T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/225
KARAR NO : 2025/449
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/03/2024
KARAR TARİHİ : 10/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirkete İMM Kasko poliçesi ile sigortalı, davalı ------ şirketinin maliki olduğu -----plakalı araç, davalı ------- sevk ve idaresindeyken 11/02/2022 tarihinde müvekkile ait ------plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, kazada davalı araç sürücüsü kazanın meydana gelmesinde 96100 kusurlu olduğunu, kaza tespit tutanağı ve olayın oluş şekli incelendiğinde görüleceği üzere, davalı araç sürücüsünün Karayolları Trafik Kanunu 84. Maddesinin (c,f,g.j) fıkrası ve diğer trafik kuralları hükümlerini ihlal ettiği ve %100 asli ve tam kusurlu olduğunu, ---- plakalı aracın ------ Kasko (İMM) poliçe numarası ile davalı sigorta şirketine sigortalı olduğunu, kaza akabinde İMM sigorta şirketine başvurulmuş ancak zarar karşılanmadığından Sigorta Tahkim Komisyonuna ait----- sayılı dosya ile başvuru yapıldığını, Tahkim dosyasına sunulan bilirkişi raporunda müvekkiline ait araçtaki hasar bedeli 65.797,65 TL, değer kaybı bedeli 11.676,00 TL olarak tespit edildiğini, bunun üzerine ZMM sigorta şirketi tarafından 50.000,00 TL teminat limiti dolduğundan bakiye zararın karşılanması için davalı İMM Kasko şirketine başvurulduğunu, ancak davalı tarafından zararz karşılanmadığından davalı sigorta şirketi ile araç maliki ve sürücüsüne karşı işbu davayı ikame etme gereği hasıl olduğunu, hasar kapsamında ödenen 16.500,00 TL hasar bedeli düşüldükten sonra geriye kalan bakiye 49.297,46 TL hasar bedeli ve 11.676,00 TL değer kaybı bedeli İMM poliçesi kapsamında olduğundan avans faizi ile tahsili gerektiğini, meydana gelen aşkın zarardan davalılar müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkiline ait aracın hasar, değer kaybı ve kazanç kaybı bedelinin Mahkemece alınacak bilirkişi raporu ile belirleneceğini, hasar alan parçaların tespiti ile hasar bedelinin tespiti için ekspertiz raporu alınmak zorunda kalındığını ve bu rapor için 354,00 TL ekspertiz ücreti ödendiğini, zararın kaza tarihinde karşılanmaması sebebiyle oluşan aşkın zarara ilişkin talepte bulunduklarını beyan ile, taraflar arasındaki hasar bedeline ilişkin uyuşmazlık sebebi ile talep edebilecekleri miktarın bilirkişi marifeti ile tespit edilmesinden sonra 6100 Sayılı HMK 107 Md. uyarınca iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmadan alacak miktarını belirlenecek miktar kadar arttırılacağını beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 100,00 TL bakiye hasar bedeli, 100,00 TL bakiye değer kaybı, 100,00 TL kazanç kaybı bedelinin, davalılardan hasar tarihi olan 11/02/2022 itibaren en yüksek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsilini, 354,00 TL ekpertiz ücreti ile tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı ------ Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ZMMS limitlerinin aşıldığı ispatlanmadan dava açılmış olup davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumlu olduğu Kasko poliçesi İMM teminat klozu kapsamında ----- plakalı araçta meydana gelen maddi hasara ilişkin huzurdaki davanın açılmış olduğunun anlaşıldığını, değer kaybı tazminatı kasko poliçesi kapsamında teminat kapsamında olmayıp söz konusu talepten müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, değer kaybı hesaplamasının ZMMS genel şartlar ekinde yapılan değişikliğe göre yapılması gerektiğini, dosyaya ibraz edilen eksper raporun hatalı olduğunu, talep edilen miktarın fahiş olduğunu, kusur durumunun tespiti gerektiğini, hatalı şekilde düzenlenmiş olan ekspertiz raporu giderinin taraflarına yükletilmesi haksız ve yasaya aykırı olup işbu talebin reddi gerektiğini, avans faizi talep edilemeyeceğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini beyan ile, davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise açıklamalar doğrultusunda davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.
Davalı Tasfiye Halinde ------Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya karşı zamanaşımı defi ve görevsizlik yönünden İlk itirazları sunduklarını, esas bakımından kusur ve zarar tespiti yönünden bilirkişi incelemesi yapılarak yargılama yapılmasına netice itibariyle öncelikle görev ve zamanaşımı yönünde akabinde ise esastan işbu haksız davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan ile, öncelikle davanın görev yönünden reddini, zamanaşımı definin kabulü ile davanın reddini, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan müvekkili yönünden davanın reddini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini, vekaleten talep etmiştir.
Diğer davalı ----- kendisine yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen davacı yanın dava dilekçesine cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan araç mahrumiyet bedeli ile bakiye değer kaybı ve bakiye hasar bedelinin tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; "Kusur yönünden; Davalı sürücü ------plaka sayılı araç sürücüsü) ------ %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Dava konusu -----plaka sayılı ---- markaltip, --- model) araç sürücüsü davacı ------ kusursuz olduğu, söz konusu kazaya ait ------ SBM Kaza İhbar Nolu TRAMER kaydındaki kazaya karışan araç sürücülerinin MUTABAKAT ile sonuçlanan kusur durumu değerlendirmesinde de; dava konusu------plaka sayılı araç sürücüsünün kusursuz (0) olduğu, diğer ------ plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu olarak tespit edildiği görülmüş olup, TRAMER kusur durumunun tarafımca tespit edilen kusur durumu ile uyumlu olduğu, Hasar yönünden; 11/02/2022 tarihinde meydana gelen olaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitler, olay yeri hasar fotoğrafları ile ------ plakalı araçta meydana gelen maddi hasarın uyumlu olduğu, söz konusu ----- plaka sayılı ----- markaltip, ------- model aracın toplam hasar tutarının orijinal parça kullanılarak fen ve sanat kurallarına göre onarılması durumunda KDV dahil 65.797,65 TL olabileceği, Davalı sürücünün ----- kusur oranına isabet eden tutarın kaza tarihi itibariyle; (65.797,65 TL Hasar Tutarı x %100 kusur oranı) = 65.797,65 TL olabileceği, (Dosya kapsamında ----- Nolu Dosyası Kapsamında hazırlanan, 20.11.2022 tarihli bilirkişi raporundaki iskontosuz KDV dahil hasar tespitlerinin isabetli olduğu, ayrıca araç üzerinde inceleme yapan sigorta eksperi tarafından; sigorta şirketine hitaben hazırlanan ekspetiz raporunda da; parça adı aynı olmakla birlikte, orjinal olmayan/yüksek iskontolu/eşdeğer parçalar ile hesaplama yapıldığı anlaşılan söz konusu Ekspertiz Raporundaki toplam hasar tutarına bu nedenle uyulmamıştır, aracın kaza tarihindeki rayiç değeri dikkate alındığında onarımın ekonomik olduğu değerlendirilmiştir. davalı tarafın Trafik sigorta şirketi ------ tarafından poliçe limiti 50.000,00 TL olduğu, hasar için (16.500,19 TL kısmı Ekspertiz Raporu tespiti ve kalan kısmı ----- tarih ve sayılı STK Uyuşmazlık Hakem Heyeti Kararı ile 21.823,81 TL toplam 38.324,00 TL) ödendiğinin anlaşıldığı, Mahkemece belirtilen tutarın ödendiğinin kabulü halinde kalan- bakiye hasar tutarının (65.797,65TL— 38.324,00 TL = 27.473,65 TL olduğu, Değer kaybı yönünden; (Değer Kaybı Hesaplamasında; Dava konusu ------ plaka sayılı aracın modeli, yaşı, km'si, kullanılmışlık durumu, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunduğu hususu, dava konusu hasarı nedeniyle SBM-TRAMER sorgulamasına yansıyan hasar kaydı bulunduğu hususu ve parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, 11/02/2022 tarihli kaza ile ilgili araçtaki hasarın şekli ve niteliği dikkate alınarak Yargıtay Kararları" doğrultusunda değerlendirilmiştir) (*Yargıtay -----. Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve ----- sayılı kararı KTK.m.90'da yer alan “trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin SEDDK'ya düzenleme yapma yetkisi verilen hüküm” Anayasa Mahkemesi tarafından İPTAL edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup; Serbest Piyasa Koşullarına göre değerlendirmede; Dava konusu ------plaka sayılı ----- markaltip, ------ model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının Yargıtay Kararları doğrultusunda (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark kaza tarihi itibari ile ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle; serbest piyasa koşullarında 15.000,00 TL olabileceği değerlendirilmiş olup, sürücünün kusuruna isabet eden tutar dikkate alındığında:(15.000,00 TL Değer Kaybı x %100 kusur oranı= 15.000,00 TL olabileceği,(Dosya kapsamında ---- Nolu Dosyası Kapsamında hazırlanan, 20.11.2022 Tarihli Bilirkişi Raporundaki 15.000,00 TL değer kaybı tespitinin isabetli olduğu) Dava konusu aracın hasar için toplam 38.324,00 TL ve değer kaybı için 11.676,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL ile TRAFİK-ZMM poliçe limitinin tükendiğinin anlaşıldığı, Mahkemece STK Kararında belirtilen değer kaybı tutarının ödendiğinin kabulü halinde kalan bakiye değer kaybı tutarının (15.000,00 TL— 11.676,00 TL = 3.324,00 TL olduğu, aracı kullanamama yönünden; Dava konusu ------ plaka sayılı aracın hasarının onarımı için gereken makul sürenin 15 gün olabileceği, bu süre zarfında davacı tarafın aracını kullanamamaktan doğan net zararının kaza tarihi olan 11/02/2022 tarihi itibariyle 6.000,00 TL olabileceği hesaplanmış olup, sürücünün (%100) kusuruna isabet eden tutarın; (*Yargıtay Kararlarında belirtildiği üzere, tarafımca onarım için gereken makul süre taspit edilmiş olup, Sigorta Eksperi tarafından da onarım süresinin 15 gün olarak tespit edildiği görülmüştür.) (6.000,00 TL Zarar Tutarı x %100 Kusur oranı)= 6.000,00 TL olabileceği," şeklinde rapor sunulmuştur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.Davalı ----- nezdinde kazaya sebebiyet veren -----plakalı vasıtanın kaza tarihini kapsar 04/02/2022 başlangıç – 04/02/2023 bitiş tarihli ------sayılı poliçe ile İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası bulunmaktadır. Kazaya karışan ----- plakalı aracın ------ nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası da mevcuttur. Dava dışı ------ Tarafından değer kaybı ve hasar ödemesi yapılmış ve poliçe limiti tükenmiştir. Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile dava konusu kazanın davalının %100 kusuru ile meydana geldiği, davacının kazananı meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, davacının aracında kaza sebebiyle 3.324,00 TL bakiye değer kaybı, 27.473,65 TL bakiye hasar tazminatı ve 6000,00 TL araç mahrumiyet zararının bulunduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak Kasko poliçesinde değer kaybı alacakları teminat dışı tutulduğundan değer kaybı talebi davalı sigorta yönünden reddedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebinin KABULÜ İLE; 6.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 11/02/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılar ------- müştereken ve müteselsilen tahsilli ile davacıya verilmesine,
2-Davacının bakiye değer kaybı bedeline ilişkin talebinin KABULÜ İLE; 3.324,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan 11/02/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılar------müştereken ve müteselsilen tahsilli ile davacıya verilmesine, değer kaybı bedelinin davalı------- tahsiline ilişkin talebin REDDİNE,
3-Davacının bakiye hasar bedeline ilişkin talebinin KABULÜ İLE; 27.473,65 TL hasar bedelinin davalılar ------ yönünden kaza tarihi olan 11/02/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte, davalı ------ yönünden ise dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilli ile davacıya verilmesine,
4-Karar harcı 2.513,64-TL 'den davacı yatırılan peşin harç ile tamamlama harcı toplamı 1.051,60 -TL harcın mahsubu ile bakiye 1.462,04- -TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 1.051,60-TL peşin nispi harç ve tamamlama harcı toplamı olmak üzere toplam 1.479,20-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilli davacıya verilmesine
6-Davacı tarafından yapılan 735,50-TL tebligat ve müzekkere gideri, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti, 354,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 5.089,50-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilli tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilli ile davacıya verilmesine,
9--Davalı ----- değer kaybı alacağı yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 3.324,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsilli ile davalı ----- verilmesine,
10-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
11-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair; davalı ------ vekilinin yüzüne karşı, davacı ve diğer davalıların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.