T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/843
KARAR NO : 2025/698
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/12/2023
KARAR TARİHİ : 30/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili adına kayıtlı ---- plakalı ----- şase numaralı aracı ile 22.06.2023 tarihinde ----- ilçesi ------- Caddesi üzerinde seyir halindeyken kendisi ile aynı yönde seyir halinde olan iki kamyonun arka kapılardan çarpması sonucu iki kamyon arasında kalarak hasarlandığını, ------ Caddesinin ilerisinde otoban köprüsü bulunmakta olup köprü dolayısıyla şeritler daraldığını, bunu fark edemeyen kamyon sürücüleri müvekkiline arkadan çarptıklarını, müvekkilinin sağında seyretmekte olan ---- plakalı kamyon sağ arka kapıdan ve her iki kapı birleşim yerinden, solunda seyretmekte olan ------plakalı kamyon da müvekkilinin sol arka kapı tarafından müvekkilinin --- plakalı ----- marka binek aracına çarptıklarını, çarpma noktası arka kapılar olması hasebiyle her iki kamyonun müvekkilinin aracına arkadan çarpmak suretiyle eşit kusurlu olduğunu, müvekkilinin ise kendisine arkadan çarpan kamyonlara karşı kazayı önlemek adına yapabileceği bir şey olmadığından kazanın meydana gelmesinde kusuru olmadığını, maddi hasarlı kaza olduğu için emniyet güçleri olay yerine gelerek tutanak düzenlemediklerini, bu kazanın meydana gelmesinde davalıların tam kusurlu olduklarını, kaza nedeniyle müvekkilinin-----plakalı aracında meydana gelen hasarın, hasarın ne kadar sürede tamir edilebileceğinin, araçta kaza nedeniyle oluşan değer kaybının tespiti amacıyla --- Sulh Hukuk Mahkemesinin ------dosyası ile Delil Tespiti talep edildiğini, dosya kapsamında tanzim edilen 15.08.2023 tarihli Bilirkişi Raporu ile "Rapor tanzim tarihinde yapılan piyasa araştırmasında yukarıda tespit edilen hasarlı parçaların onarımı için ortalama 120.000,00 TL+KDV bir bedel oluştuğu, bu bedele motorda oluşabilecek muhtemel hasarların dahil edilmediği ve ------ plaka numaralı aracın onarım süresinin ortalama 15 - 20 gün aralığında olduğu" tespit edildiğini, aracın tamir süresi boyunca müvekkilinin aracını kullanmaktan mahrum kaldığını, şimdilik 100,00TL'nin davalı sürücü ve araç sahiplerinden tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini beyan ile, kısmi alacak davasının kabulünü, 22.06.2023 tarihli kaza sebebiyle müvekkilinin aracındaki hasar bedelinin tespiti ile fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'sinin araç sürücüleri ve işleteni yönünden kaza tarihinden, sigorta şirketi yönünden ise 06.09.2023 temerrüt tarihinden itibaren, işleyecek avans faizi ile birlikte Müştereken ve müteselsilen tahsilini, araçta meydana gelen değer kaybının tespiti ile fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00TL'sinin araç sürücüleri ve işleteni yönünden kaza tarihinden, sigorta şirketi yönünden ise 06.09.2023 temerrüt tarihinden itibaren, işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, tamir/onarım süresince aracın kullanılamamasından doğan gün kaybı tazminatının tespiti ile fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sigorta şirketleri dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; İlgili kazaya karışan ---- plakalı araç müvekkili -------. Tarafından 23.06.2022 - 23.06.2023 tarihlerini kapsayan ------- poliçe numaralı Karayolları Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun iş bu sigortalı aracın kusuru oranında poliçe teminatı, poliçe limitleri ve poliçe dönemi ile sınırlı olduğunu, davanın reddi gerektiğini, davanın husumet yokluğu nedeniyle esastan reddi gerektiğini, davanın derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, sigortalı aracın dava konusu kazada kusuru bulunmadığını, müvekkili Şirketin sorumluluğunun, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında ve zarar nispetinde olduğunu, dosya kapsamında kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, başvuruya konu kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmadığını, haksız davanın reddine karar verilmesini, aksi takdirde itirazlar dikkate alınarak dosyanın yeni bir kusur bilirkişine tevdini talep ettiklerini, değer kaybı talebinin de reddi gerektiğini, faiz talebinin reddi gerektiğini, aksi halde yasal faiz uygulanması gerektiğini beyan ile, haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini, talep etmiştir.Davalı -----. vekili cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlık konusu 22.06.2023 tarihinde meydana gelen kazaya karışan ---- plakalı araç Müvekkili -----. tarafından 21.10.2022/2023 tarihlerini kapsayan ------ numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkili sigorta şirketinin poliçeden dolayı sorumluluğunun; işbu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 120.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacının belirsiz alacak davası ikame etmekte hukuki yararı bulunmadığını, davacının belgelenmiş bir KDV zararı bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, sorumluluğa esas kusur oranlarının kesin ve net olarak tespit edilebilmesi adına bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılması gerektiğini, davacı tarafından talep edilmiş bulunan araç mahrumiyet bedeli talebinin, poliçe teminat kapsamında olmaması sebebiyle reddedilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirketin ancak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu olduğunu beyan ile, davanın reddini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, arz ve talep etmiştir.
Diğer davalılar ----,-Şirketi, kendilerine yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen davacı yanın dava dilekçesine cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan hasar bedelinin, değer kaybının ve araç mahrumiyet bedelinin tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; " Kusur yönünden; Davalı sürücü ------plaka sayılı araç sürücüsü) %50 (Yüzde elli) oranında eşdeğer kusurlu olduğu, davalı sürücü ----- plaka sayılı araç sürücüsü) %50 (Yüzde elli) oranında eşdeğer kusurlu olduğu, dava konusu araç sürücüsü ----- plaka sayılı ------marka!/tip araç sürücüsü) kusursuz olduğu, Hasan yönünden; Dosya kapsamında dava konusu ------ plaka sayılı aracın; 22/06/2023 tarihli kaza sonucunda oluşan hasarı ile ilgili km bilgisini de içeren renkli onarım fotoğrafları hasar onarım faturası ve onarım sürecine ait fotoğrafların bulunmadığı, ---- Sulh Hukuk Mahkemesinin ------ Dosyası kapsamında hazırlanan 09/06/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda; “...sol arka kapı değişimi, sol arka cam değişimi, sol arka çamurluk değişimi, arka tampon değişimi, sağ arka kapı değişimi, sağ arka çamurluk onarım, sağ ön kapı onarım sol arka lastik değişim, sol arka dış cam yuva fitilleri değişim, sol arka teker gerdan ve amortisör değişimi gerektiği. Rapor tanzim tarihinde yapılan piyasa araştırmasında yukarıda tespit edilen hasarlı parçaların onarımı için ortalama 120,000.00 TL+KDV bir bedel oluşmaktadır. Bu bedele motorda oluşabilecek muhtemel hasarlar dahil edilmediği...” belirtilmiş olup, dava konusu aracın olay yeri fotoğraflarından; aracın sol yan arka kısımdan ve sağ yan muhtelif kısımlarında hasar aldığı tespitlerinin hasar ile uyumlu olduğu, dava konusu-----plaka sayılı---- markaltip, ------ model aracın kaza tarihindeki dava konusu kazadan önceki piyasa rayiç değerinin 250.000,00 TL olabileceği, hasarlı (Pert) haldeki söz konusu aracın kazalı fiyatının 120.000,00 TL olabileceği, araca ait mevcut hasar fotoğrafları tarafımca yapılan araştırmalar ve D.İŞ. Dosyası kapsamında bilirkişi tarafından hazırlanan rapordaki parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği dikkate alındığında 22/06/2023 tarihinde meydana gelen kaza sonrası araçta değişmesi gereken toplam hasarlı parça, malzeme tutarının toplam hasar tutarının 120.000,00 TL + KDV (141.600,00TL) (Hasar tutarının rayiç değerin %51 inden fazla olacağı) olabileceği, aracın rayiç değeri ve hasarlı değeri de dikkate alındığında aracın tamirinin ekonomik olmayacağı, aracın pert-total kabul edilebileceği, davacı tarafından her ne kadar onarım bedeli talep edilmiş ise de dosya kapsamında dava konusu aracın onarımına ait fatura-ödeme belgesi ve onarım fotoğraflarının bulunmadığı, ayrıca hasar/zarar araştırmalarında dünyada kabul gören ve ülkemizde de yetkili eksperler ve uzmanlar tarafından da hazırlanan bilirkişilekspertiz. Raporlarında, Yargıtay Kararlarında belirtilen gerçek zararın tespiti açısından aracın rayiç/sovtaj değeri ile hasar tutarı karşılaştırmasının yapılması gerektiği, (------ BAM Kararlarının da bu yönde olduğu) tarafımca bu yönden yapılan serbest piyasa araştırmalarına göre, hesaplanan hasar tutarı, sovtaj tutarı ve aracın rayiç değeri dikkate alındığında, aracın orijinal parça kullanılarak fen ve sanat kurallarına göre onarımının ekonomik olmayacağı, pert-total kabul edilebileceği, dava konusu ---- plaka sayılı ---- markaltip, ------ model araçta meydana gelen hasar/zarar tutarının 250.000,00-120.000,00= 130.000,00 TL olabileceği, ------ plaka sayılı araç sürücüsünün kusur oranına isabet eden tutarın; (130.000,00TLx %50 kusur oranı) = 65.000,00TL olduğu, ------ plaka sayılı araç sürücü ün kusur oranına isabet eden tutarın; (130.000,00TLx %50 kusur oranı) = 65.000,00TL olduğu Değer Kaybı Yönünden: Dava konus----- plaka sayılı aracın onarımın ekonomik olmayacağı, aracın pert-total kabul edilebileceği değerlendirilmiş olup, değer kaybı için davaya konu edilen ve davalıların tazmin etmesi istenilen değer kaybı tutarının Yargıtay İçtihatları doğrultusunda (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) Olduğu da dikkate alındığında, aracın onarımının ekonomik olmaması/onarılmaması nedeniyle onarılmış haldeki piyasa rayiç değerinin hesaplanamayacağı, bu nedenle de pert-total kabul edilen dava konusu araçta değer kaybından bahsedilemeyeceği, Aracı Kullanamamaktan Doğan Zarar Yönünden: Dava konusu aracın meydana gelen hasarı nedeniyle aracın pert olmasından dolayı bu aracın yerine emsal nitelikte yeni bir araç alması için gereken makul temin süresinin ortalama 20 (gün) olabileceği, bu süre içerisinde davacının aracından mahrum kalabileceği, makul temin süresi için aracı kullanamamaktan doğan net zararın (20TLx350TL/gün) 7.000,00 TL olabileceği, (* Yargıtay Kararlarında belirtilen makul temin süresi), ------- plaka sayılı araç sürücüsünün kusur oranına isabet eden tutarın; (7.000,00TLx %50 kusur oranı) = 3.500,00TL olduğu, ------plaka sayılı araç sürücüsünün kusur oranına isabet eden tutarın; (7.000,00TLx %50 kusur oranı) = 3.500,00TL olduğu" şeklinde rapor sunulmuştur.
Bilirkişi tarafından verilen ek raporda özetle; "Kök rapordaki tespitlerin aynen geçerli olduğu" şeklinde rapor sunulmuştur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.Kazaya karışan ----- plakalı aracın davalı ----- tarafından 21.10.2022/2023 tarihlerini kapsayan ------ numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığı, poliçe teminat limitinin 100.000 TL olduğu, davalı ---- ise aynı aracın sürücüsü ve maliki olduğu; kazaya karışan ------ plakalı aracın ise davalı ----. tarafından 23.06.2022 - 23.06.2023 tarihlerini kapsayan ------- poliçe numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığı, poliçe teminat limitinin 50.000 TL olduğu, davalı --- plakalı aracın sürücüsü, davalı ------ ise maliki olduğu, davaya konu kazanın meydana gelmesinde ---- plakalı aracın sürücüsünün % 50 kusurlu, ------- plakalı aracın sürücüsünün ise %50 kusurlu, davacının aracının sürücüsünün ise kusursuz olduğu, davacının aracının dava konusu kaza sebebiyle pert total sayıldığı, sovtaj değerinin düşülmesinin ardından davacının 130.000 TL zararının ve 7000 TL araç mahrumiyet zararının doğduğu, aracın pert total sayılması sebebiyle değer kaybı zararının doğmadığı anlaşılmıştır.
Kaza tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda haksız fiil halinde müteselsil sorumluların dış ilişkisi 61.maddede düzenlenerek birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanacağı kabul edilmiş; müteselsil sorumlar arasındaki iç ilişkisi ise 62.maddede düzenlenmiştir. Müteselsil sorumluluğa ilişkin TBK'nın 162/1.maddesine göre ise müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. Aynı Kanun'un 163.maddesi gereğince borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir. Davacının meydana gelen aracının pert total olmasından doğan zararından yukarıda da belirtildiği üzere kazaya karışan tüm araç malikleri, sürücüleri ve ZMS sigortacıları müşterek ve müteselsil sorumlu iseler de davacının talebi ile bağlı kalınarak aşağıdaki şekilde %50 kusur oranına göre talep edilen miktarlar üzerinden hasar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir. Davacının aracının per total olamsı sebebiyle değer kaybı zararı doğmadığından değer kaybına ilişkin talebinin de reddine karar verilmiştir. 7000 TL'lik araç mahrumiyet zararı talebi yönünden de davalılar ------müşterek ve müteselsil sorumlu ise de davacının talebi kusur oranlarına göre olduğundan taleple bağlı kalınarak kabul kararı verilmiştir. Kabulüne karar verilen tazminatlara davalı sigortalar yönünden temerrüt tarihinden, diğer davalılar yönünden ise haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren avans faiz işletilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının hasar bedeline ilişkin talebinin KABULÜ ile; 130.000,00TL hasar bedelinin taleple bağlılık ilkesi gereğince 65.000,00TL'sinin davalı -----, davalı ------ Şirketi ve davalı -------- Şirketinden (davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limiti olan 50.000,00TL ile sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİNE, kabulüne karar verilen tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 12/09/2023 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 22/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz işletilmesine,
- Kalan 65.000,00TL hasar bedelinin ise---- plakalı davalı ---- ve davalı ------ Şirketinden (davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limiti olan 100.000,00TL ile sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİNE, kabulüne karar verilen tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 12/09/2023 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 22/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz işletilmesine,
2-Davacının araç mahrumiyet zararına ilişkin talebinin KABULÜ ile; 7.000,00TL araç mahrumiyet zararının taleple bağlılık ilkesi gereğince 3.500,00TL'sinin davalı -----, davalı -------- Şirketinden müştereken ve müteselsilen TAHSİLİNE, kabulüne karar verilen tazminata kaza tarihi olan 22/6/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz işletilmesine,-Kalan 3500,00 TL araç mahrumiyet zararının ise 3.500,00TL'sinin davalı ------ TAHSİLİNE, kabulüne karar verilen tazminata kaza tarihi olan 22/6/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz işletilmesine,
3-Davacının değer kaybı tazminatı ilişkin talebinin REDDİNE,
4-Karar harcı 9.358,47-TL 'den davacı tarafça yatırılan peşin harç ile ıslah harcı toplamı 2.575,85- TL harcın mahsubu ile bakiye 6.782,62- TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvurma harcı, 2.575,85-TL peşin nispi harc ve ıslah harcı toplamı olmak üzere toplam 2.845,70 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine
6-Davacı tarafından yapılan 3.259,50- TL tebligat ve müzekkere gideri, 4.000,00- TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.259,50-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 7.206,89- TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.000,00- TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davanın reddedilen kısmı için davalı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 1.000,00- TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ---- Şirketi ve davalı ------ Şirketi'ne verilmesine,
10-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
11-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 3.176,81-TL.sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 23,19-TL.sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda yüzüne gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ------ Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.