T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/609
KARAR NO : 2025/187
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/08/2022
KARAR TARİHİ : 14/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;--- yerleşkesinde " yeni lokomotif bakım atölyesi "yapım işi nedeniyle yüklenici ---- arasında "yeni lokomotif bakım atölyesinin" mekanik işlerinin yerine getirilmesi amacıyla 20.11.2020 tarihinde 4.083.445,30 tl + kdv sözleşme bedelli "alt yüklenici sözleşmesi" akdedildiğini, müvekkil şirket söz konusu sözleşme kapsamında edimlerini yerine getirmeye başlamış, tüm alt yüklenici şirketlerin bulunduğu 04.12.2020 tarihli toplantıda müvekkil şirket tarafından organizasyon şeması, iş yapım yöntemi ve ıtp'ler sunulmuş ve bunlara ilişkin ---- tarafından gerekli onaylar verildiğini, yine aynı toplantıda davalı yüklenici tarafından lba bütün disiplinler dahil iş programı ve planın (inşaat işleri, mekanik işleri vb. tüm işler) 10.12.2020 tarihine kadar yayınlanacağı açıklanmış, müvekkil şirket tarafından inşaat işlerinin devam etmesi ve mekanik iş olarak bu kısımda iş başlaması uzun bir zaman alacağı sebebiyle dış hat imalatlarına öncelik verilmesi talep edildiğini, müteakiben yüklenici davalı şirket tarafından sözleşme konusu " yeni lokomotif bakım atölyesi " işine ilişkin tüm disiplinlerin (inşaat, mekanik ve diğer işler ) içerisinde yer aldığı sözleşmenin 8/25. maddesi gereği iş programı ve planlaması müvekkil şirketle ve diğer alt yüklenici şirketlerle paylaşıldığını, davalı şirketçe paylaşılan iş programı ve planlamasına göre müvekkil şirket tarafından taahhütler yerine getirilmeye başlanıldığını bu durumun davalı --- tarafından günlük olarak tutulan "----günlük rapor" dan açıkça anlaşılacağını, müvekkilinin sözleşme konusu mekanik tesisat işlerine yönelik olarak şartnamede yer verilen tüm malzemeleri zamanında ---- yerleşkesinde hazır etmiş, tüm malzemelerin şantiye bölgesine getirildiğine ilişkin ---- tarafından "malzeme kontrol formları" tutanak altına alındığını, müvekkil davacı şirket zamanında işe başlayarak ve malzemeleri hazır ederek kanun gereği sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmiş, çalışmalarında davalı şirketin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmiş, meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alarak edimlerini yerine getirdiğini, müvekkil şirket sözleşmede belirtilen süre içerisinde birçok işi yerine getirmiş, yapılan işlere ilişkin ---- tarafından test işlemleri başarılı bir şekilde yapıldığını, atölye içi veya atölye binasına ait mekanik işlerde yaşanan gecikme; diğer alt yüklenici şirketler tarafından bağlı işlerin yani inşaat işlerinin iş programına uygun olarak zamanında yerine getirilmemesi sebebiyle meydana geldiğini, yeni lokomotif bakım atölyesi'nin inşaat işlerinin zamanında yerine getirilememesi sebebiyle bağlı iş niteliğindeki müvekkil şirketin yükümlülüğünde bulunan mekanik işler zamanında yerine getirilemediğini davalı ---- tarafından "yeni lokomotif bakım atölyesi" işinin tamamında yaşanan gecikme sebebiyle işin tamamlanma süresi 10.08.2021 tarihine kadar uzatıldığını, davalı yanca hazırlanan ve müvekkil şirketle paylaşılan iş programına riayet edilmediğini, inşaat işleri devam etmekte olan binada mekanik işlerin yerine getirilmesi teknik olarak imkansız olup bu durum davalı ve ----- tarafından tutanaklarda dahi açıkça beyan edildiğini, gelinen aşamada geçici kabulden uzun süre kaçan, gerçekte olmayan iddialarla müvekkile ihtar keşide eden davalı yan tarafından tüm alt yüklenicilerin işlerini bitirmesi beklenerek 24.11.2021 tarihinde son hakediş raporu düzenlendiğini, 24.11.2021 tarihli son hakediş raporunda davalı yanca hiçbir işleme ihtirazi kayıt konulmaksızın müvekkil şirketin kdv dahil 1.318.209,69 tl net hakedişinin olduğu tespit edilerek taraflarca imza altına alındığını, . müteakiben müvekkil şirket tarafından alt yüklenici sözleşmesi'nin 9. maddesi gereği 24.11.2021 tarihli 1.318.209,69 tl tutarlı e-fatura düzenlendiğini, ancak sözleşmenin 9. maddesinde belirtilen maksimum 45 günlük süre (08.01.2022) geçmesine rağmen davalı yanca fatura bedelinin tamamı ödenmediğini, davalı yanca son hakediş raporuna herhangi bir ihtirazi kayıt konulmaksızın müvekkilin 1.318.209,69 tl alacağı olduğu taraflarca mutabakat altına alınmış, herhangi bir gecikme ceza bedelinden bahsedilmemiş, yine türk ticaret kanunu 21. madde gereği müvekkil şirket tarafından düzenlenen faturaya davalı ---- herhangi bir itirazı olmadığını, müvekkil şirket tarafından ---- noterliği'nin ----- yevmiye ve 14.04.2022 tarihli ihtarnamesi ile 07.04.2022 tarihli faturanın kabul edilmediği ve iade edildiği davalıya bildirildiğini, alt yüklenici sözleşmesi gereği müvekkile atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, müvekkil şirketin sözleşme kapsamında bütün işleri kendisine tanınan 200 günlük süre içerisinde tamamlandığı davalı ve ---- tutmuş olduğu raporlardan açıkça anlaşıldığını müvekkil şirkete atfedilecek bir kusur olmamasına rağmen sözleşme süresi davalı yan tarafından uzatılmış bu sebeple müvekkil büyük maddi zarar uğradığını, müvekkile ödenmeyen 408.344,53 tl'nin sözleşmenin 9. maddesine göre temerrüt tarihi olan 08.01.2022 tarihinden itibaren işleyen faizini talep etme zarureti doğduğunu arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 tl kısmi alacağın faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; Açılan davanın kabulü ile 20.11.2020 Tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesi gereğince 408.344,53 TL'nin davalıdan 08.01.2022 vade tarihinden itibaren Türk Ticaret Kanunun 1530. Maddesi uyarınca işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Hmk' nın 109.maddesinde kısmi dava tanımlanmış olup, davacının kısmi dava açabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibarı ile uyuşmazlığa konu alacağın niteliği itibarı ile bölünebilir olması gerektiğini, arabuluculuk görüşmelerinde (müvekkil firma tarafından davacı firmaya düzenlenen 07.04.2022 tarihli fatura açıkça belirtilmek suretiyle) 408.344,53 tl ' nin 08.01.2022 tarihinden itibaren faizi talep edilmiş olmakla davacı tarafın dava konusu ettiği tutarın 408.344,53 tl olduğu açık olduğunu, davalı müvekkil firma dava dışı ---- firmasından----- Atölyesi Yapılması İşi" ni anahtar teslimi esası ile almış, davalı müvekkilim firma ile davacı firma arasında alınan anahtar teslimi işin mekanik tesisat işler başlığı altında bir bölümü işler için 20.11.2020 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme uyarınca davacı firma 4.083.445,30 tl keşif bedeli üzerinden 200 gün içinde tamamlamak kayıt ve şartı ile işin yapımını üstlenmiş, sözleşmenin 4-a maddesinde , altyüklenici davacı firmanın kararlaştırılan sürede gecikmeye sebep olması halinde işin nihai bedelinin % 10' ununu geçmemek kaydı ile her gecikilen gün için % 0,5 oranında ceza ödeyeceği yazılı olup, davacı firmanın geciktiği günler bedeli daha fazla olmasına karşın, sözleşme özel şartı ile üst sınır konulduğu gözetilerek toplam iş bedelinin % 10' u oranında sözleşmeden doğan ceza şartına ilişkin fatura düzenlenmiş, bu faturaya davacı tarafça itiraz edilmiş ve fatura davacı firma kayıtlarına alınmaksızın müvekkil firmaya iade edildiğini, davanın tarafları arasında imzalanan 20.11.2020 tarihli sözleşme sonrasında, davacı altyüklenici firmaya 20.11.2020 tarihinde yer teslimi yapılmış, böylelikle sözleşme uyarınca ortak irade ile belirlenen 200 gün hesap edildiğinde işin bitim tarihi 08.06.2021 iken , işveren tarafından covid 19 pandemisi nedeniyle işin olumsuz etkilenmesi gözetilerek ek süre verilmiş, böylelikle işin tamamlanma anı 10.08.2021 tarihine uzamış ise de davacı altyüklenici firma verilen ek süreye rağmen sözleşme ile yükümlendiği işi bitirmemiş ve bunun sonucu olarak sözleşme özel şartına uygun şekilde sözleşmeden doğan ceza şartı uyarınca 408.344,53 tl ceza şartı faturası kesilip, kendisine gönderildiğini, davada ispat yükü davacı altyüklenici firma üzerinde olduğunu, davacı altyüklenici firma, imzalanan sözleşme uyarınca yükümlendiği işi , (sözleşme özel şartı ile kararlaştırılan ve sonrasında işveren tarafından covid 19 pandemisinin sözleşme ile yükümlenilen işin süresine olumsuz etkisinin giderilmesi amacı ile verilen 65 takvim günü ilave süre içinde) ayıpsız ve eksiksiz , sözleşmenin lafzına ve ruhuna uygun şekilde yapıp teslim ettiğini ispat etmek zorunda olduğunu, davacı altyüklenici firmanın taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca yaptığı işler için düzenlenen hak edişlerde hangi işi hangi zaman diliminde yaptığı ve sonuç olarak sözleşme ile yükümlendiği işin sözleşmede kararlaştırılan süreye nazaran ne kadarını yaptığı yazılı belge ile sabit olmasına ve işin sözleşmede belirtilen sürede bitirilmemiş olduğu tartışmasız durumda olmasına karşın düzenlenen ceza şartına faturasına yaptığı itiraz haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın tacir olması, sözleşmeyi okuyup serbest iradesi ile imzaladıktan sonra bu sözleşme şartları nedeniyle yükümlendiği işi yapmakta zorluk yaşadığına ilişkin iddiası hiçbir şekilde kabul edilemeyeceğini, davacı vekilinin dava dilekçesinin 4.sayfasına kadar anlatılmaya çalışılan hususların uyuşmazlığın çözümüne doğrudan ya da dolaylı bir etkisi bulunmadığını, davalı müvekkilinin temerrüde düştüğü , diğer yükleniciler tarafından yapılması gereken işlerin yapılmadığına yönelik beyanlar gerçek dışı olduğunu, davacı vekilinin , hakediş raporuna hiçbir ihtirazi kayıt konulmaksızın şirketin 1.318.209,69 tl hak edişinin bulunduğuna , bu alacak miktarı üzerinden davacı firmanın fatura düzenlemiş olduğuna ve bu nedenlerle bu miktar alacağın kendilerine ödenmesi gerektiğine yönelik beyanları da yersiz ve dayanaksız olduğunu, davacı tarafından düzenlenen faturanın da sözleşme hükmünü değiştirmeye ve davacının yapmış olduğu işlerdeki gecikmeyi ortadan kaldırmaya ve gecikme nedeniyle sözleşme özel şartı ile kararlaştırılmış ceza şartı uygulanmasına engel olacak bir fonksiyonu ve kuvveti asla söz konusu olmadığını, . davacı vekilinin , faturaya dayalı olarak yapmış olduğu beyanlar da yersiz , dayanaksız olduğunu tüm bu nedenlerle HMK 109.maddesinde emredici ve kamu düzenine ilişkin olarak belirlenmiş dava şartı olarak tayin edilmiş hususların somut uyuşmazlıkta olmamasına karşın kısmi dava açılmış olması nedeniyle, davanın esası hakkında inceleme yapılmasına gerek olmaksızın, davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair hüküm olunmasını,davanın dava dışı ---- firmasına ihbar edilmesine, -davanın esası hakkında yapılacak inceleme sonrasında davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasıdır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Talimat mahkemesince Bilirkişi heyeti tarafından kök ve ek raporda özetle; davaya konu "---- Bakım Atölyesi" binasında keşif icra edilmiş, yapılan keşifte binanın lokomotif bakım atölyesi ve idari ofislerden oluştuğu görülmüş, keşif tarihinde Yeni Lokomotif Bakım Atölyesinin çalışır durumda olduğu görülmüş, bütün mekanik tesisat ve ekipmanlarının eksiksiz ve kusursuz bir şekilde çalışır durumda olduğu görüldüğü, Dava dosyasına sunulmuş olan belge ve bilgililerin detaylı incelenmesinde; -----yerleşkesinde "Yeni Lokomotif Bakım Atölyesi" yapım işi nedeniyle Yüklenici ----- İle Altyüklenici---- Arasında 'Yeni Lokomotif Bakım Atölyesinin" mekanik işlerinin yerine getirilmesi amacıyla 20.11.2020 tarihinde 4.083.445,30 TL * KDV sözleşme bedelli "Alt Yüklenici Sözleşmesi" akdedilmiş olduğu, sözleşmeye göre işin bitiş tarihinin 08.06.2021 olduğu, süre uzatımı dahil işin bitiş tarihinin 10.08.2021 ve geçici kabul tarihinin 24.11.2021 olduğu, Dava dosyasına sunulmuş olan ---- Lokomotif Bakım Atölyesi İşi gecikme Cezası konulu 07.01.2022 tarihli yazısı incelendiğinde; ---- tarafından Yüklenici -----firmasına yer tesliminin 07.09.2020 tarihinde yapıldığı, söz konusu projeye üç farklı süre uzatımı verilmiş ve işin bitiş tarihinin 10.10.2021 olarak tespit edilmiş olduğu, işin 270 günlük süresine ilave olarak protokol ile 128 gün ilave yapım süresi, 20 gün de geçici kabul eksik tamamlanma süresi olmak üzere 158 gün ek süre verilmiş olduğu, Geçici Kabul eksik tamamlanma süresinin 10.11.2021 tarihinde bitmesine rağmen eksik işlerin henüz tamamlanmamış olduğu, ----- 31.12.2021 tarihli Gecikme Cezası Bedeli faturasında; KDV'siz 2.423.834,33 TL ceza faturası kesilmiş olduğu, ---- tarafından kesilmiş olan Yeni Lokomotif Bakım Atölyesi gecikme cezasının, -----. tarafından altyüklenici firmalarına sözleşme bedelleri üzerinden dağılım yapıldığı; ----- 408,344,53 TL (35 günlük ceza) kesilmiş olduğu, Dava dosyasında bulunan hak ediş raporları incelendiğinde; 31/12/2020 tarihi ile 31.07.2021 tarihleri arasında toplam 8 adet hakkediş düzenlenmiş olduğu, yapılan işin hakkediş toplam bedelinin KDV hariç 2.893.723,94 TL olduğu, hakediş üzerinden toplam yapılan işin 9670,86 seviyesinde olduğu, sözleşme bedeline göre kalan hakediş bedelin 1.189.719,94 TL olduğu, ----- tarihli AYLIK Proje İlerleme raporu incelendiğinde, idari bina klima sistemi, idari bina havalandırma sistemi, vitrifiye montajları, idari bina ısıtma petek montajları, Klima drenaj hatları, Atölye ısıtma sistemi ana hat montaj ve imalatları, Ekipman montajları, Atölye su/sıcak su bağlantıları, Mekanik oda imalatlarının tamamlandığı ve Testlere başlanıldığı, İşin yaklaşık olarak %97 kısmının tamamlanmış olduğu, Sapma Raporu olarak; Atölye duman tahliye sistemine başlandı. Atölye içi iş makinası girişi için beton dökülmesi bekleniyor.VB2 rögarı için kazı bekleniyor olduğu, Dava dosyasına sunulmuş olan ----- 17.11.2021 imza tarihli GEÇİCİ KABUL FORMU incelendiğinde; geçici kabul heyetince yapılan incelemede; 10/10/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçici kabul'ünün yapılması uygun görülmüş, süre uzatımı kaynaklı ve sözleşmeden doğan haklar saklı kalmak şartı ile bu geçici kabul tutanağı tek nüsha olarak, yetkili makamına sunulmak üzere tanzim edilmiş olduğu, yapılan işin, sözleşme, şartname ve projelere uygun olduğu, geçici kabulü'ne engel olabilecek eksik, kusur ve arızanın bulunmadığının görüldüğü, ancak; ekli eksik listesindeki maddelerin giderilmesi için (10.11.2021) tarihine kadar süre verilmiş olduğunun yazılı olduğu ve 17.11.2021 tarihinde imza altına alınmış olduğu-----Tarafından aylık ve haftalık bazlı tutulan proje ilerleme raporları incelendiğinde; 17.04.2021 - 06.08.2021 Tarihleri arasındaki haftalık raporda mekanik işlere ilişkin; Binaya kadar olan CS Isıtma Hatları Boru Galerisi yapılmadığından bina tarafından beklenmektedir. Atölye hatları alt yapı çalışmasından dolayı yapılamıyor, -Mekanik oda montajı, mekanik oda inşaatı bitmediğinden yapılamamaktadır, Zemin kat tavan imalatları için saha betonları beklenmektedir, - Yüksek tavan imalatları duvar örülmediğinden yapılamamaktadır, - atölye içi hat ve ekipman montajları için atölye tarafı saha betonları beklenmektedir, Mekanik oda montajları için mekanik oda duvar örülmesi alçı sıva boya imalatlarının tamamlanması bekleniyor, - İdari bina toplantı salonu 10.000 kodunda santral bağlantıları için iskele kurulacağından zemin işler öncelikli olarak tamamlanması, - Bina dışı ekipmanların montajlarının yapılacağı bölgedeki inşaat imalatlarının kaide betonlarının tamamlanması," açıklamalarına yer verildiği, Nisan - Temmuz tarihleri arasında tutulan aylık raporda mekanik işlere ilişkin; Mekanik oda montajları için mekanik oda duvar örülmesi beklenmektedir. - Binaya kadar olan CS Isıtma Hatları Boru Galerisinin tamamlanması beklenmektedir, - Atölye içi hat ve ekipman montajları için atölye tarafı saha betonları beklenmektedir, - Yüksek tavan imalatları duvar örülmediğinden yapılamamaktadır," açıklamalarına yer verilmiştir.-Ağustos ayına ilişkin tutulan " 31.08.2021 tarihli mekanik işlere ilişkin; Atölye içi iş makinası girişi için beton dökülmesi bekleniyor, - VB2 Rögarı için kazı bekleniyor," açıklamalarına yer verilmiş olduğu, aylık raporda mekanik işlere----- AYLIK 10/08/2021 Tarihli Eksik ve Kusurlu İş kayıt Formu Raporu İncelendiğinde; mekanik imalatların büyük bir bölümünün 10.08.2021 tarihinde tamamlanmış olduğu, bir kısım eksik imalatların 24.09.2021 ve son olarak 27.09.2021 tarihinde işin tamamının bitirilmesinin gerektiğinin rapor edildiği, ayrıca Tutanaklardan anlaşılacağı üzere 31 Ağustos 2021 tarihi itibariyle dahi inşaat işlerinin devam ettiği, değerlendirildiğinde; Gecikmelerin LBA olarak adlandırılan Çelik * Betonarme bina içerisinde yapılan imalatlardan kaynaklandığı, mekanik imalatlara başlanılabilmesi için öncelikle inşaat işlerinin tamamlanması gerektiği, inşaat işlerinin öngörülen zamanda----Tarafından teslim edilmediği, Projenin ilerleyişi için ---- tarafından iş programında da belirtilen teslim edilmesi gerekli olan kısımların zamanında teslim edilmediği ve bu sebeple ----- taahhüdünde bulunan işlere taahhüt ettiği zamanda başlayamadığı, ----- 31.12.2021 tarihli kesmiş olduğu Gecikme Cezası Bedelinin KDV Hariç 2.423.834,33 TL olduğu, ---- Atölyesi gecikme cezasının altyüklenici firmaları olarak dağılım yapmış ve ---- kendisine kesilmiş olan 408,344,53 TL (35 günlük ceza) gecikme cezasından sorumlu olmayacağı hususlarını beyan ve rapor etmiştir
Mahkememiz Bilirkişi heyeti tarafından alınan kök ve ek raporda özetle; talimat mahkemesince incelenen Davacı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu ve Davalı şirketten 411.403,64 TL alacaklı olduğu tespit edildiği, Davalı şirketin 2021-2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalı şirket sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde 2023 yıl sonu itibari ile Davacı şirketten 20.650,00 TL alacaklı olduğu, Davacının incelenen ticari defterlerinde 2022 yıl sonu itibari ile ise borçlu alacaklı olmadığı Davalı şirketin ticari defterlerin Türk Ticaret Kanunu'na ve Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun düzenlenmelerine göre usulüne uygun tutulduğu, e defter mükellefi olduğu ve beratlarının yasal süresinde Gelir idaresine bildirildiği, Davalı tarafından Davacı şirkete düzenlenen yansıtma faturasının talimatla incelenen Davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı, ----- tarafından kesilen ceza faturasının 408.344,53 TL'lik kısmının Davalı tarafından Davacı şirkete yansıtma faturası düzenlendiği ve Davalı defterlerinde kayıtlı olduğu ancak talimat raporunda inceleme yapan bilirkişilerce bu gecikmeden Davacının sorumlu tutulamayacağı, her iki şirketinde tacir olduğu ve sözleşmede ödeme gününün belirtildiği görülmüş ancak geç ödemelere ilişkin faiz oranı belirtilmediğinde, 3095 sayılı kanununun 2.2 maddesi gereği 08.01.2022 ödeme vadesinden 31.08.2022 dava tarihine kadar 408.344,53 TL alacağa 41.408,81 TL reeskont avans faizi talep edebileceği, Teknik bilirkişiler tarafından yapılan inceleme sonucunda Davacının gecikme cezasından dolayı kusurunun olmadığı beyanı ile Davalı tarafından kesilen faturasının usulüne uygun olmadığı kanaatine varılması durumunda Davacı şirketin Davalıdan cezai şart yansıtma faturasından kaynaklı 408.344,53 TL alacaklı olduğu, Davaya konu mekanik işlerin sözleşmede belirtilen sürede ve verilen ek sürede tamamlanamamasının nedeninin, davalının uhdesinde olan alt yapı işlerinin zamanında tamamlanamamasından kaynaklandığı, mekanik imalatların başlatılabilmesi için öncelikle inşaat işlerinin tamamlanmasının gerektiği, inşaat işlerinin ön görülen zamanda ----- firması tarafından teslim edilmediği, Projenin işleyişi için -----firmasının iş programında da belirtilen kısımları zamanında teslim edemediği ve bu sebeple ---- firmasının taahhüt ettiği işlere zamanında başlayamadığı, ---- firmasına kesmiş olduğu cezanın, -----. firması tarafından alt yüklenicilere yapmış olduğu dağılım ile ----- firmasına kesilmiş olan 408.344,53 TL ceza (35 günlük) gecikme cezasından sorumlu olamayacağı, >Somut olayda davalının alacaklı temerrüdüne düşmüş olduğu, alacaklı temerrüdünün söz konusu olduğu hallerde borçlu temerrüdünden bahsetmenin mümkün olmayacağı, bu nedenle davacının davalı tarafından kesilen gecikme cezası faturasından sorumlu olmadığı, hususlarını beyan ve rapor etmişlerdir.
Duruşmada dinlenilen tanık ---- Beyanında : "Ben davalı şirkette makine mühendisi ve mekanik işler sorumlusu olarak görev yapmaktayım söz konusu işte halen çalışmaktayım dava konusu uyuşmazlığı biliyorum, uyuşmazlığa konu ----- rafinesi yeni lokomotif bakım atölyesi yapılması konusunda davalı şirket dava dışı ----- ile anlaştı daha sonra söz konusu işin yapılması için davacı ile götürü usulünde alt yüklenici olarak çalışılındı bildiğim kadarıyla ihaleye konu şartlar yazılı olarak mevcuttur, davalı şirket ----- söz konusu ihaleyi bir bütün olarak aldı daha sonra yapılacak işleri davalı şirket disiplinlere bölerek alt yüklenicilere ihale etti, davacı şirket ile söz konusu rafinelerin mekanik taahhüt işleri verildi, verilen her disiplinin haftalık ve aylık olarak iş planları ve çalışılacak ve bitirilecek süreler revize edilerek alt taşeronlara bildirildi söz konusu anahtar teslim iş geç bitirildiği için dava dışı ----- davalı şirkete gecikme ceza bedeli uyguladı söz konusu ceza bedelleri alt taşeronlara alt taşeronların kusuru ve işi geç bitirmelerine neden olmaları gözetilerek kusurları oranında oranlanarak yansıtıldı davacı şirkete ihale edilen iş zamanında teslim edildi davacıya teslim anında önceki yapılan disiplinden kaynaklı bir gecikme de söz konusu değildi ancak davalı işi zamanında bitiremedi, daha önce ve daha sonraki disiplinlerde de gecikmeler yaşandı ancak davacıya iş zamanında teslim edildi ve davacının işçilerinin işi geç bitirmelerinden kaynaklı gecikmeler yaşandı, söz konusu hususlarda geçici kabuller ve Mailleşmeler mevcuttur gecikmeye konu her husus alt yükleniciye bildirildi, hatırladığım kadarıyla günlük ve aylık raporlar eksiksiz bir şekilde tutuldu ancak işin başlangıç kısmı covid dönemine rastladığı için bazı aksaklıklar meydana gelmiştir çünkü covid döneminde bazı günler şantiye tahliye edilmek zorunda kalınıyordu ayrıca tahliye edilen günler ceza bedeline yansıtılmadı ve hatırladığım kadarıyla alt taşeronlara ek 30 ve 45 günlük süreler verildi" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Talimat mahkemesince dinlenilen tanık ---- beyanında: "Ben----- şirketinde 2 sene öncesine kadar makine mühendisi olarak çalışıyordum, şuanda ayrıldım, ----yerleşkesinde yapılacak Yeni Lokomotif Bakım Atölyesi yapım işinde yüklenici olan -----. ile çalıştığım şirket arasında 2020 yılında sözleşme imzalandı, sözleşme gereğince lokomotif binasının inşaatı bittikten sonra bizim firmamız mekanik işlerini yapacaktı, lokomotif binasının inşaatı bitmediği için biz mekanik işlemlere biz zamanında başlayamadık, Davalı ---- firması da bizim firmamıza gecikme cezası uyguladı, bizim firmamızın işin geciktirmesindeki neden, inşaatın geç bitirilmesi idi, inşaat bitmeden bizim mekanik işleri yapmamız mümkün değildi, ben bu sözleşme kapsamındaki işte görevli olduğum için çok ayrıntılı bilgiye sahibim, sonrasında inşaatın bitmesi ile çalıştığım ---- Şirketi de hemen işe başladı ve işi de bitirdi." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Talimat mahkemesince dinlenilen tanık ----" Ben davacı şirkette 2004-2021 Aralık tarihleri arasında çalıştım. Davacı şirket davalının bir projesinde çalıştı. Bu projede ben de çalıştım. Biz sözleşme kapsamında tüm işleri eksiksiz yerine getirdik ancak biraz geç yerine getirdik. Bu gecikme davalı şirketten kaynaklandı. Biz binanın mekanik ve tesisat işlemlerini yaptık. Bu işlemleri yapabilmemiz için binanın belli bir aşamaya gelmesi ve binanın bize teslim edilmesi gerekiyordu. Bu teslim geciktiği için biz de işe geç başladık gecikme bu nedenle yaşandı. Bu gecikme nedeniyle davalı, davacı şirkete hak edişlerini ödemedi"şeklinde beyanda bulunmuştur.
Talimat mahkemesince dinlenilen tanık TANIK----- beyanında; "Ben davalı şirketin şantiye şefi olarak çalışırım-----. yerleşkesinde yapılacak " Yeni Lokomotif Bakım Atölyesi" yapım işinde de şantiye şefi olarak çalıştım. Davacı bizim ---- götürü bedelle aldığımız işte taşeron olarak iş yaptı. Kendisi bu işleri süresinde yapmadığı için ---- bize kesmiş olduğu cezai şartı aynı şekilde davacı şirketin hakedişinden mahsup ettik. Taraflar arasındaki sözleşmeye konu işin süresinde yapılmadığına dair e mail ile davacı şirkete ihbarda bulunduk. Akabinde de kesintileri yaptık. Geçici kabul tutanaklarının altında eksik işlerin bulunduğu belirtildi. Aynı zamanda işveren ----- tespitleri de davacı şirkete gerek mail ile gerek geçici kabul tutanakları ile bildirildi. İşlerin zamanında yetiştirilmesi için davacı şirketten fazla mesai ve personel artışı yapılması talebimizi ilettik. Ancak davacı şirket buna rağmen yeteri kadar işgücü artışı yapamadı"şeklinde beyanda bulunmuştur.
.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı alt yüklenici, davalı yüklenici dava dışı ----- ise işverendir. Uyuşmazlık dava dışı işveren tarafından kesilen davalı hakediş alacağının davacı alt yükleniciye yansıtılmasının haksız olup olmadığı hususunda toplanmaktadır. Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporları bir bütün halinde incelendiğinde ----yerleşkesinde "Yeni Lokomotif Bakım Atölyesi" yapım işi nedeniyle Yüklenici-----. Arasında 'Yeni Lokomotif Bakım Atölyesinin" mekanik işlerinin yerine getirilmesi amacıyla 20.11.2020 tarihinde 4.083.445,30 TL * KDV sözleşme bedelli "Alt Yüklenici Sözleşmesi" akdedilmiş olduğu, sözleşmeye göre işin bitiş tarihinin 08.06.2021 olduğu, süre uzatımı dahil işin bitiş tarihinin 10.08.2021 ve geçici kabul tarihinin 24.11.2021 olduğu, Dava dosyasına sunulmuş olan ----- davalı ----- Lokomotif Bakım Atölyesi İşi gecikme Cezası konulu 07.01.2022 tarihli yazısı incelendiğinde; dava dışı ----- tarafından Yüklenici davalı-----firmasına yer tesliminin 07.09.2020 tarihinde yapıldığı, söz konusu projeye üç farklı süre uzatımı verilmiş ve işin bitiş tarihinin 10.10.2021 olarak tespit edilmiş olduğu, işin 270 günlük süresine ilave olarak protokol ile 128 gün ilave yapım süresi, 20 gün de geçici kabul eksik tamamlanma süresi olmak üzere 158 gün ek süre verilmiş olduğu, Geçici Kabul eksik tamamlanma süresinin 10.11.2021 tarihinde bitmesine rağmen eksik işlerin henüz tamamlanmamış olduğu, dava dışı ----- 31.12.2021 tarihli Gecikme Cezası Bedeli faturasında; KDV'siz 2.423.834,33 TL ceza faturası kesilmiş olduğu, ----- tarafından kesilmiş olan Yeni Lokomotif Bakım Atölyesi gecikme cezasının, ------ tarafından altyüklenici firmalarına sözleşme bedelleri üzerinden dağılım yapıldığı; davacı -----408,344,53 TL (35 günlük ceza) kesilmiş olduğu dava dışı ------- aylık 10/08/2021 Tarihli Eksik ve Kusurlu İş kayıt Formu Raporu İncelendiğinde; mekanik imalatların büyük bir bölümünün 10.08.2021 tarihinde tamamlanmış olduğu, bir kısım eksik imalatların 24.09.2021 ve son olarak 27.09.2021 tarihinde işin tamamının bitirilmesinin gerektiğinin rapor edildiği, ayrıca Tutanaklardan anlaşılacağı üzere 31 Ağustos 2021 tarihi itibariyle dahi inşaat işlerinin devam ettiği, değerlendirildiğinde; Gecikmelerin LBA olarak adlandırılan Çelik * Betonarme bina içerisinde yapılan imalatlardan kaynaklandığı, mekanik imalatlara başlanılabilmesi için öncelikle inşaat işlerinin tamamlanması gerektiği, inşaat işlerinin öngörülen zamanda davalı -----. Tarafından teslim edilmediği, ve bu sebeple davacı ----taahhüdünde bulunan işlere taahhüt ettiği zamanda başlayamadığı, dava dışı ---- davalı -----31.12.2021 tarihli kesmiş olduğu Gecikme Cezası Bedelinin KDV Hariç 2.423.834,33 TL olduğu, -----Yeni Lokomotif Bakım Atölyesi gecikme cezasının altyüklenici firmaları olarak dağılım yapmış ve ----- kendisine kesilmiş olan 408,344,53 TL (35 günlük ceza) gecikme cezasının haksız olduğu ve kesinti yapılan bedelin davacıya ödenmesi gerektiği kanaatiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafça davalıya çekilen ihtarnamenin davalıyı temerrüte düşürücü nitelikte olmadığının anlaşıldığı kısmi davada başlangıçta talep edilen miktara dava tarihinden itibaren, ıslah edilen miktara ise ıslah tarihinden itibaren avans faizi uygulanmıştır.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile; 1.000 TL'nin dava tarihi olan 31/08/2022 tarihenden itibaren bakiye kalan 407.344,53 TL'nin ıslah tarihi olan 09/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı 27.894,01 TL 'den davacı tarafça yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 6.956,43 ıslah harcından mahsubu ile bakiye 7.037,13 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 6.956,43 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 7.117,83 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.683,25 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 65.251,68 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekiline (e- duruşma sistemi üzerinden) davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.