T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/96
KARAR NO : 2025/793
DAVA : Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı), İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 08/02/2023
KARAR TARİHİ : 23/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı), İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin ------ şehrinde 15-17 Eylül 2022 tarihleri arasında düzenlenecek
olan ----- isimli fuara katılımında, fuarda teşhir amaçlı sergilenecek özel üretim nargile ve aparatı
muhteviyatı ürün ve eşyalarının fuar alanına kara yolu ile taşınması konusunda ilk olarak davalılardan --
ile sözleşme akdedildiği, ---- tarafından da davalılardan ----- firmasına taşıma işinin taşere edildiği,
taşıması yapılmak üzere teslim alınan yükün öncelikle ----- Gümrük Müdürlüğünde ihracat işlemleri
yapıldığı, CMR senedinde alıcı adresi ile teslim adresi çok açık bir şekilde yazılmış olmasına rağmen
müvekkili şirkete ait yükün, fuar tarihine yetiştirilemeyerek teslim edilemediği, yükün akıbetine dari bilgi
verilmediği, sebebine dair herhangi bir açıklama da yapılmadığı, kusurlu taşıma nedeniyle müvekkili
şirketin fuardan beklediği faydayı elde edemediğini beyan ederek, fuar için yapmış olduğu toplam 53.634,92
Euro masraf harcamasının, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 EURO kısmının
15.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılardan ------- vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu olayda CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği, hasar miktarının yüksek ve
ispatlanması gerektiği, müvekkili şirkete süresinde yapılmış bir hasar ihbarı bulunmadığı, davacının
tazminat taleplerinin davalı ---- açısından teminat dışı kaldığını, davalılardan ------
taşımanın yapıldığı tarihte müvekkili şirketin sigortalısı olmadığı, yapılan taşımanın müteakip taşıma olduğu, hasara hangi taşıyıcının verdiği talimatın neden olduğunun tespit edilmesi gerektiği, faiz talebinin
yasa ve usule aykırı olduğunu savunarak davanın reddini talep ve beyan etmiştir.
Davalılardan ------vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;
Müvekkilinin taşıma sözleşmesini davalılardan ------ kendisine verilen tüm talimatlarına uyulduğu, buna rağmen taşınan yükün teslim alınmadığı, müvekkilinin ciddi yaptırımlar ve zararlara maruz kaldığı,
CMR belgesinde malın teslim edileceği yerin ----- olarak belirtildiği, taşınan emtianın,
14.09.2022 tarihinde ------ tarafından verilen taşıma talimatında belirtilen teslim zamanına uygun olarak
talimatta belirtilen alıcının teslimine hazır edildiğini, alıcının teslimden imtina ettiğini, yükün ------ bir depoya çekildiği, yükün teslim akıbeti, telsim alınmayacak ise Türkiye’ye iadesi ile ilgili ithalat işlemleri
hususunda ------ bir çok talimat istediğini, ancak cevap alamadığı, 60 günden uzun süren bekleme
sonunda, ---- yükün ---- Depolama alanına çekilmesi talimatı verdiği, talimata uygun
olarak malın ----- talimatına uygun olarak 20.12.2022 tarihinde ----- Gümrük
Müdürlüğünde bulunan ---- geçici depolama alanına getirildiği, ancak bu sefer de davacı gümrük
müdürlüğüne yükün boşaltılabileceği yönünde yazılı bildirimde bulunmadığından yükün araçtan
indirilemediği, dava konusu taşımanın bir parsiyel taşıma olarak gerçekleştirildiği, davacıya ait yükün
yüklü bulunduğu tırda toplam 33 palet mal bulunduğu, davacının gümrük müdürlüğünde beyanda bulunmaktan kaçınarak yükünü teslim almaması nedeniyle yükün tahliye edilmemesi, emtia yüklü aracın
Türkiye dönüşünde de beklemesine sebebiyet verdiği, aynı tır içerisinde parsiyel olarak taşınan diğer
yüklerin tahliye edilmesine de engel teşkil ettiği, müvekkil, kalan 32 palet yükün ilgilileri tarafından
yöneltilen bekleme kaynaklı pek çok talep ve şikayet ile karşı karşıya kaldığını, yükün tahliye edilememesi
nedeniyle birçok masrafa ve zarara katlandığı, davacıya muhtelif ihtarnameler gönderilerek, yükün araçtan
tahliye edilebilmesi için gümrük müdürlüğüne yükün teslim alınacağına dair beyanda bulunulması gerektiği
aksi takdirde müvekkilin aracında yüklü bulunan diğer yükleri tahliye edebilmek için yükü gümrüğe terk
edeceği hususunun ihtar edildiği, davacının, yükünü teslim almaktan haksız ve kasıtlı olarak kaçındığı,
davacının bu kasıtlı ve art niyetli şekilde yükünü teslim almaması nedeniyle lojistik operasyonu durdurulan
müvekkilinin, aracın yüklü eşyayı tahliye edebilmesi için davacıya ait eşyayı ----- Gümrük
Müdürlüğünde bulunan --- terk ederek durumu -----. Noterliğinin 04.01.2023 tarihli ve ------
yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya ihtar ettiğini, müvekkilinin bu kapsamda uğramış olduğu navlun
bedeli, bekleme ve depo ücretleri dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere tüm zararları ilgili taraflara fatura
edilmiş olup; bunlar nedeniyle yasal işlem başlatıldığını, müvekkilinin uğradığı zararlar nedeniyle tüm talep,
başvuru, defi, itiraz ve diğer tüm yasal haklarının saklı olduğunu, CMR Md.17/2 uyarınca müvekkiline
atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, davacının zarar taleplerinin dayanaktan yoksun ve fahiş olduğundan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalılardan-------. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ticaret Sicilinde kayıtlı adresi nedeniyle yetkili mahkemenin ------- Asliye
Ticaret Mahkemeleri olduğu, davacının alacağının zamanaşımına uğradığı, esas yönünden; davacı şirket ile müvekkili arasında bir taşıma sözleşmesi bulunmadığından müvekkilinin
pasif husumet ehliyeti bulunmadığı, müvekkil şirketi iş konusunda yetkilendiren -------- emir ve taliamtlarına
uygun şekilde hareket ettiği, fiili taşımayı ------ Lojistik’e ise aldığı emir ve talimatlar doğrultusunda bilgi
paylaşımı yaptığı, ------ tarafından taşıma işinin konusunun fuar yükü olduğu konusunda bilgi verilmediği, davacı taraf dava dilekçesinde her ne kadar CMR senedinde alıcı adresi ile teslim adresi çok açık bir şekilde
yazılmış olmasına rağmen davacıya ait yükün, fuar tarihine yetiştirilemediğini iddia etmekte ise de
uygulamadaki kural gereğince müvekkili şirketin, üst taşıyıcı olan ve taşıma işini kendisine veren ------talimatı ve yönlendirmesiyle hareket etmekle yükümlü olduğunu, yükün gönderme adresinden teslim
alınarak, teslim ve alıcı adresine sevk edilmesi işini ----- ve ---- organize ettiğini, müvekkilinin ise yalnızca
organizasyondaki değişikliklere göre ----- tarafından emir ve talimatların, bilgilerin verildiğini, bu nedenle,
taşıma işinin, CMR senedinde yazan adres bilgilerine göre değil taşıma işini veren, taşıma işi konusunda emir
ve talimatlar alınanın emir ve talimatlarına uymak zorunda olunan firmanın/kişinin bildirdiği adrese, bilgilere
göre hareket etmek zorunda olduklarını, ----- adresinin ---- olarak değişmesi ve değiştirilen
---- adresine göre -- düzenlenmesi konusunda ----- tarafından emir ve talimat verildiğini, müvekkilinin
kendi üzerine düşen, üst taşıyıcıdan aldığı emir ve talimatları fiili taşıyıcıya iletmek edimini özenle yerine
getirdiğini, davacı ----- ve diğer davalı ------ işlerini ihmal ederek basiretli bir tacir gibi
davranmadıkları, müvekkiline davacı tarafça, dava açılmadan önce herhangi bir bildirim veya ihtarda
bulunulmadığını, davacının iddia ettiği zarar kalemlerinin ispata muhtaç olduğu, hesaplamaların yanlış
yapıldığı, kabul anlamına gelmemek üzere, yükün süresinde teslim edilmemesi halinde tazminat tutarının
taşıma ücretinin 3 katını geçemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalılardan------ tarafından sunulan bir cevap dilekçesi olmadığı görülmüştür.
DELİLLER:
-----. İcra Müdürlüğü ----- Sayılı icra dosyası, Tarafların ticaret sicil kayıtları, ----- tüm depo kayıtları ve ---- fuar kayıtları, ----- Bankası ve ------ dekont örnekleri sigorta şirketinden ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin belgeler celp edilmişti.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kara taşımacılığından kaynaklı hizmetin kusurlu olup olmadığı, kusurlu bulunması halinde davalıların sorumluluklarına ilişkin tazminat davası olduğu görüldü.----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- Karar sayılı kararı gereği, mahkememiz dosyası ile ------ATM dosyası arasında fiili ve hukuki irtibat bulunduğundan, birleştirilmesine karar verilmiş ise de birleşen dosyanın tefrik edilerek yeni esas üzerinden yargılamaya devam olunmasına karar verildiği görüldü.Dosya bir taşıma bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişinin 09/12/2024 tarihli raporunda özetle; sözleşmenin incelenmesiyle, davalılardan ------ davacıya gönderdiği 25.08.2022 tarihli e-posta
mesajında Gümrük Beyannamesi için; “18.ve 21.haneye ----- yazılmalıdır” şeklinde bilgi
verdiği, böylelikle taşımaya------firmasının dahil olduğu anlaşılmaktadır.
Davalılardan ---firması tarafından, diğer davalı ----- 26.08.2022
tarihinde; ------- Hanım, beyanname ve e-fatura görüntüsünü iletir misiniz?” şeklinde e-
posta mesajı gönderdiği, 29.08.2022 tarih, 09.58 zaman damgalı “çıkış evraklarınız ektedir.
Araç konumu: ----” ve 11.00 zaman damgalı “tamamdır. --- yapılan ----
görseli benim için daha önemlidir. Onu daha sonra hazırlandığında iletirseniz sevinirim”,
11.16 zaman damgalı ----- hazırlandıktan sonra ileteceğim” şeklindeki e-posta mesajlarından,
---- ile ------ firmasının arasında alt taşıma sözleşmesi
kurulduğu, ---- firmasının ---- talimat aldığı görüldüğü, ------ firmasından ------ firmasına 25.08.2022 tarihli e-posta mesajının;
“----- beyle teefon görüşmemize----- rica ederim. Navlun 250€ yükleme: deponuz
teslim: -----” şeklinde olduğu ve altında toplam 13 kap, 163,30kg ağırlığında
davacıya ait emtianın çeki listesinin paylaşıldığı görülmüştür. Böylelikle ---- ile --- ----arasında taşıma sözleşemsi kurulduğu anlaşılmıştır. 31.08.2022 tarihli gönderilen;“----- hanım, aşağıdaki adrese ----- düzenletebiliriz,-----, 01.09.2022 tarihli
gönderilen ----- hanım merhaba, atlanmış olmasın diye tekrar yazmak istedim ----- adres ve
gümrük kodu aşağıdaki olacak, araç konumu nedir? ------şeklinde e-posta
yazışmalarından, ----- firmasının ------firmasına talimat verdiği görülmüştür.
Davalılardan ----- firmasından diğer davalı -----
firmasına 29.08.2022 tarihli gönderilen e-posta mesajında taşımanın yapıldığı ------
plakalı araç için boşaltma listesi gönderildiği, ----- numaralı CMR belgesine ait
sürücü boşaltma talimatında;------firmasına
boşaltılacak yükler arasında davacıya ait yükün olduğu görülmüştür. Bu durumda,
davalılardan ---- ile diğer davalı ---- firması arasında alt taşıma
sözleşmesi kurulduğunun anlaşıldığı belirtildiği, gümrük çıkış beyannamesinin incelenmesiyle, 26.08.2022 tescil tarihli,---- tescil numaralı, taşıyıcının ---- olarak kayıtlı, bedelsiz olduğu, beyanname üzerindeki diğer bilgilerin emtia faturası üzerindeki bilgileri teyit ettiği, 31.08.2022 tarihi itibarıyla beyannamenin kapandığı (davacının eşyasının fili olarak Türkiye gümrük sahasını
terk ettiği, kesin ihracının yapıldığı) görülmüştür.Dava dosyasına sunulan tüm belge ve delillerin incelenmesi sonucunda davaya konu olayda;
davacının 15-17 Eylül 2022 tarihleri arasında katılacağı fuarda kullanacağı toplam
729,00EURO tutarında emtianın, ----, fuarın yapılacağı mahal olan
------ ülkesi ----- Şehrindeki fuar alanındaki standı önüne kadar nakliyesinin ve katılımcı firmadan gerekli evrakların temini ile nakliye evraklarının hazırlanması ve evrak
koordinasyonun temin edilmesi hizmeti için davalılardan ----- ile
17.08.2022 tarihinde taşıma sözleşmesi akdettiği, davacı tarafından davalı ------ emtia ile ilgili fatura, çeki listesi, gümrük beyannamesi, A.TR belgeleri ile birlikte
yükleme talimatı verildiği, yükleme sözleşmeye göre bu hizmetin tamamının bedeli olarak
1.250,00Euro ücretin kararlaştırıldığı, davalı ----- tarafından bu hizmetin
tamamlanmasından önce, söz konusu hizmet için, 25.08.2022 tarihinde, ---- KARAYOLU NAVLUN açıklamalı (sözleşmede kararlaştırıldığı
şekliyle) 1.250,00Euro karşılığı 22.747,38TL tutarında fatura düzenlendiği, davacı
tarafından davalı ----- fatura tutarının 26.08.2022 tarihinde ----- Bankası
kanalıyla ödendiği, böylelikle söz konusu olayda davacının ---, davalı-----TAŞIYAN sıfatlarını haiz olduğu tespit edilmiştir.
Bilirkişi raporunun sonuç kısmında, davacı ile davalılardan ----- ile fuar eşyasının tek yönlü
taşınması için taşıma sözleşmesi kurulduğu,
Davalılar -------- davacıya ait fuar eşyasının kurulan taşıma sözleşmesine dahil olarak,
taşıyıcı sıfatını haiz oldukları, . Davalı ------- bir üst taşıyıcı davalı ------tarafından kendisine verilen sınırlı alandaki
taşıma edimini zamanında yerine getirdiği, meydana gelen gecikmede sorumluluğu
bulunmadığı,
. Düzenlediği Sorumluluk sigortası ile sigortalısının sorumluluğu ile sınırlı olan diğer
davalı ----- Davalı ------ meydana gelen
gecikmede sorumluluğu bulunmadığından, sorumlu tutulamayacağı,
. CMR Konvansiyonu 19’uncu maddesi gereği varlığı sübuta eren gecikme ve 20’nci
maddesi 1.paragrafı hükmünce zayi hükmünde olan emtianın, CMR Konvansiyonu
23’üncü maddesi 2.paragrafı hükmünce değerinin 729,00Euro olarak kabulü
gerekeceği, teslim için sözleşme ile kararlaştırılmış tarihten 100 gün sonrasına kadar zayi olan
emtianın akıbeti hakkında bir açıklama getirmeyen taşıyıcının, CMR Konvansiyonu
29’uncu maddesi hükmü gereği sorumluluğu sınırlama hakkını kaybedeceği ve
gerçek zarar tutarından sorumlu tutulacağı, Varlığı sabit olan gecikme nedeniyle davacının uğradığı somut zarar tutarının
799,20EURO olarak tespit edilebileceği,
CMR Konvansiyonu 3’üncü maddesi hükmünce, davalı taşıyıcılar -------, 1.528,20EURO toplam zarar tutarından davacı taşıtana karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, mahkemece davacı lehine hüküm kurulması hâlinde CMR Konvansiyonu
27’nci maddesi 1.paragraf gereğince davacının hükmolunacak EURO cinsinden
alacağına, 27.12.2022 tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faiz talep edebileceği
mütala edilmiştir.Dosya itirazlar doğrultusunda taşıma bilirkişisine ek rapora gönderilmiş, bilirkişinin 08/06/2025 tarihli ek raporunda; Davalılar -----davacıya ait fuar eşyasının kurulan taşıma sözleşmesine dahil olarak, taşıyıcı
sıfatını haiz oldukları,
Davalı ------ bir üst taşıyıcı davalı
------- tarafından kendisine verilen sınırlı alandaki taşıma edimini zamanında yerine getirdiği, meydana gelen zayide sorumluluğu
bulunmadığı,
Davalı ------, düzenlediği Sorumluluk sigortası poliçesi ile
sorumluluğuna teminat verdiği diğer davalı ----- meydana
gelen zayide sorumluluğu bulunmadığından, meydana gelen zayiden sorumlu
tutulamayacağı,
Teslim için sözleşme ile kararlaştırılmış tarihten 100 gün sonrasına kadar zayi olan
emtianın akıbeti hakkında bir açıklama getirmeyen taşıyıcının, CMR Konvansiyonu
29’uncu maddesi hükmü gereği sorumluluğu sınırlama hakkını kaybedeceği ve
gerçek zarar tutarından sorumlu tutulacağı,
Davacının, CMR Konvansiyonu 23’üncü maddesi 2.paragraf hükmünce 729,00 Euro
- 15 emtia zararı, 23’üncü maddesi 4.paragraf hükmünce 1.250,00 Euro navlun ücreti
ve 799,92 Euro ikame mal bedeli olmak üzere, CMR Konvansiyonu 25’inci maddesi
1.paragraf hükmünce toplam 2.778,92 Euro gerçek zarar tutarını zarar sorumlusu
olan davalı taşıyıcılar ----- müştereken ve müteselsilen talep edebileceği, Mahkemenin davacı lehine hüküm kurması hâlinde CMR Konvansiyonu 27’nci maddesi 1.paragraf gereğince davacının hükmolunacak EURO cinsinden alacağına, 27.12.2022 tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faiz talep edebileceği ek raporda belirtilmiştir. Somut olay da davacı ile davalılardan ------- ile fuar eşyasının tek yönlü taşınması
için taşıma sözleşmesi kurulduğu, somut olay da dosya kapsamında yapılan inceleme de akdi taşıyıcının taşıdığı eşyanın
Fuar eşyası olduğu, davacı ile davalı akdi taşıyıcı ------ arasındaki sözleşme ile sabittir.
Dava konusu somut olayda davacının tazminat talebini dayandırdığı taşıttığı eşyanın
zamanında teslim edilmemesi ve buna bağlı zarar iddiası uluslararası karayolu taşıma işi
sonucunda ortaya çıktığından; taşıtanın, taşıyandan ve/veya taşımaya katılanlardan ve/veya
onlardan birinin sorumluluk sigortacısından tazminat alacağının olup olmadığı, varsa
tutarının tayininde (CMR Konvansiyonu'nun 1. maddesi uyarınca bu sözleşme, “yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az birisinin akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgâhı ve
milletine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait” her mukaveleye uygulanması gerektiğinden; CMR md.4 hükmüne göre uluslararası taşıma işine ilişkin sevk belgesinin yokluğu, usule aykırı oluşu veya kaybolması dahi, CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olan taşıma
mukavelesinin varlığı ve geçerliliğini de etkilemeyeceğinden) CMR Konvansiyonunun gözetilmesi gerekecektir. Bu konuda taraflar arasında bir çekişme bulunmamaktadır. Bu bağlamda CMR Konvansiyonu------ 04.01.1995 tarih ve ---- sayılı ------ yayımlanan “Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi Hakkındaki Anlaşmà nın”)
uygulanması bakımından taşıyıcı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için
hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin (taşımacıların) görevleri sırasında hareket ve
ihmallerinden (CMR md.3); keza taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtlardan, bu
taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut da çalışanlarının hata ve/veya ihmallerinden
dolayı (CMR md.17/3) sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumludur. Ayrıca taşıyıcı (ister belli bir ücret karşılığında yükü kendi taşısın, ister navlununu ödemek suretiyle
kendisinden sonraki bir alt taşıyıcıya taşıtsın); Konvansiyonda öngörülen sorumluluk sistemine göre, taşıdığı (ya da başka alt taşıyıcıya taşıttığı) eşyayı varma yerinde, kararlaştırılmış
zaman limiti içinde veya kararlaştırılmış zaman limiti olmadığı hallerde, taşımanın normal
süresi ve özellikle parçalı yüklerde tüm yükü bir araya getirmek için gerekli zaman sonunda,
“teslim aldığı haliyle” alıcısı emrine veya onun temsilcisine teslim borcunu üstlendiği gibi
“yükün güzergâh üzerinde yaptığı aktarmalar dâhil olmak üzere” taşıma süresi içerisinde
eşyayı gözetim sorumluluğunun da altındadır ve kural olarak yükleme yerinden varış
mahalline kadar taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan mesuldür (CMR md.17/1). Taşıyıcının sorumluluğu yönünden hal böyle olmakla birlikte “uluslararası taşıma
sürecinde ortaya çıktığı sübuta eren kayıp, hasar veya gecikme” eğer ki istek sahibinin
hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan,
yüke has bir kusurdan yahut ta taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise (CMR md.17/2) ya da eğer kayıp veya hasar, hasara uğrayan malların yüke ve
güzergâha uygun bir şekilde ambalajlanmaması ya da hatalı ambalajlanmış olması, “yükün
gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler” tarafından alınması, yüklenmesi,
yığılması veya boşaltılması yüzünden yahut da kırılma suretiyle kısmen veya tamamen zarar
görebilecek malların özelliğinin doğal sonucu olan (paslanma, çürüme ve benzeri gibi) özel
risklerden doğmuş ise, taşımacı zarardan sorumlu tutulamaz (CMR md.17/4,b-c-d). Bu
sorumsuzluğu tespitte ölçü ise “deneyimli ve basiretli bir taşımacının göstermesi gerekli
olan” özendir. Dava dosyasına sunulan tüm belge ve delillerin incelenmesi sonucunda davaya konu olayda; davacının 15-17 Eylül 2022 tarihleri arasında katılacağı fuarda kullanacağı toplam 729,00EURO tutarında emtianın, -----, fuarın yapılacağı mahal olan
---- ülkesi ------ Şehrindeki fuar alanındaki standı önüne kadar nakliyesinin ve
katılımcı firmadan gerekli evrakların temini ile nakliye evraklarının hazırlanması ve evrak
koordinasyonun temin edilmesi hizmeti için davalılardan ------ ile 17.08.2022 tarihinde taşıma sözleşmesi akdettiği, davacı tarafından davalı ------- emtia ile ilgili fatura, çeki listesi, gümrük beyannamesi, A.TR belgeleri ile birlikte
yükleme talimatı verildiği, yükleme sözleşmeye göre bu hizmetin tamamının bedeli olarak
1.250,00Euro ücretin kararlaştırıldığı, davalı ----- tarafından bu hizmetin
tamamlanmasından önce, söz konusu hizmet için, 25.08.2022 tarihinde, ----- 2022 kati karayolu navlun açıklamalı (sözleşmede kararlaştırıldığı şekliyle) 1.250,00Euro karşılığı 22.747,38TL tutarında fatura düzenlendiği, davacı tarafından davalı ---- fatura tutarının 26.08.2022 tarihinde ------ Bankası
kanalıyla ödendiği, böylelikle söz konusu olayda davacının TAŞITAN, davalı -----TAŞIYAN sıfatlarını haiz olduğu tespit edilmiştir.
Davalı ------ sözleşme ile üzerine almış olduğu taşıma işini, 300,00Euro
taşıma ücreti kararlaştırarak davalı ------e-posta ile aralarında kurulan taşıma sözleşmesi ile devrettiği, davacı taşıtandan almış olduğu yükleme
talimatını ----- devrettiği, davacıdan almış olduğu belgeleri ------tarafından e-posta iletilen yere gönderdiği, daval------numaralı, 300,00Euro tutarında navlun faturası düzenlediği, böylelikle davalı ------firmasının (CMR
Konvansiyonunda kullanılan terminolojiye uygun olarak), aynı taşıma işine katılan ikinci
taşımacı sıfatını haiz olduğu tespit edilmiştir. Davalı taşımacı ----- firmasının, davalılardan ------
sözleşme ile almış olduğu taşıma işini, 250,00Euro taşıma ücreti kararlaştırarak davalılardan
----- e-posta ile kurulan taşıma sözleşmesi ile
devrettiği, yükleme talimatını ------ gönderdiği, ----- yukarıda inceleme bölümü
5.maddede detayları verilen, -----
teslim mahalli, 26.08.2022---- tanzim tarihli, ------ nolu CMR belgesini
düzenlediği tespit edilmiştir. Böylelikle ------firmasının, aynı taşıma işine katılan (ÜÇÜNCÜ) TAŞIMACI sıfatını haiz olduğu tespit edilmiştir.
Davalı ------ firmasının, davalılardan ------ almış olduğu ---- kadar olan taşıma işinin, sadece ------kadar olan kısmını, aynı CMR belgesiyle birlikte, devrettiği tespit olunmuştur. Davalılardan-----arasındaki taşıma
ilişkisinin tüm taşımaya ait olmadığı, ------. tarafından taşınan yükün
06.09.2022 tarihinde ----- davadışı alıcı------
firmasına, sorunsuz bir şekilde davacıya ait emtiayı imza karşılığı teslim ettiği, davalı
-------belirlenen sürede (fuar tarihinden 9 gün önce) kendisine yüklenen edimi yerine getirdiği, davacının taşınan emtiasının ---- ile yapılan
sözleşmede kararlaştırılan tarihte teslim olunmamasında kendisine bir kusur atfının mümkün
olamayacağı, davacının davalılardan ------ gecikmeye bağlı bir tazminat talebinde bulunamayacağı görüşüne ulaşılmıştır.
Dosyada mevcut olan ve yukarıda İnceleme bölümü 5.madde 2.pargarafta incelenen, taşıyıcı
olarak davalılardan ------ kaşe ve imzasını havi
26.08.2022----- tanzim tarihli ------- nolu CMR belgesine göre, 06.09.2022
tarihinde ------ tarafından parsiyel taşınan emtianın, ------ tarafından verilen
boşaltma talimatına istinaden davadışı -------firmasına imza karşılığı
teslim edildiği görülmüştür. Böylelikle davalılardan -------söz
konusu taşıma organizasyonundaki yüklenmiş olduğu görevi ifa ettiği, emtianın
taşınmasındaki gecikmede ve davacı alıcıya teslim edilmemesinde üzerine atfı kabil bir
kusurun olamayacağı anlaşılmaktadır. Davalılardan ------- taşımadaki sorumluluğuna, düzenlediği Sorumluluk poliçesi ile sigorta teminatı veren
davalılardan ---- üstleneceği bir sorumluluğun bulunamayacağı anlaşılmaktadır.
Dava dışı ------ firmasının 06.09.2022 tarihinde kendisine teslim edilen
emtiayı, 09.09.2022 tarihinde, 14.09.2022 tarihind----- teslim edilmek üzere,
davadışı taşıyıcı ------- firmasına teslim ettiği, emtianın ------- plakalı araç ile taşındığı görülmüştür. Davacının fuar eşyasının teslimi için kararlaştırılan fuar tarihinde, davacı alıcıya telsim edilmediği, davacı alıcının, eşyanın kendisine zamanında teslim edilmediğini davalılardan taşıma sözleşmesini yaptığı ----- fuardan bir gün önce akşam bildirdiği,
fuarın başlangıç günü olan 15.09.2022 tarihinde teslimatın gerçekleşmediğini ve yasal
haklarını kullanacağını bildirdiği, fuarın bitişinden 2 gün sonra 19.09.2022 tarihinde ise fuar eşyasının kendisine teslim edilmediğini e-posta yolu ile bildirdiği görülmüştür. Bu durumda; CMR Konvansiyonu 19’ncı maddesi hükmünce, kararlaştırılmış zaman limitinde
davacıya ait eşyanın teslim edilmediği ve gecikmenin varlığı sübuta ermiştir. Eşyanın gecikme sonrasında, bizzat yük üzerinde menfaat sahibi davacıya teslime hazır
olunduğunun haber verildiğine dair dosya kapsamında en erken tarihin davalılardan ------davacı vekiline gönderdiği e-posta ile ihtar edildiği görülmektedir. Dosyaya sunulan
ve yukarıda incelenen e-posta yazışmalarında, davacının tesellümden imtina ettiğine dair
ifadeler bulunsa da bu yönde bunu doğrulayıcı bir belge dosya kapsamında bulunmamakta
olup, bu ifadeler taşımacıların kendi aralarındaki yazışmalarda yer almakta ve bu
yazışmaların hiçbirinde bilgi kısmında davacı yer almamaktadır. Davacı davalılardan ----- gönderdiği 23.12.2022 tarihli ihtarnamede de yükün akıbeti hakkında kendilerine bu
tarihe kadar bilgi verilmediğini beyan etmektedir. Dosya içerisinde, davanın bu beyanının aksini ispat sadedinde bir belge de bulunmamaktadır. Bu durumda eşyanın davacının tesellümüne hazır olduğunun bildirildiği tarih 23.12.2022 ve kararlaştırılan teslim süresi olan 14.09.2022 tarihinden itibaren geçen süre ise 100 gündür. CMR Konvansiyonu 20’nci maddesi 1.paragrafı; “Kararlaştırılan zaman limitinin sonra ermesini izleyen 30 gün içinde veya kararlaştırılan zaman limiti yoksa, taşımacının yükü̈ almasından sonra 60 gün içinde yükün teslim edilmemiş ̧ olması, bunların kaybolduğuna kesin kanıt oluşturup ve bunun üzerine hak sahibi yükü̈ kaybolmuş ̧ varsayacaktır” şeklindedir. Nitekim Yüksek Yargı emsal
niteliğindeki bir kararında; “taşımadan beklenen yararın gerçekleşmemesi nedeniyle
fuarın sona ermesinden sonra teslim ile hiç teslim etmeme arasında bir fark olmadığı,
alıcının malları fuarda tanıtamadığı ve sergileyemediği bu nedenle zarara uğradığı
tartışmasızdır” şeklinde hüküm kurmuştur. Bu durumda, davacının fuar eşyası gecikmenin
ötesinde aynı zamanda “zayi” hükmünde olacağı sonuç ve görüşlerine ulaşılmıştır. Özellikle fuar eşyalarının fuar tarihinden sonraki teslimi durumunda, gecikme ve zayi
hükmünde olacağı, Yüksek Yargı kararları ile yerleşmiş bulunmaktadır. Bu durumda taşıyıcı
hem gecikmeden hem de ziyadan dolayı sorumlu olacaktır.Davacının yukarıda da incelenen 14.09.2022 tarihli e-postası ile, taşıyıcıya gecikme ve
bundan kaynaklı yasal haklarını arayacağını haber verdiği görülmektedir. Kaldı ki, ihbar
şartını düzenleyen CMR Konvansiyonu 30’uncu maddesi, yükün kısmen zayi veya hasarlı
olarak teslimine dair olup, teslim olunmayan eşya için gecikme durumunda CMR
Konvansiyonu 19’uncu maddesi hükmünün geçerli olacağı açıktır. Bu nedenle davalıların
ihbar şartının gerçekleşmediği yönündeki savlarının yerinde olamayacağı
değerlendirilmiştir. Nakliye sürecinde vuku bulan hasar/zarar/kayıp için taşıyıcının hak sahibine ödeyeceği
tazminatın tutarı ise CMR. md.25/2- a ve b`ye göre, CMR md.23/1-2 ve 4`e göre belirlenen
değerin hasar/kayıp nedeniyle azalmış kısmına göre belirlenir ve bunun için de önce eşyanın
taşıyıcı tarafından teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız/noksansız değeri bulunur ve bu değere hasar/noksanlık için ödenen navlun ücreti, varsa gümrük vergileri ve taşıma ile ilgili diğer giderler ilave edilir; taşıyıcı, hak sahibine “bunlar dışında başka tazminat ödemez” (CMR Md.23/4-son). CMR Konvansiyonu 23’üncü madde 2.paragrafta her ne kadar “eşyanın değerinin tespiti, eşyanın taşıyıcı tarafından teslim alındığı yer ve zamandaki borsa fiyatına göre, böyle bir fiyatın bulunmadığı durumlarda piyasa fiyatına göre ve her iki fiyatın da mevcut olmadığı hallerde ise eşyanın herkes için geçerli olan objektif değerine göre yapılır.” Hükmü bulunsa da zayi olan emtianın davacının fuar süresince kullanacağı eşya olduğu, Gümrük beyannamesinde de salt değer tespiti için fatura düzenlendiği, eşyanın bedelsiz olarak beyan edildiği (gönderici de alıcı da davacı olduğu) anlaşıldığından, emtia
faturasında belirtilen değerin, zayi olan eşya değeri olarak kabul edilmesi gerekeceği
gerekmektedir. Eşyanın fatura değeri 729,00Euro olup, CMR 23’üncü maddesi
2.paragraf hükmünce emtiadan dolayı davacının gerçek zarar tutarı 729,00EURO olacaktır.18. Eşyanın brüt ağırlığı 163,3kg olup, CMR Konvansiyonu 23’üncü maddesi 3.paragraf gereğitaşıyıcının sorumluluk sınırı 163,3kg x8,33SDR= 1.360,29SDR’dir. Ancak, kararlaştırılan
teslim tarihinde rağmen teslim edilmeyen ve üzerinden geçen 100 gün içinde emtianın
akıbetine dair taşıyıcı tarafından bir açıklama bulunmadığı, taşınan eşyanın fuar eşyası
olduğunun taşıma sözleşmesi ile sabit olduğu, (ayrıca davalı taşıyıcılar ------tesellümüne hazır olduğunun bildirildiği tarih 23.12.2022 ve kararlaştırılan teslim süresi olan
14.09.2022 tarihinden itibaren geçen süre ise 100 gündür. CMR Konvansiyonu 20’nci
maddesi 1.paragrafı; “Kararlaştırılan zaman limitinin sonra ermesini izleyen 30 gün içinde
veya kararlaştırılan zaman limiti yoksa, taşımacının yükü̈ almasından sonra 60 gün içinde yükün teslim edilmemiş ̧ olması, bunların kaybolduğuna kesin kanıt oluşturup ve bunun
üzerine hak sahibi yükü̈ kaybolmuş ̧ varsayacaktır” şeklindedir. Nitekim Yüksek Yargı emsal niteliğindeki bir kararında; “taşımadan beklenen yararın gerçekleşmemesi nedeniyle fuarın sona ermesinden sonra teslim ile hiç teslim etmeme arasında bir fark olmadığı,
alıcının malları fuarda tanıtamadığı ve sergileyemediği bu nedenle zarara uğradığı
tartışmasızdır” şeklinde hüküm kurmuştur1 Bu durumda, davacının fuar eşyası gecikmenin
ötesinde aynı zamanda “zayi” hükmünde olacağı sonuç ve görüşlerine ulaşılmıştır.
Özellikle fuar eşyalarının fuar tarihinden sonraki teslimi durumunda, gecikme ve zayi
hükmünde olacağı, Yüksek Yargı kararları ile yerleşmiş bulunmaktadır. Bu durumda taşıyıcı
hem gecikmeden hem de ziyadan dolayı sorumlu olacaktır.Bu açıklamalar ışığın da dosya da Davacı ile davalılardan ------ ile fuar eşyasının tek yönlü taşınması
için taşıma sözleşmesi kurulduğu, Davalılar ------
davacıya ait fuar eşyasının kurulan taşıma sözleşmesine dahil olarak, taşıyıcı
sıfatını haiz oldukları, Davalı ----- bir üst taşıyıcı davalı -----tarafından kendisine verilen sınırlı alandaki taşıma edimini zamanında yerine getirdiği, meydana gelen zayide sorumluluğu
bulunmadığı, Davalı -----, düzenlediği Sorumluluk sigortası poliçesi ile
sorumluluğuna teminat verdiği diğer davalı----- meydana gelen zayide sorumluluğu bulunmadığından, meydana gelen zayiden sorumlu
tutulamayacağı, Teslim için sözleşme ile kararlaştırılmış tarihten 100 gün sonrasına kadar zayi olan
emtianın akıbeti hakkında bir açıklama getirmeyen taşıyıcının, CMR Konvansiyonu
29’uncu maddesi hükmü gereği sorumluluğu sınırlama hakkını kaybedeceği ve
gerçek zarar tutarından sorumlu tutulacağı
sabit olmakla, davacının CMR Konvansiyonu 23’üncü maddesi 2.paragraf hükmünce 729,00 Euro emtia zararı, 23’üncü maddesi 4.paragraf hükmünce 1.250,00 Euro navlun ücreti
ve 799,92 Euro ikame mal bedeli olmak üzere, CMR Konvansiyonu 25’inci maddesi
1.paragraf hükmünce toplam 2.778,92 Euro gerçek zarar tutarını zarar sorumlusu
olan davalı taşıyıcılar ------- müştereken ve müteselsilen talep edebileceği,
usul ve yasaya uygun bilirkişi kök ve ek raporu ile de sabit olmakla davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:(Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere)
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE
1-2.778,92 Euro zarar bedelinin davalılar ------. yönünden 27/12/2022 kamu bankalarının aynı yabancı para türünden (Euro) bir yıl süreli mevduata uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanarak davalılardan------- müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ,Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2------. yönünden davanın reddine,
3-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 3.840,22 TL harçtan, dava açılışı sırasında peşin yatırılan 1.727,16 TL harçtan mahsubu ile eksik kalan bakiye 2.113,06 TL karar ve ilam harcının davalılardan ------ müşterek ve müteselsilen alınarak, hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvuru harcı, 1.727,16 TL peşin harç toplamı olan, 1.907,06 TL'nin davalılardan ------ müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan, tebligat, müzekkere gideri olan 907,5 TL ile 5.000,00 TL bilirkişi masrafı toplamı olan 5.907,5 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 3.283,75 TL sinin davalılardan -------müşterek ve müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davacı vekili için tayin olunan 30.000,00 TL
vekalet ücretinin davalılardan ------müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 1.734,29 TL'nin davalılardan -------1.385,71 TL'nin ise davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin ve davalı ------vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.