T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/67
KARAR NO : 2025/617
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 26/01/2024
KARAR TARİHİ : 12/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili ----- adına kayıtlı bulunan---- plaka sayılı araç, 07/07/2023 tarihinde, sürücü ------ sevk ve idaresinde ---- ilçesi istikametinden ------ ili istikametine seyir halinde iken, davalılardan ----- maliki, ---- sürücüsü bulunduğu ----- plaka sayılı aracın müvekkiline ait ----- plaka sayılı araca çarptığını, kazanın oluşumunda müvekkiline ait ----- plaka sayılı aracın sürücüsü ----- hiçbir kusuru bulunmadığını, kusurun tamamının, --- plaka sayılı aracın sürücüsü davalı ---- ait olduğunu, kaza neticesinde, davacı Müvekkiline ait ----- plaka sayılı araç ağır bir şekilde hasara uğradığını, davacı müvekkilinin, Maliki bulunduğu ----- plaka sayılı aracını ------- toplam 75.000 TL bedel mukabilinde tamir ettirdiğini, müvekkiline ait aracın tamir bedeli---- plaka sayılı aracı sigortalayan davalılardan ---- tarafından ----- hasar dosya numarasıyla----- ödendiğini, kaza neticesinde, müvekkiline ait ----- plakalı aracın ağır bir şekilde hasara uğradığını, müvekkiline ait --- Model, ------ Tipi aracın kazasız emsalleri ile aynı fiyatlara satılması mümkün olmadığını, kaza nedeni ile ikinci el piyasa değerinde ciddi bir düşüş yaşayacağını, araçta meydana gelen değer kaybının kesin miktarının uzman Bilirkişi Raporu ile ispat edileceğini, davalılardan ---- maliki bulunduğu ------plaka sayılı araç, davalı------tarafından ------ Poliçe Numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, sigorta şirketinden talepte bulunulduğunu, ancak ödeme yapılmadığını, davalı Sürücü ---- 96100 kusuru ile Müvekkilinin aracına çarpması sonucu, müvekkilinin aracının 07/07/2023- 07.08.2023 tarihleri arasında yani 30 gün parçaların bulunamaması, yurt dışından gelmesi sebebiyle tamir için serviste kalmış olup, iş bu sürede müvekkilinin aracı kullanamamasından ötürü, hak mahrumiyeti de meydana geldiğini, arabuluculukta da anlaşma sağlanamadığını beyan ile, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları mahfuz kalmak kayıt ve şartı ile davanın kabulü ile bilirkişi raporu ile tespit edildikten sonra artırılmak üzere şimdilik, 100.00 TL tutarındaki değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini,100.00 TL tutarındaki hak mahrumiyeti tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve Müteselsilen davalı ---- ve ----- tahsilini, davalılardan ---- maliki bulunduğu ------ plaka sayılı aracın kaydına, teminatsız olarak ihtiyati haciz/ tedbir konulmasını, yargılama giderleri ile Mahkeme vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara tahmiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili talep artırım dilekçesinde özetle; Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; Değer kaybı tazminata ilişkin 100.00 TL'lik talebimizi 52.000,00 TL'ye artırarak kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ------ ve ------- müşterek ve müteselsilen tahsiline, hak mahrumiyet tazminata ilişkin 100.00 TL'lik talebimizi 19.000,00 TL'ye artırarak kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ---- ve ------ müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı ------. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketi tarafından poliçe ve teminat limitinden doğan sorumluluk yerine getirildiğini, yapılan ödemeler neticesinde teminat limiti tükenmiş olduğundan huzurdaki davanın esastan reddi gerektiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen 07.07.2023 tarihinde kazaya karıştığı belirtilen, ------plakalı aracın, müvekkili şirkete 07.03.2023 - 07.03.2024 vadeli, ------ numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe kapsamında araç başına maddi tazminat limiti 120.000,00 TL, kaza başına tazminat limiti ise 240.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından hasar başvurusuna müteakip hasar bedelinin tespiti için dosya incelemeye alındığını ve 75.000,00TL zarar meydana geldiği gözetilerek davacıya 03.08.2023 tarihinde ödeme yapıldığını, ayrıca ----- plakalı araç için 08.08.2023 tarihinde 76.500,00-TL ------- plakalı araç için 27.09.2023 tarihinde 88.500,00-TL ödendiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeler neticesinde poliçe teminat limitinin tamamı tükenmiş olduğundan herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, davanın esastan reddi gerektiğini, her halükarda değer kaybı hesaplamasının ZMMS Genel Şartlar ekinde yapılan değişikliğe göre yapılması gerektiğini, kusur oranlarının tespiti gerektiğini, dava konusu haksız fiile dayalı tazminat talebi olduğundan ticari temerrüt faizi talep edilemeyeceğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla kaza tarihinden değil dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini beyan ile, davanın usulden reddini, aksi kanaat halinde davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
SAVUNMA
Diger davalı yanlar kendilerine usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen davacının dava dilekçesine cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; Davalı sürücü ---- yönetimindeki ------ plaka sayılı marka araç ile seyir halinde iken gereken dikkatini yola vermediği, mahal şartlarını, yol özelliklerini, kamyonunun fiziki özelliklerini, mevcut trafiğin durumunda da dikkate alarak kontrollü ve tedbir alabilecek şekilde seyrine özen göstermediği, dava konusu aracın sol yan kısımlarına tedbirsizce çarparak seyrini sürdürüp dava dışı diğer ------ plaka sayılı araca çarparak sürüklediği ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/d (Karayollarından faydalananlar, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorundadırlar.), 521b (Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak ) S6İ1-c (Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama) maddelerini ihlal ettiği anlaşılmış olup, dava konusu aracın hasar durumu ve araçların yol üzerindeki konumları da dikkate alındığında, dikkatsiz ve özensiz davranışlarından dolayı %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Dava konusu araç sürücüsü----- yönetimindeki -----plaka sayılı araç ile seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde kendisi ile aynı istikamette seyir halinde olan ve tedbirsizce aracına çarpan kamyon nedeniyle hasar aldığı anlaşılmakla, kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, Dava konusu ------ plaka sayılı aracın dava konusu 07/07/2023 tarihli hasarından ÖNCEKİ HASARLARINA ait renkli hasarın onarım sürecine ait fotoğrafları ve araç üzerinde hasar yönünden yapılan ayrıntılı tespitleri içeren (Parça- malzeme-işçilik kalemleri, ekspertiz raporlarını içeren ayrıntılı hasar dosyalarının sbm-sigorta bilgi ve gözetim merkezinden temini ve buradan gelen bilgi-belgere göre, ilgili hasar dosyalarının ilgili Sigorta Şirketlerinden temin edilmesi durumunda yönünden denetime elverişli sonuç bildirir değerlendirme yapılabileceği, hususlarını beyan ve rapor etmiştir .
Bilirkişi tarafından alınan ek rapor da özetle; Dava konusu araç sürücüsü ---- plaka sayılı dava dışı----- kusursuz olduğu, Davalı sürücü ( ------ plaka sayılı araç sürücüsü) ---- 100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, 07/07/2023 tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluşan hasara ilişkin tespitlerin, ------ plakalı aracın sol yan muhtelif kısımlarında meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, (Değer Kaybı Hesaplamasında; Dava konusu------- plaka sayılı aracın modeli, yaşı, km'si, kullanılmışlık durumu, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunduğu hususu, parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, 07/07/2023 tarihli kazaya ait SBM-TRAMER hasar kaydı oluşturduğu hususu, hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli ve niteliği dikkate alınarak Yargıtay Kararları* doğrultusunda değerlendirilmiştir, (*Yargıtay -------. Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve ------ sayılı kararı) KTK.m.90'da yer alan “trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin SEDDK'ya düzenleme yapma yetkisi verilen” hükmün Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup; Serbest Piyasa Koşullarına göre değerlendirmede; Dava konusu ------- plaka sayılı araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının Yargıtay Kararları doğrultusunda (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle”; serbest piyasa koşullarında 52.000,00 TL olabileceği değerlendirilmiş olup, sürücünün kusuruna isabet eden tutar dikkate alındığında; ARACI kullanamamaktan doğan zarar yönünden: Dava konusu aracın hasarının onarımı için gereken makul sürenin* 20 gün olabileceği, bu süre zarfında davacı tarafın aracını kullanamamaktan doğan net zararının kaza tarihi olan 07/07/2023 tarihi itibariyle 19.000,00 TL olabileceği hususlarını beyan ve rapor etmiştir. Bilirkişi tarafından verilen ek raporda özetle; "Kök rapordaki tespitlerin aynen geçerli olduğu" şeklinde rapor sunulmuştur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.
Kaza tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda haksız fiil halinde müteselsil sorumluların dış ilişkisi 61.maddede düzenlenerek birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanacağı kabul edilmiş; müteselsil sorumlar arasındaki iç ilişkisi ise 62.maddede düzenlenmiştir.
Müteselsil sorumluluğa ilişkin TBK'nın 162/1.maddesine göre ise müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. Aynı Kanun'un 163.maddesi gereğince borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir. Davalı sürücü ---- yönetimindeki ------ plaka sayılı marka araç ile seyir halinde iken gereken dikkatini yola vermediği, mahal şartlarını, yol özelliklerini, kamyonunun fiziki özelliklerini, mevcut trafiğin durumunda da dikkate alarak kontrollü ve tedbir alabilecek şekilde seyrine özen göstermediği, dava konusu aracın sol yan kısımlarına tedbirsizce çarparak seyrini sürdürmesi nedeniyle meydana gelen kazada kusurunun yüzde yüz olduğu anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin dolduğu yapılan yargılama sorucunda tespit olunmuştur. Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda yapılan değer kaybı ve araç mahrumiyeti hesabı hükme esas alınmakla kabulüne karar verilen tazminatlara davalı ---- ve ------ yönünden yönünden ise haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren avans faiz işletilmiştir. Davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin dolduğu görülmekle yasal sorumluluğu bulunmadığı gözetilerek açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kısmen KABULÜ İLE kısmen REDDİNE
1-Davacının değer kaybı tazminatına ilişkin talebinin KABULÜ İLE; 52.00,00 TL değer kaybı bedelinin davalılar ------ ve---- yönünden kaza olan 07/07/2023 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılar müştereken ve müteselsilen tahsilli ile davacıya verilmesine,
2-Davacının araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebinin KABULÜ İLE; 19.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 07/07/2023 tarihinden itibaren işletilecek AVANS faizi ile birlikte davalılar ---- ve ------ müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3- DAVALI SİGORA ŞİRKETİ YÖNÜNDEN AÇILAN DAVANIN REDDİNE
4-Karar harcı 4.850,01 TL 'den davacı tarafça yatırılan 427,60 TL peşin harç ve 1.210,00 TL tamamlama harcın mahsubu ile bakiye 3.212,41 TL harcın davalılar ----- ve ------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 1.210,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.065,2 TL harcın davalılar ----- ve ------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.188,00 TL yargılama giderinin davalılar ------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ----ve ------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davanın reddedilen kısmı için davalı ------Şirketi yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 200,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılar ---- ve ------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
11-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.