T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/608
KARAR NO : 2025/745
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 31/08/2022
KARAR TARİHİ : 10/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05.05.2022 tarihinde sürücü ---- sevk ve idaresindeki ----- plaka sayılı ------ Firmasına ait otobüs ile ----- otoyolunu takiben ----- istikametine seyir halinde iken sürücünün beyanına göre önündeki trafiğin yavaşlaması ile hızını düşürüp sağa emniyet şerit üzerinde seyir halinde olan sürücü---- sevk ve idaresindeki ----- plakalı çekici ve buna bağlı ---- plakalı yarı römorkun ---- plakalı çekicinin ön sağ kısımları ile ------ plakalı otobüsün sol arka kısımlarına çarpması neticesi iki araçlı ölümlü yaralanmalı, maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş otobüste yolcu olarak bulunan ------ vefat ettiğini, Desteğin ölümü nedeni ile müvekkillerinin manevi açıdan mağdur olduğunu, ------desteğinden yoksun kalan müvekkilinin ise bu kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını,---- plakalı araç kaza tarihini kapsar şekilde,-----tarafından ------ Numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olup, bu poliçede yer alan Manevi Tazminat Klozu gereği teminat altına alınan 100.000,00-TL tutarın ve 500.000,00-TL tutarı------ vefatı nedeniyle manevi zarara uğrayan müvekkillerine ödenmesi gerektiğini, kazaya karışan ve sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu bulunduğu ----plakalı aracın trafik tescil kaydı davalı-----Şirketi adına olduğunu, davalı -----ait Kasko Poliçesine istinaden, teminat limitleri içerisinde 8 iş günü içinde ödeme yapması ihtarı 7 adet ekiyle birlikte iadeli taahhütlü usulde 23.06.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, 05.05.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda ------vefatı sebebiyle, Baba ----- için 500.000,00-TL Kardeş ------ için 300.000,00-TL Manevi tazminat bedelinin -davalı sigorta şirketleri poliçede yazan limit ile sınırlı olmak kaydıyla- diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk dahil olmak üzere 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61. Ve 163. Maddeleri ile 2918 sayılı KTK’nın 88/1. Maddeleri gereği ------ için temerrüt tarihi olan 05.07.2022 tarihinden, ------ için temerrüt tarihi olan 06.07.2022 tarihinden ve ------ Şirketi ise haksız fiilin meydana geldiği tarih olan 05.05.2022 tarihinden itibaren itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle;-----plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ------ no'lu, 02.06.2021-2022 tarihleri arasında vadeli İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu Teminat limitinin 100.000-TL olduğu, ---- plakalı araç müvekkil şirket nezdinde İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, Manevi tazminat hesaplanırken sigortalı araç sürücüsünün kusuru da dikkate alınması gerektiğini, konu kazada yaralanan ve vefat edenlerin sayısı ile poliçe limiti değerlendirilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle dava taraflarına ihbar edilmiş olduğundan ve de davada taraf sıfatımız bulunmadığından müvekkil şirket aleyhine hüküm kurulmamasını beyan ve talep etmiştir. Davalı----- Vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların talepleri zamanaşımına uğradığını, müvekkil şirket çalışanı şoförün kusuru bulunmadığını, davaya konu kazanın oluş şekli hakkında,----- plakalı araç sürücüsünün gerek kaza sonrası gerekse de kolluk ve mahkeme ifadelerinde çelişki bulunduğunu, kazanın meydana gelmesinde asıl kusurlu olan ------plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, ) Davacı taraf her ne kadar Müvekkil Şirket sürücüsünün asli kusurlu olduğunu belirtmiş ise de; bu hususta alınmış kati bir rapor bulunmadığını, manevi tazminata hakkı kullanılırken ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satım alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutulması gerektiğini, tüm bu nedenlerle müvekkil Şirket aleyhine açılan haksız ve hukuka aykırı davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
Davalı ----- kendisine usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen davacının dava dilekçesine cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
------ Adli Tıp Kurumu tarafından alınan 24/02/2023 tarihli rapor da özetle; Sürücü ---- sevk ve idaresinde bulunan çekici ve çekiciye bağlı yarı romörk ile görüşün açık olduğu meskun dışı mahalde gündüz vakti seyri sırasında gerekli dikkat ve özeni yola vermesi, bahse konu kaza mahallinde trafiğin yavaşladığını fark ettiği anda görüş alanını kontrol altında bulundurması ve önünde aynı istikamete doğru seyir halinde olan araçları güvenli bir mesafe gözeterek seyretmesi gerekirken, bu hususlara riayet etmediği, idaresindeki aracın sağ ön kısımları ile ön ilerisinde aynı istikamete doğru seyir halinde olan otobüsün sol arka kısımlarına çarpması sonucu gerçekleşen kazada sürücü ---- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, sürücü-----sevk ve idaresinde bulunan otobüs ile görüşün açık olduğu meskun dışı mahalde gündüz vakti seyri sırasında bahse konu kaza mahalline geldiği esnada idaresindeki aracın sol arka kısımlarına, gerisinden seyirle gelen ve aynı istikamete doğru seyir halinde olan çekicinin sağ ön kısımları ile çarpması sonucu gerçekleşen kazada atfı kabil kusuru bulunmadığı, hususları beyan ve rapor edilmiştir.
----- Adli Tıp Kurumu tarafından alınan 14/12/2023 tarihli rapor da özetle; Sürücü ----- idaresindeki çekici ve buna bağlı yarı römork ile yerleşim yeri sınırları dışındaki olay mahalli görüşün açık olduğu yolda gündüz vakti seyir halinde iken yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, önünde seyir halinde olan araçlar ile arasında emniyetli takip mesafesini korumadığı, trafiğin yavaşladığını fark ettiği bu kesime hızını her an emniyetli tedbir alabileceği seviyeye göre düşürmeden hatalı bir şekilde yaklaşıp önünde seyir halinde olan otobüse hatalı bir şekilde çarptığı anlaşılmış olup, meydana gelen olayda; kusurlu bulunduğu, -Sürücü ----- idaresindeki otobüs ile sağ şerit içerisinde seyir halinde iken kaza mahalli mevkiye geldiği sırada trafik yoğunluğu nedeniyle yavaşlayıp seyrini sağ şerit içerisinde ya da emniyet şeridi içerisine girip sürdürmek istediği sırada gerisinden hatalı bir şekilde seyirle gelen diğer sürücü idaresindeki araçla çarpışmaları neticesinde meydana gelen olayda; atfı kabil kusuru bulunmadığı, Müteveffa yolcu------- otobüs içerisinde yolcu olarak bulunduğu sırada meydana gelen ve kendi ölümü ile neticelenen olayda; atfı kabil kusuru bulunmadığı, hususları beyan ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; Davaya konu olayın: 05.05.2022 günü saat 16.00 sıralarında; 3 şeritli otoyolda, zeminin asfalt ve kuru olduğu, vaktin gündüz, havanın açık, yatay ve düşey güzergahın düz, mahallin meskun dışı ve hız limitinin 110km/saat olduğu, 2,5 m genişliğinde banketin de bulunduğu, çarpışma noktasının sağ şerit içerisinde işaretlendiği, çekiciye ait çarpışmadan sonra sağ şerit üzerinde düz devam eden fren izinin tespitinin olduğu, müteveffa yolcunun emniyet kemeri durumunun belirsiz olarak işaretlendiğinin görüldüğü, sürücü ----- sevk ve idaresindeki ------ plaka sayılı çekici ve buna bağlı yarı romörk ile ----- yönünden ----- istikametine doğru seyri sırasında kaza mahalline geldiği esnada, idaresindeki aracın sağ ön kısımları ile ön ilerisinde aynı yönde seyir halinde olan sürücü ------sevk ve idaresindeki ----- plaka sayılı otobüsün sol arka kısımlarına çarpması sonucu, otobüste yolcu olarak bulunan -----ölümüyle sonuçlanan trafik kazası meydana geldiği, dosya kapsamında bilgilerde çarpma noktasının sağ şerit içerisinde işaretlendiği, belirtildiği, Sürücü ----- ifadesinde önündeki araçların aniden yavaşladığı ve hızını düşürmek zorunda kaldığını hızının yaklaşık 40 km/saate kadar düşürdüğü, arkasından hızla tırın yaklaştığını gördüğü, tırın korna, selektör vb ikazında bulunmadığı, kazanın gerçekleşmemesi adına otobüsün direksiyonunu sağa kırarak emniyet şeridine geçmeye çalıştığı ancak hızla gelen tırın emniyet şeridine sokmaya çalıştığı otobüsün sol arkasına şiddetle çarptığını, yolda giderken otobüsü durmadığı beyanında bulunduğu, Sürücü ----- ifadesinde, trafiğin yavaşladığını fark ettiği, ortalama 70-75 km/saat bir hızla seyrettiği, önündeki başka bir tırın otobüsün durmuş olabileceğini fark edip sola manevra yaptığı, frene basma mesafesi ve kaçma mesafesinin diğer tır kadar mümkün olmadığı, frene basarak sola kaçırmaya çalıştığı, ancak sol arka tarafı sağ şeridin ortasında duran otobüse çarptığını ifade ettiği, Dosya kapsamında olay yeri ve araçların hasar durumlarını gösterir fotoğraflar bulunmamakla birlikte soruşturma aşamasında düzenlenen bilirkişi raporunda çarpışma noktasının emniyet şeridinde olduğu tespiti yapılarak otobüsün zorunlu haller dışında emniyet şeridini kullanması nedeniyle otobüs sürücüsüne alt derecede tali kusur atfında bulunulduğu, dosya kapsamındaki bilgilerden olay günü trafik nedeniyle otobüs ve çekici sürücüsünün trafiğin yavaşladığını ifade ettiği ve trafik akış hızının yavaşladığının farkında oldukları, çarpışma noktasının, trafik kazası tespit tutanağında sağ şerit içerisinde işaretlendiğinin, çarpmadan sonra çekiciye ait fren izinin, sağ şerit üzerinde devam eden ve 61 m olduğu tespitinin yapıldığı (trafik kazası tespit tutanağı), Bu durumda sürücü ----- sevk ve idaresindeki -----plaka sayılı çekici ve buna bağlı yarı römorku trafik hızının düştüğünü fark etmesiyle birlikte önündeki seyir halinde olan araçları emniyetli takip mesafesini bırakarak dikkatli ve kontrollü bir şekilde seyretmesi gerektiği, otobüsün sağ şeritte veya emniyet şeridinde yavaş seyretmesi halinde, her iki durumda kazanın gerçekleşeceği kanaati oluştuğu, sağ şeritte 61 m olan fren izinin çekicinin hızının sürücünün ifadesinde trafiğin yavaşladığını fark etmesine rağmen hızını azaltmadığı, gündüz vakti seyir halinde dikkatli ve özenli sürüş yapmadığı, araçlar arasında emniyetli takip mesafesini korumadaki ihmali, her an emniyetli tedbir alabileceği hız seviyesine düşürmeden emniyetli bir sürüş sağlamadığı meydana gelen olayda tam kusurlu olduğu, sürücü ------ sevk ve idaresindeki otobüsü sağ şeritte ilerlerken, ifadesinde trafik akışının yavaşlamasıyla seyrini sağ şerit veya emniyet şeridi içerisinde sürdürmek istediği sırada her iki halde arkadan gelen sürücünün emniyetli mesafeyi korumaması nedeniyle çarpmasını önlemek için yapabileceği bir hareketin olmaması nedeniyle bir kusurunun olmadığı, Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki ilk çarpmanın sağ şeritte olması ve ifadelerden trafik akışının yavaşlamasına uygun tedbirlerin alınmaması ve fren izi nedeniyle soruşturma aşamasındaki, sürücü ------ çarpmanın emniyet şeridinde meydana geldiği kabuluyle, zorunlu haller dışında emniyet şeritlerini ve banketleri kullanmamak kuralını ihlal ettiği kusur atfına katılmadıkları 24.02.2023 ve 14.12.2023 tarihli ATK Trafik İhtisas Dairesi raporlarında yapılan değerlendirmelere ve varılan kusur dağılımının uygun olduğu, sonucuna varıldığı, Davaya konu trafik kazasında Sürücü ------kusursuz, Sürücü ----%100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Müteveffa yolcu ------, otobüste yolcu olarak bulunduğu meydana gelen trafik kazasında ve kendi ölümü ile sonuçlanan kazada; bir kusurunun bulunmadığı, hususları beyan ve rapor edilmiştir.
Dava, ölümlü trafik kazasından kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir.
TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2. maddesine göre, ölüm halinde, ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir. TBK’nın 56/2. maddesi gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir.
Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Mahkememizce, soruşturma dosyasındaki raporlar birlikte değerlendirilmiş olmakla ATK maluliyet raporu, 4.02.2023 ve 14.12.2023 tarihli ATK Trafik İhtisas Dairesi raporlarında yapılan değerlendirmelere ve varılan kusur dağılımının uygun olduğu, sonucuna varıldığı, Davaya konu trafik kazasında Sürücü ---- kusursuz, Sürücü ----- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, sonucuna varılmıştır.
Yapılan yargılama sonucunda tüm delillerin değerlendirilmesi neticesinde; davalı------ tarafından yapılan Kasko Sigortası kapsamında; 02/06/2021-02/06/2022 tarihleri arasında, sigortalı -------plakalı aracın 100.000TL manevi tazminat poliçe limiti bulunduğu, davacıların murisinin söz konusu kazada vefat ettiği dava dışı sigortalı araç sürücüsü ------ kazada %100 oranında tam kusurlu olduğu, dosyadaki deliller, kazanın oluş şekli, kusur oranları, müteveffaların geride kalan davalıların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak davacı---- lehine 400.000,00 TL davacı ----- lehine 200.000,00 manevi tazminatın davalı ------- Şirketi yönünden poliçe teminat limiti 100.000 TL ile sınırlı olmak kaydı ile 08/07/2022 temerrüt tarihinden, Davalı ------ Şirketi yönünden 05/05/2022 kaza tarihinden itibaren davanın manevi tazminat niteliğinde olduğu tarafların sigorta sözleşmesinin tarafı olmadığı bu nedenle ticari iş vasfı bulunmadığından yasal faiz uygulanmak suretiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davalı ------ sigortalı ----- plakalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusuru bulunmadığı kanaatiyle açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davasının KISMEN KABULÜ ile KISMEN REDDİNE
Davacı --- -- lehine 400.000,00 TL Davacı -----lehine 200.000,00 manevi tazminatın davalı ------- ŞİRKETİ yönünden poliçe teminat limiti 100.000 TL ile sınırlı olmak kaydı ile 08/07/2022 temerrüt tarihinden, Davalı ----- ŞİRKETİ yönünden 05/05/2022 kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,
2- Davanın davalı ------yönünden esastan reddine
3-Karar harcı 40.986,00 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 2.732,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 38.253,60 TL harcın davalı ----- Şirketinden (davalı ------ Şirketinin 6.831,00 TL den sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 2.732,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.813,10 TL harcın davalı -----Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri, adli tıp fatura ücreti ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 20.088,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 15.066,00 TL'sinin davalı ---- Şirketinden (davalı ----- Şirketinin 2.511,00 TL den sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davanın kabul edilen kısmı için davacı ----- yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 64.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı------ Şirketinin 30.000,00 TL den sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davanın kabul edilen kısmı için davacı -- ---- yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 32.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı ----- 30.000,00 TL den sorumlu olmak kaydıyla müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davanın reddedilen kısmı için davalı------yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,
10-Davanın reddedilen kısmı için davalı ------ŞİRKETİ yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,
11-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 1.200,00 TL'nin davalı ------ Şirketinin 200,00 TL den sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen, 400,00 TL'nin ise davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
12-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekili ve davalı----- vekiline (e- duruşma sistemi üzerinden) diğer davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ------ Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.