T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/1011
KARAR NO : 2025/328
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/12/2022
KARAR TARİHİ : 06/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 06.07.2021 tarihli malzeme satış ve teknik destek sözleşme akdedildiğini, işbu sözleşme uyarınca davalı, müvekkili şirkete sözleşmede ve ekinde belirtilen malzemelerin temini, kurulumun yapılmasını taahhüt etmiş; karşı edim olarak müvekkili şirketin davalıya 220.000 TL bedel ödeyeceği kabul edildiğini, müvekkili şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirerek ------ Seri Numaralı 30.11.2021 tarihli ---- Keşide Yerli 110.000 TL'li ve ------ Seri Numaralı 30.12.2021 Tarihli ------- Keşide Yerli 110.000TL iki adet çek keşide ettiğini ve davalıya elden teslim ederek ödemeyi tamamladığını, davalı tarafın sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirmediğini, sözleşmenin 6.maddesine belirtilen 10.09.2021 tarihinde malzemeleri teslim etmediğini, teslimin akabinde yapılması gereken montaj ve benzeri yükümlülüklerin de yerine getirilmediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 9.maddesinde, 45 gün içinde malzeme temininin gerçekleşmemesi halinde sözleşmenin feshedileceği ve edimleri iade edileceğinin belirtildiğini, edimlerin yerine getirilmediğini ve müvekkili şirketin teslim etmiş olduğu çeklerin iade edilmediğini, davalı tarafın çekleri üçüncü kişiye ciro ettiğini ve bu ciro sonucu çekler cebri icra yoluyla müvekkil şirketten tahsil edildiğini, davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı eylemleri sebebi ile 220.000 çek bedeli ile cebri icra sonucu, icra masrafları ile birlikte toplam 291.500,00 TL.nin 03.01.2022 tarihinde ödendiğini beyanla; davanın kabulüne, müvekkili şirketin ödemiş olduğu 291.500 TL'nin istirdatı ile sözleşme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesine, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 200 TL menfi zararın sözleşmenin tanzim tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı yan kendisine yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen davacı yanın dava dilekçesine cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasında kurulan sözleşme kapsamına edimin yerine getirilmediği iddiası ile oluşan zararın tazminine ve ödenen çek bedellerinin istirdatına ilişkindir.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan sözleşme konusu işlerin yapıldığı işlerin yapıldığı ------ Asliye Ticaret Mahkemesinden talimat yolu ile mahallinde keşif yapılmak sureti ile bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Talimat mahkemesince alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle; "Davaya konu adreste yaptığımız inceleme sonucunda 35 adet konut bloğunda toplam 519 adet daire bulunduğu, binaların kullanıma hazır hale gelmiş olduğu, dairelerin her birinde ------ Marka görüntülü megafon-diyafon bulunduğu ve çalışır durumda olduğu tespit edilmiştir. Alıcı davacı ------ Davalı Satıcı ------ 06.07.2021 tarihli sözleşmede belirlenen miktarda olmak üzere ---- Şubesine ait 30.11.2021 vadeli ----- numaralı 110.000TL ve 30.12.202 vadeli ------- numaralı 110.000TL'lik çekler ile toplam 220.000TL ödeme yaparak sözleşmedeki ödeme yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu, satıcı davalı ------- malzeme bedelinin tamamını oluşturan KDV dahil 220.000TL tutarındaki çekleri teslim aldığı halde sözleşmede vermeyi taahhüt etmiş olduğu malzemeleri vermediği, teslim aldığı çekleri de üçüncü kişilere ciro ettiği, böylece 06.07.2021 tarihli sözleşmede tanımlanmış mal teslimi yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu, davacı ----- keşif yapılan konutlarda davalı ------ teslim etmediği ürünler yerine farklı marka ve modeldeki (------ Marka) görüntülü megafon-diyafon-sistemini kurmuş/kurdurmuş olduğu, satıcı davalı ------, Davacıdan aldığı ---- Şubesine ait 30.11.2021 vadeli ------- numaralı 110.000TL ve 30.12.202 vadeli ----- numaralı 110.000TL'lik çekleri üçüncü kişilere ciro etmiş olduğundan, Davacının çekleri elinde bulunduranlar tarafından icra takibine maruz kalarak masraflar dahil 03.01.2022 tarihinde 291.500,00TL ödemiş olduğu, davacının defterlerinin bulunduğunu bildirmiş olduğu aynı zamanda Mahkemeniz keşif heyeti ile gidilen adreste defterlerinin bulunmadığı beyan edilmiş olduğundan, davacı kayıtları üzerinde dosyada sunduğu belgeler haricinde inceleme yapılamadığı," şeklinde rapor sunulmuştur.
Davacı şirket merkezi ----- bulunduğundan ------ Asliye Hukuk Mahkemesinden (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile ) davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Talimat mahkemesince alınan bilirkişi raporunda özetle, " Yasal Defterlerini yasal sürede TTK VUK’na göre yetikli Hakkari Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından tasdik ettikleri görülmüştür. Davacı şirket kayıtlarına Tek Düzen Muhasebe Sitemi Genel Tebliğine VE TTK uygun olarak işlendiği tespit edilmiştir. Yukarıda tespitler kısmında detaylı açıklandığı üzere davacı şirketin davalı şirkete 2 adet çek verdiği bu çekleri yasal defterlere işlediği ve çeklerin karşılında herhangi bir aml ve hizmet alımının gerçekleşmediğinde davalı şirket olan ------şirketin davacı şirkete iki çek karşılığı olan toplam 210.000,00 TL ( İkiyüzonbin) borçlu olduğu yasal defter ve belgeler üzerinde tespit edilmiştir. " şeklinde rapor sunulmuştur.
TBK'nın 207/2 maddesinde; "Sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir adet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdür," hükmü yazılı olup buna göre asıl olanın peşin satış olduğu düzenlenmiştir. Yargıtay -----. Hukuk Dairesi'nin 12/07/2023 tarih ve ---- Esas ------ Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Kural olarak çek bir ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verilir. Dava konusu çeklerin avans olarak verildiği, teslimi gereken malların davalı tarafından teslim edilmediği, çeklerin bedelsiz olduğu yönündeki iddianın davacı tarafından yazılı delillerle ispat edilmesi gerekmektedir. Davalının aksi yöndeki savunması, ispat yükünü değiştirmemektedir. Bu durumda ispat külfeti davacıda olup bu yöndeki iddianın HMK 200 maddesi uyarınca usulüne uygun delillerle kanıtlanması gerekmektedir.( Yargıtay ---- Hukuk Dairesinin ---- Esas------Karar sayılı kararı da benzer mahiyettedir.)
Taraflar arasındaki 06/07/2021 tarihli Malzeme Teslim Satış Sözleşmesinin 8. Maddesinde satışa konu ekipmalar için davacı tarafından davalıya 220.000,00 TL ödeme yapılacağı ve ödemenin iki parça çek halinde yapılacağı konusunda tarafların mutabık kaldığı, sözleşmede de çek detayı olarak çeklerin 30/11/2021 ve 30/12/2021 tarihli ve 110.000 TL bedelli olacağının açıkça belirtildiği, ----- Şubesine ait ------ seri nolu, 30/12/2021 keşide tarihli, 110.000 TL bedelli, ------- seri nolu, 30/11/2021 keşide tarihli, 110.000 TL bedelli iki adet çekin davalı tarafa davacı tarafından davalı tarafından tanzim edilen 06/07/2021 tarihli tahsilat makbuzu ile teslim edildiği, çek fotokopileri altına yine davalı şirket tarafından teslim alındığının kaşeli imzalı olarak dercedildiği görülmüştür.
Eldeki davada davacı taraf çek bedellerinin davalı tarafa ödendiğini iddia etmekte olup çek bedellerinin istirdatı ile uğradığı zararların tazminini talep etmiştir. Çeklerin takibe konulduğu iddia olunan -----. İcra Müdürlüğünün -----. Sayılı dosyası celp edilip incelenmiştir. İnceleme neticesinde davaya konu iki çekten ------ seri nolu çekin takibe konu edildiği, diğer çek olan ------ nolu çekin ise takibe konu edilmediği, takibe konu çek bedelinin ise davacı tarafından ödendiğine ilişkin bir kayıt bulunmadığı, aksine dava dışı çek keşidecisi olan ------ tarafından ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Davacı tarafından dava dışı ---- veya davalıya çek bedeli için ödeme yapıldığına ilişkin delil sunulamamıştır. Takip konusu yapılmayan ------ seri numaralı çek için de davacı tarafından ödeme yapıldığına ilişkin dosya kapsamında bir delil bulunmamaktadır. Davacı taraf kendi ticari defter kayıtlarında da çekler sebebiyle ödeme yapıldığına ilişkin bir kayıt bulunmamaktadır. İspat yükü üzerinde olan davacı taraf menfi zarara uğradığına ilişkin iddiasını da yasal deliller ile ispat edememiştir. Hal böyle olunca davanın reddi yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı 615,40-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 4.981,51-TL harcın mahsubu ile artan 4.366,11-TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.