T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/371
KARAR NO: 2025/468
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/05/2024
KARAR TARİHİ: 17/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin maliki olduğu ---- plakalı---- aracı ile birlikte ------ trafikte seyir halinde iken, Yeşil kart Sigortası kapsamında Sigortalı olan YKNO:-----'lu ---- vatandaşı ----- tarafından müvekkilinin aracına arkadan çarpıldığını, bu çarpma neticesinde müvekkilinin son model ---- Model ----- aracında büyük maddi hasarlar oluştuğunu, müvekkilinin aracına arkadan çarparak %100 kusurlu olan ----- yeşil kart sigortası kapsamında sigortalı olduğu dikkate alındığında söz konusu zarardan Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunun teminat limitleri doğrultusunda sorumlu olduğu açıkça anlaşıldığını, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosuna değer kaybının tazmini talep edildiğini, taraflarına 24.000,00 TL ödeme yapıldığını, araç ---- Model ----- olup, kaza tarihi itibariyle söz konusu aracın 302 km olduğunu beyan ile, davanın kabulü ile davalı Türkiye Motorlu Taşıt Bürosundan davacı müvekkilinin aracın değer kaybı gereğince fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik için 100,00TL bedelinin, kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalıdan tahsilini, tüm yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılar tarafına tahmiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiğini, kaza sonrası hasar gören araca ilişkin müvekkili kurum bünyesinde ----- nolu hasar dosyası oluşturulduğunu, değer kaybına ilişkin olarak 13.12.2023 tarihli ------ tarafından eksper raporu ile tespit edilen 24.000,00-TL, 28.12.2023 tarihinde müvekkili Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu tarafından davacı vekili Av.----- hesabına ödendiğini, kusur oranının tespiti gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunu yerine getirdiğinden temerrüde düşmesinden bahsedilemeyeceğini, bu sebeple başvuranın faiz taleplerinin reddini talep ettiklerini, faiz türünün yasal faiz olacağını, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddi gerektiğini beyan ile, öncelikle haksız davanın usule ilişkin şartları taşımadığından davanın usulden reddini, her halükarda müvekkili kurumun yapmış olduğu ödemeler sebebiyle sorumluluğu kalmadığından ve diğer sair itirazlar göz önünde bulundurularak davanın esastan reddini, değer kaybına ilişkin ödeme yapılmış olup müvekkili kurumun sorumluluğu sona erdiğinden bakiye değer kaybı talebinin reddi gerektiğini, kusur ve değer kaybının tespiti gerektiğini, müvekkili kurum temerrüde düşmediğinden, dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasına, aleyhe hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan değer kaybının tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; "Kusur yönünden; Dava konusu araç sürücüsü --- plaka sayılı----MODEL ---markaltip, ---- model) davacı----- kusursuz olduğu, Davalı tarafa sigortalı araç sürücüsü (----- plaka sayılı araç sürücüsü) ----- %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, söz konusu kazaya ait ----- SBM Kaza İhbar Nolu TRAMER kaydında kazaya karışan araç sürücülerinin komisyon oy birliği (MUTABAKAT) ile sonu: durumu değerlendirmesinde, dava konusu ----- plaka sayılı araç sürücüsünün kusursuz (%0) olduğu, ------ plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmış olup, TRAMER kusur durumunun tarafımca tespit edilen kusur durumu ile UYUMLU olduğu, Değer kaybı yönünden; 06/10/2023 tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluşan hasara ilişkin tespitlerin-----plakalı aracın arka kısımlarda meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, (Değer Kaybı Hesaplamasında; Dava konusu ----- plaka sayılı aracın modeli, yaşı, km'si, kullanılmışlık durumu, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunmadığı hususu, parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, 06/10/2023 tarihli kazaya ait SBM-TRAMER hasar kaydı oluşturduğu hususu, hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli ve niteliği dikkate alınarak Yargıtay Kararları doğrultusunda değerlendirilmiştir, (*Yargıtay -----Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve ------ sayılı kararı) KTK.m.90'da yer alan “trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin SEDDK'ya düzenleme yapma yetkisi verilen" hükmün Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup; Serbest Piyasa Koşullarına göre değerlendirmede; Dava konusu----- plaka sayılı ---- MODEL ---markaltip, ----- model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının Yargıtay Kararları doğrultusunda (Aracın serbesi piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle”; serbest piyasa koşullarında 60.000,00 TL olabileceği değerlendirilmiş olup, sürücünün kusuruna isabet eden tutar dikkate alındığında, (60.000,00 TL Değer Kaybı Tutarı x %100 Kusur oranı) =60.000,00 TL olabileceği, (Davalı tarafça dosyaya sunulmuş Değer Kaybı Ekspertiz Raporunda; dava konusu aracın tipinin hatalı seçilmiş olduğu, raporda değer kaybına sebep olan parçaların belirtilmediği-irdelenmediği (Hasar Raporundan kes-kopyala-yapıştır tabloların bulunduğu), rapor tarihinde alınmış hasarsız araç ilanlardaki örneklerin değerlerinin kaza tarihine güncellemesi yapılmamış olduğu, hasarlı değere emsal örnek bulunmadığı, raporda kaynak olarak belirtilen yerlerin-satıcıların yapılan araştırmasında, dava konusu araca emsal araç İlanlarında bulunmadığı (satışı olmadığı) anlaşılmakla, satıcılar tarafından araç görülmeden rayiç değerin belirtilemeyeceği bilgisi verilmiş olup, söz konusu rapordaki değer kaybı tespitine uyulmadığı) dosya kapsamında değer kaybı ödemesine ilişkin 24.000,00 TL tutarlı ödeme yapıldığının anlaşıldığı, değer kabına ilişkin kalan tutarın (60.000,00 TL — 24.000,00 TL=) 36.000,00 TL hesaplandığı," şeklinde rapor sunulmuştur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.
Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (----- 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay -----. HD'nin 23.09.2019 t. ------Somut olayda usul ve yasaya uygun 31/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kaza sebebiyle davacının aracında 60.000 TL değer kaybının meydana geldiği, davalı sigorta tarafından yapılan 24.000 TL ödeme düşüldükten sonra bakiye 36.000,00 TL alacağın kaldığının anlaşıldığı, kazanın meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunmadığı davalı aracın %100 kusurlu olduğu, davanın kabulüne karar verilmiş olup kabulüne karar verilen tazminata davalı sigorta yönünden ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın KABULÜ İLE, 36.000 TL bakiye değer kaybı tazminatının 28/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı 2.459,16-TL 'den davacı tarafça yatırılan peşin harç ve tamamlama harcı toplamı 1.043,60- TL harcın mahsubu ile bakiye 1.415,56-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 1.043,60-TL peşin nispi harç ve tamamlama harcı toplamı olmak üzere toplam 1.471,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4-Davacı tarafından yapılan 236,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.236,00-TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.