T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/3
KARAR NO: 2024/665
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/01/2023
KARAR TARİHİ: 24/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili asıl dava dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ---- plakalı araç ile davalı ... şirketine sigortalı olan ----- Plakalı araç arasında 08.03.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, işbu kaza neticesinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından oluşturulan trafik kazası kayıtlarında karşı tarafa %100 kusur atfedildiğini, müvekkiline ait araçta mezkur kaza nedeniyle değer kaybı meydana geldiğini, Sigortaya başvuru ve arabuluculuk şartı yerine getirildiğini ancak olumlu bir sonuç alınamadığını beyanla; fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile; Müvekkiline ait araçta meydana gelen 100,00-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurda görülmekte olan dava zamanaşımına uğradığından zamanaşımı itirazımızında bulunduklarını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan ----- plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 50.000,00-TL olduğunu, kaza ve zarar arasında uyumsuzluk bulunduğunu, davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini beyanla; Zamanaşımına uğramış davanın reddine, zarar meblağının belirlendiği iddia edilmesine rağmen belirsiz alacak davası açıldığı müşahede edildiğinden davanın usulden reddine, gerçeğe aykırı olarak yaratılmış hasardan dolayı, sigortalının ve Müvekkili şirketin sorumluluğu doğmadığı için başvurunun esastan reddine, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı ve hasar tazminatı taleplerinin re'sen gözetilecek nedenlerle esastan reddine, Ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile, araç hasarı ve değer kaybı yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, talebin kabulü halinde, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini dilerim. Saygılarımla,Birleşen davada davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ---- plakalı araç ile davalı ... şirketine sigortalı olan ----- Plakalı araç arasında 08.03.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, işbu kaza neticesinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından oluşturulan trafik kazası kayıtlarında karşı tarafa %100 kusur atfedilmiştir. Müvekkile ait araçta mezkur kaza nedeniyle hasar meydana geldiğini, sigortaya başvuru ve arabuluculuk şartı yerine getirildiğini ancak olumlu bir sonuç alınamadığını beyanla; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile; --- Asliye Ticaret Mahkemesinin----- Ess sayılı dosya ile dava dosyasının birleştirilmesini talep ettiklerini, müvekkiline ait araçta meydana gelen 100,00-TL hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Asıl ve birleşen davalar hukuki niteliği itibari ile; meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan hasar ve değer kaybı bedelinin tazminine ilişkindir.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; "Olan trafik kazasında, ---- plakalı araç sürücüsü ----- dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek, doğrultu değiştirme manevralarını ve manevraları düzenleyen genel kurallara uymayarak trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü, -----. Sokakta seyir halinde iken sağ tarafından yola giren dava dışı araca çarpmamak için ani ve kontrolsüz biçimde trafik güvenliğini dikkate almadan, karşı yola doğru manevra yaparak karşı yolda seyir halinde bulunan sürücü---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracın sol yan kısımlarına kendi aracının ön kısımlarıyla çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebep olduğu, 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 46/b,c (hatalı şerit değiştirme), 2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 67/ c. (hatalı manevra yapma), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 52/a-b (süratli seyretmek), maddelerini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin Asli Kusurlu hallerinin neler olduğunun belirtildiği 2918 Sayılı KTK’ nun 84/c-f-j-g maddesinde (hatalı manevra, şeride tecavüz, karşı yola girmek) tarif edildiği gibi hatalı bir şekilde doğrultu değiştirme manevrası yaparak---- plakalı aracın sol yan kısımlarına, kendi aracının ön kısımlarıyla çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebep olduğu anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, Olan Trafik kazasında, ---- plakalı araç sürücüsü ---- ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, kazada kusurunun bulunmadığı, dava konusu ---- plakalı, ---- model ----- marka /model aracın, dava konusu trafik kazasında hasarlanmış olmasından dolayı, değer kaybının, kaza tarihi itibarıyla 15.000,00 TL olacağı," şeklinde rapor sunulmuştur.Bilirkişi tarafından verilen ek raporda özetle; "Dava konusu ----- plakalı aracın hasarları dikkate alınarak, yetkili servis standardında ve orijinal parça kullanılarak yapılacak onarımı bedelinin 27.610,00 TL +KDV = 32.579,80 TL (KDV dahil) olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunulmuştur.Bilirkişi tarafından verilen ikinci ek raporda özetle; "Dava konusu ----- plakalı aracın hasarları dikkate alınarak, yetkili servis standardında ve orijinal parça kullanılarak yapılacak onarımı bedelinin, davacının yeni sunduğu hasar fotoğraflarında tespit edilen hasarların da eklenmesi ile 35.159,26 TL +KDV = 41.487,92 TL (KDV dahil) olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunulmuştur.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.
Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ---- HD'nin-----sayılı kararı).
Davalı ...----- plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. Zorunlu trafik sigortası poliçesi 12.11.2021-12.11.2022 tarihleri arasını kapsamaktadır. Kaza 08.03.2022 tarihinde gerçekleşmiştir.Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının sigortalısının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca %100 kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, davacıya ait araçta kaza sebebiyle 15.000 TL değer kaybının ve 41.487,92 TL hasarın olduğu tespit edilmiştir. Davacı taraf bedel artırım dilekçesi ile değer kaybı talebini 4000 TL'ye, hasar bedeli talebini ise 4.16980 TL'ye çıkarmış ise de davalının 43.000 TL'lik poliçe limiti dikkate alınarak bakiye limit olan 3.590,01 TL üzerinden asıl davanın kabulüne, limit tükenmiş olması sebebiyle de birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl Davanın KISMEN KABULÜ ile, 3.590,01 TL değer kaybının temerrüt tarihi olan 29/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
A-Karar harcı 427,60-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
B-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvurma harcı, 179,90-TL peşin nispi harc olmak üzere toplam 359,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
C-Davacı tarafından yapılan 237,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.237,00-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 3.802,72-TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
D-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
E-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 3.590,01 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
F-Davanın reddedilen kısmı için davalı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 409,99- TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
G-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
H-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 2.800,21-TL.sinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 319,79-TL.sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
2- Birleşen Davanın REDDİNE,
3-Karar harcı 427,60-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 247,40 -TL harcın, davacı taraftan tahsili ile hazineye irat kaydı yapılmasına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 4.169,80-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.