 238,01 TL işlenmiş avans faizinin toplamı 1.511,42 TL tazminatın ----- b) 1.273,41 TL bakiye hasar tutarı ile 189,13 TL işlenmiş avans faizinin toplamı 1.462,54 TL tazminatın -----, takip tarihi 06.10.2021 itibariyle talep edilebileceği; Davacı tarafından faturası sunularak talep edilen 289,10 TL ekspertiz bedelinin Hazine Müsteşarlığı tarifesine uygun ve yargılama gideri kapsamında mahkemenin takdirinde olduğu; " şeklinde rapor sunulmuştur.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir ------ 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir. Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Somut olayda davacıya ait aracın, davalıya ait aracın sürücüsünün % 100 oranındaki kusuru ile meydana gelen trafik kazasında hasarlandığı, bu durumun bilirkişi raporu ile de sabit olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı, aracın hasar bedelinin usul ve yasaya uygun olarak bilirkişi raporu ile tespit edildiğine göre, davalının kusuru oranında araçta oluşan hasardan doğan zarardan KTK 85 vd. maddelerine göre sorumlu olduğu, değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalı sigorta şirketi temerrüt tarihinden, diğer davalılar ise haksız fiil tarihi olan kazan tarihinden itibaren zarardan sorumlu olduğundan her davalı yönünden faiz miktarı mahkememizce ayrı hesaplanmıştır.Eldeki davada tazmini gereken alacak miktarı bilirkişi raporuyla belirlendiğinden bu halde likit alacaktan sözetmek mümkün olmayacağından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE,
1-Davalının --- . İcra Müdürlüğünün ----Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, takibin 1.272,51 TL asıl alacak, 238,01 TL İşlemiş faiz (davalı -----189,13 TL işlemiş faizden sorumlu olması kaydıyla) üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
2-Alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden, şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar harcı 427,60 -TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan harç ile tamamlama harcının toplamı 273,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 153,75-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvurma harcı, 273,85 TL peşin nispi harç ve tamamlama harcı toplamı olmak üzere toplam 543,70 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine
5-Davacı tarafından yapılan 739,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 287,64 TL eksper ücreti, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.026,64 -TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 1.510,52-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.