T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/917
KARAR NO : 2025/400
DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/12/2023
KARAR TARİHİ : 23/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkil; ---- markalı, ----- model ve ----- plakalı aracı davalı ----- firmasından 22.09.2021 tarihinde satın aldığını, Dava konusu aracın rutin bakımları davalılardan ----- yetkili servisi olan------ yapıldığını, Aracın, 05.09.2022 tarihinde 45.000 km bakımı; 08.12.2022 tarihinde 60.000 km bakımı yaptırıldığını, Dava konusu araç, bakımları yaptırılmış bir şekilde müvekkil tarafından kullanılmaya devam ederken motor arıza lambasının ve su eksiltme ikaz lambasının yanması üzerine 19.06.2023 tarihinde yetkili servise götürülmüş, yetkili servis tarafından motor arızası olduğu söylendiğini, Serviste yapılan onarımda araçta motor değişimi ve 90.000 km bakımı yapılmış olup araç müvekkile yaklaşık 1,5 ay sonra 09.08.2023 tarihinde teslim edildiğini, Aracın alındığı tarihten arızanın oluştuğu güne kadar oldukça az bir zaman geçmiş olup bu kadar kısa süre içerisinde motor değişimi yapılmış olması araçta satım sırasında da bir ayıbın bulunduğunu, bu ayıbın kullanmakla ortaya çıkan gizli ayıp olduğunu gösterdiğini, Bunun yanında, müvekkile ait sıfır kilometre araçta yapılan motor değişimi nedeniyle aracın motor numarası değişmiş ve bu değişiklik resmi kayıtlara işlenmiş olup araç satılmak istendiğinde "araçtaki parça değişikliği" nedeniyle aracın ikinci el değerinin emsallerine göre düşük kalacağını, aracın serviste kaldığı süre içerisinde müvekkil şirketteki kullanım amacı sebebiyle araca ihtiyaç oluştuğundan benzer özelliklere sahip bir ikame araç tahsisi talep edilmiş, ancak müvekkile ait ----- özelliğinde bir araç tahsisi yapılmamış, müvekkil tarafından, araçtan mahrum kaldığı bu uzun süreç nedeniyle aynı model ve marka bir ikame araç kiralamak durumunda kaldığını, tüm bu nedenlerle her türlü fazlaya ilişkin dava ve talep hakkımız tespit edilip belirlendikten sonra ıslah ve harç tamamlama haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik, 1.000,00 TL değer kaybı alacağının aracın motor değişimi yapıldığı tarihten itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte, 1.000,00 TL araç kiralama bedelinin aracın servise bırakıldığı 19.06.2023 itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; 217.953,00 TL değer kaybı alacağının aracın motor değişiminin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte, 44.000,00 TL araç kiralama bedelinin aracın servise bırakıldığı 19.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte, Yargılama gideri ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini ıslah ve beyan etmiştir.
SAVUNMA
Davalı ------ ŞİRKETİ vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davacı ttk 23/1-c maddesindeki bildirim sürelerineuymadığını, davacı bir limited şirket yani tacir olup ttk'nın 18/2 fıkrası gereği, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş insanı giri hareket etme yükümtütüğü altında olduğunu, davacı bir tacir olarak malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde malı incelememiş veya incelettirmemiştir, buna ilişkin dosyaya sunulmuş bir kayıt bulunmadığını, tacir malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde malı gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, yine bu süre içerisinde onabildirmek zorundadır, aksi takdirde malı kabul etmiş sayılacağını, . davacıya ----- plakalı araç, müvekkil şirketin yetkili bayisi olan diğer davalı tarafından davacıya 22.09.2021 tarihinde satılarak teslim edildiğini, Davacı tarafından müvekkil şirkete gönderilen -----. Noterliği'nin 22.08.2023 tarihli ------ yevmiye numaralı ihtarnamesine karşı, müvekkil şirket tarafından ----. Noterliğinin 31.08.2023 tarihli ve ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verildiğini, İhtarname ve arabuluculuk sürecinden sonra 28.12.2023 tarihinde davacı, huzurdaki davayı ikame etmiş olup, dava dilekçesi müvekkil şirket (“------”) tarafından 08.01.2024 tarihinde tebliğ alındığını, Dava dilekçesinde yazılı iddialar hiçbir şekilde gerçeği yansıtmamakta olup, tarafımızca kabul edilmesi mümkün olmadığını, Davacı dava dilekçesinde, müvekkil şirketin yetkili bayisinden satın alınan aracın motor arıza lambasının ve su eksiltme ikaz lambasının yanması üzerine aracı 19.06.2023 tarihinde yetkile servise götürdüğünü, yetkili servis tarafından kendisine motor arızası olduğu bilgisinin verildiğini, serviste yapılan onarımda araçta motor değişimi ve 90.000 km bakımı yapıldıktan sonra kendisine 1.5 ay sonra 09.08.2023 tarihinde teslim edildiğini, aracın az zaman içerisinde motor değişimi yapılmış olmasının gizli ayıplı olduğunu gösterdiğini, aracın parça değişimi sonrası ikinci el değerinin emsallerine göre düştüğünü ve değer kaybı yaşandığını iddia ettiğini, Aracın serviste kaldığı süreçte yetkili servisten kendilerine ikame araç temin edilmediğini ve 20.06.2023 — 10.08.2023 tarihleri arasında araç kiralanmış olduğunu, araç bedellerini içerir zararının tazmini gerektiğini dile getirdiğini, Bu sebeple ikame etmiş olduğu davada ise değer kaybı alacağı ve araç kiralama bedelini talep ettiğini. Ancak dava dilekçesindeki haksız iddia ve taleplerin hiçbir şekilde kabulü mümkün olmadığını, Davacı tarafından satın alınan araç, ayıptan ari olarak kendisine teslim edilmiş olup, otomobilde herhangi bir kusur veya üretim kaynaklı bir ayıp mevcut olmadığını, Aracın tüm parçaları imalatta öngörülen standartlara sahip olduğunu Satış sonrasında ise yetkili servis hizmetlerinin tümü iyi niyetle ve yasal sınırlamalar çerçevesinde gerçekleştirildiğini, kanuna göre arızanın 10 gün içerisinde giderilememesi halinde ikame araç tahsis zorunluluğu bulunmadığını, araç üzerinde işlemlere başlanan 10.07.2023 tarihinden 20.07.2023 tarihine kadar olan süreçte müvekkil davalı şirket ------ herhangi bir ikame araç tahsis zorunluluğu bulunmadığını, Bu tarihten sonrası için de davacıya ------ tarafından araç müsaitliği de göz önünde bulundurularak ve ilgili mevzuat hükmü uyarınca ------ model ikame araç tahsisi için bilgilendirme yapılmıştır fakat davacı tarafından bu teklif reddedildiğini Daha sonraki süreçte de davacıya yapılan aramalara herhangi bir dönüş yapılmadığını. Hal böyle olunca davacının kendisine ikame araç tahsis edilmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığı basit şekilde gün yüzüne çıktığını, davacının ikame aracı reddetmesi nedeni ile müvekkilinin sorumluluğunun ortadan kalktığını, ikame araç bedelini talep hakkı olduğunu hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkilden tazmini talep edilen araç kiralama bedelleri ise fahiş derecede yüksektir ve gerçeği yansıtmadığını, Davacının onarım süresine dair beyanları da gerçeği yansıtmadığını, aracın yetkili servisteki onarım süresi 10.07.2023 itibariyle başlamıştır ve yasal onarım süresi içerisinde 09.08.2023 tarihinde ve sorunsuz bir şekilde davacıya teslimi sağlandığını, Davacının iddialarının aksine araçta yaşanan bir problemden sonra orijinal parçalar ile onarım sağlanması aracın değerini düşürmediğini, araçta üretimden kaynaklı herhangi bir ayıp bulunmadığını ve müvekkil şirketin üzerine düşen tüm yükümlükleri yerine getirdiğini tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir. Davalı ------ŞİRKETİ vekili cevap dileçkesinde özetle davacı tarafından ikame edilen dava, süresi içerisinde açılmadığını, davacı kanuni külfet ve yükümlülüklerini süresinde ve usulüne uygun olarak yerine getirmediğini, dava konusu ihtilaflı araç satışı 22.09.2021 tarihinde yapıldığını, avacının aracın satın ve teslim alınması sonrasında araç üzerinde herhangi bir inceleme yaptırdığına ve bunun sonucunda da herhangi bir ayıpla karşılaştığına ilişkin ne bir beyanı ne de bir delili bulunmadığnıı, aksine davacı aracı eksiksiz, hasarsız ve zamanında teslim aldığını kabul etmiş durumda olduğunu, .davacı tarafından 26.01.2022 ve 22.02.2022 tarihlerinde ilgili araç müvekkil şirketin servis hizmeti verdiği ------ şubesine getirilmiş olup her iki tarihte de motor arızasından söz edilmediğini, mezkur araçla ilgili müvekkil şirkete ihbar kabul edilebilecek ihtarname, posta evrakı ve benzeri belge keşide edilmediği göz önünde bulundurulduğunda ayıp ihbar yükümlülüğünün gereği gibi süresinde yerine getirilmediğini, dava konusu araçta ayıp olarak nitelendirilebilecek maddi bir hasar ya da eksiklik söz konusu değildir. araçta oluşan motor arızası davacının kusurundan ileri gelmiş olup araçta gizli ayıp olduğu iddiaları asılsız olduğunu, somut olayda araçta şikayet konusu yapılan arıza bakımından araçta üretim kaynaklı herhangi bir ayıp bulunmamakta olup mezkur aracın kullanımına engel teşkil edecek bir husus bulunmadığını, dosya kapsamında sunulan servis evraklarından aracın 26.01.2022 tarihinde 17910 km'de, 22.02.2022 tarihinde 20.477 km'de, 05.09.2022 tarihinde 44812 km' de, 08.12.2022 tarihinde 58.945 km'de, 19.06.2023 tarihinde 87.973 km'de olduğu görülmektedir. davacı beyanına göre aracı 22.09.2021 tarihinde 0(sıfır) km satın almış ve motor aksamında arıza bulunan aracı 2 yıl boyunca kullandığını,. bu suretle aracın kilometresi 90.000 km olduğunu. motor aksamında arıza bulunan aracın 90.000 km yol kat edebilmesi mümkün olmadığını. servis kayıtlarından edinilen kilometre bilgileri de sabit olduğundan aracın günde ortama 130 kilometre yaptığı anlaşıldığını, aracın davacı yedinde iken herhangi bir hasar, kusur nedeniyle arızalanmış olabileceği hususunda ispat külfeti davacı yan üzerinde olduğunu, davacı tarafından ayrıca aracın kullanılamaması nedeniyle ikame araç bedelinin talep edilmesi mümkün olmadığını, davacı taraf, aracın belirli bir süre kullanılamadığını ve kullanılamayan süreçte başka bir firmadan araç kiralandığını iddia ettiğini sunulan faturalardan 20.06.2023- 08.08.2023 tarihleri arasında araç kiralandığını anlaşıldığını, davacının ikame araç bedelini talep etmesi mümkün olmadığını tüm bu nedenlerle davanın ------ ihbarına açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından alınan 05/09/2024 tarihli raporda özetle; 05.09.2024 tarihinde Davacı taraf Vekili ile Davalı taraf ----- Şirketi Vekili yanında ----- .Şirketi Vekili ile ----- yetkili servisten gelen Teknik kişi ve işbu raporu hazırlayan bilirkişi olarak heyet halinde ---- ..şirketinin ----- OSB bölgesindeki kurulu fabrika sahasında araç başında keşif yapıldığı Araç başında yapılan değerlendirmelerde, aracın çalıştırılarak arızasının tamamlanmış olduğu teyit edildiği, araç ekran arıza uyarı ışıklarının sönmüş olduğu, aracın mevcut kullanım performansından bir şikayet olmadığı, Davacı taraf seçimlik hakkını aracın onarımı yönünde kullandığı ve aracın motor değişimin komple yapılmasına( Sandık Motor veya diğer adı ile Orijinal eşdeğeri tam donanımlı kullanıma hazır halde) değişmesine onay verdiği, aracın bu keşifte yapılan Motor Numarası incelemesinde ise Aracın ilk satın alınma tarihindeki Satın alınma Faturasında mevcut olan Motor Numarası(Eski): ------ iken arızaya istinaden Motorunun komple değişmesi ile yeni Motor Numarasının ise Keşifte Motor No(Yeni): ------ olduğu tespit edilmiş ve Motorunun değişmiş olduğu, Ruhsata işlenmiş olduğu araç başında görüldüğü, Davaya konu olan ----- marka ------ plakalı olan aracın Motor Ünitesinin arıza gerekçesi ile Garanti kapsamında Davacı Müşteri Onayı alınarak Eşdeğeri İle Değişim( Sadece Motor ve bütün olarak) Seçeneği Kullanıldığı ve motorunun onarılmadan sökülerek komple yenisi ile değişmesi neticesinde Davacı tarafça talep edilen “araç üzerinde Kayıt Altına alınan ağır-arıza sorununun bu tercihle çözümlenmesi neticesinde ancak aracın Motor. Numarasının zorunlu olarak değişmesi sonucunda”. oluşacak olan İşbu Raporda açıklanan Araç Değer Kaybı (ADK) aracın servise teslim edildiği 19.06.2023 itibari ile ADK-255.937,00 TL olarak tespit edildiği Davaya konu olan araç yetkili servise 19.06.2023 tarihinde götürülmüş olup buradan 09.08.2023 tarihinde çıktığında aracın Davacı açısından maruz kaldığı araç yokluk kaybı (AYK) günü 52 gün olup bu sınıftaki aracın kiralama bedeli ise 3600 TL/gün * KDV olarak Davacının kendi sermayesinden katlandığı Kiralama giderinin Toplam AYK- 224.640,007L olarak tespit edildiği. Hususlarını beyan ve rapor etmiştir.
Bilirikişi heyeti tarafından alınan rapor da özetle; Bazı taraflar, motor arızasında kullanıcı hatasının olup olmadığının araştırılmadığı vs. gibi iddialarda bulunmuş olsalar da, yetkili servisin ve imalatçının, garanti kapsamında motor değişimine onay vermiş oldukları ortada iken, bu tip iddialar manasız bulunmuş, itibar edilmediği, Davalı taraflar, araçtaki motor değişiminin değer kaybı yaratmadığını iddia etmekte olsalar da, bu doğru değildir. Ülkemiz piyasa koşullarında, ruhsata işlenen motor değişimi, değer kaybı yaratmaktadır, sektör durum böyledir. Nitekim 05.09.2024 tarihli bilirkişi raporunda verilmiş olan ilanlar da bu durumu ispatlamaktadır. Dolayısıyla, motor değişiminin araçta değer kaybı yaratmayacağı iddiaları mesnetsiz olduğu heyet olarak 05.09.2024 tarihli bilirkişi raporunda değer kaybı hesabı ile ilgili yönteme iştirak ettiği, Ancak, bu raporda aracın ayıpsız değeri olarak alınmış olan 2.787.984 TL de, aracın 15.02.2022 tarihli kazasındaki değer kaybı dikkate alınmamıştır. Bu sebeple, yukarıda verilmiş olan kaza neticesi aracın ayıpsız değerinin 2.750.000 TL olacağı, heyetimizce değerlendirilmiş, hesaplamalarda bu miktar esas alındığı, dava konusu ----- plakalı ------- model aracın komple motor değişimi neticesi uğramış olduğu değer kaybı 217.953 TL olduğu araç kiralama için başlangıç tarihi 21.07.2023 olması gerektiği Araç 09.08.2023 tarihinde teslim edilmiş olduğuna göre, araç hak mahrumiyetinde hesaplanması gereken miktar 17 gün olduğu, Dava konusu ---- plakalı ------ model aracın komple motor değişimi neticesi uğramış olduğu değer kaybının 217.953 TL olduğu, davacının 17 günlük araç hak mahrumiyet bedelini talep edebileceği, bu miktarın 44.000 TL olduğu, Davalılardan ------ hak mahrumiyetinin başladığı tarih olarak değerlendirilmesi gereken 21.07.2023'te davalıya, daha üst segment olan ----- bir araç önermesine rağmen davacının bu aracı kullanmayı kabul etmemiş olmasının, ------- şirketinin sorumluluğunu yerine getirmiş olması ile neticelenebileceği, hususlarını beyan ve rapor etmiştir.Toplanan tüm deliller, bilirkişi raporları , servis kayıtları ve tüm dosya kapsamı ile; yetkili servisin ve imalatçının, garanti kapsamında motor değişimine onay vermiş olduğu gözetilerek davaya konu araçtaki arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğu ve kullanıcıdan kaynaklanmadığı kanaatine varılmakla usul ve yasaya uygun olarak düzenlenen 15/01/2025 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmakla gizli ayıptan kaynaklı olarak yapılan motor değişiminin meydana getirdiği değer kaybı tazminatından TBK m. 219 uyarınca davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu olacağı kanaatiyle davanın değer kaybı tazminatı yönünden kabulüne karar verilmiştir. İncelenen servis kayıtlarında davalıya ikame araç teklif edildiğinden başka model ikame aracın davacı tarafça kabul edilmediği gözetildiğinden tarafların kira bedellerinden tarafların sorumlu olmadığı kanaatiyle açılan davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiştir. Aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın değer kaybı tazminatı yönünden kabulü ile; 217.953,00 TL değer kaybı tazminatının davalı ----- Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 31/05/2023 tarihinden davalı------ Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 02/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının araç kiralama bedeline yönelik talebinin Reddine,
3-Karar harcı 14.888,37 TL 'den davacı tarafça yatırılan 269,85 TL peşin harç ile 4.439,34 TL ıslah ve tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 10.179,18 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç ve 4.439,34 TL ıslah ve tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.979,04 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.520,75 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 2.929,37 TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ----- Şirketi tarafından yapılan 8.250,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 1.385,74 TL sinin davacı taraftan tahsili ile davalı ----- Şirketine ödenmesine, kalan tutarın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ------Şirketi tarafından yapılan 8.940,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 1.501,64 TL sinin davacı taraftan tahsili ile davalı ------ Şirketine ödenmesine, kalan tutarın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 34.872,48 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davanın reddedilen kısmı için davalılar yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
10-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 2.662,50 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen 537,50 TL'nin ise davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
11-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekiline (e- duruşma sistemi üzerinden) davalılar vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.