T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/377
KARAR NO : 2025/140
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 31/05/2024
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin ticari ilişki içerisinde bulunduğu -----müvekkil şirket nezdinde doğan bir kısım borcu için keşide edilerek müvekkilİ şirkete teslim edilen keşidecisi ----- vergi nolu----- keşide edilmiş; ----- seri nolu 27.05.2024 keşide tarihli 39.000,00.-EURO bedelli, ---- seri nolu 27.06.2024 keşide tarihli 39.000,00.-EURO bedelli, ----- seri nolu 26.07.2024 keşide tarihli 39.000,00.-EURO bedelli, ---- seri nolu 27.08.2024 keşide tarihli 39.000,00.-EURO bedelli, ----- seri nolu 27.09.2024 keşide tarihli 39.000,00.-EURO bedelli, ----- seri nolu 25.10.2024 keşide tarihli 39.000,00.-EURO bedelli, ----- seri nolu 27.11.2024 keşide tarihli 39.000,00.-EURO bedelli, ----- seri nolu 27.12.2024 keşide tarihli 39.000,00.-EURO bedelli ve ----- seri nolu 27.01.2025 keşide tarihli 39.000,00.-EURO bedelli toplam dokuz adet çekin müvekkili şirket çalışanları tarafından zayii edildiğini tüm bu nedenlerin dava konusu çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce; ------- Ticaret Sicil Müdürlüğüne iptali istenilen çeklere ilişkin ilan evrakı gönderilmiş ve ilanlar yapılmış, dava konusu çeklerle ilgili muhatap bankaya yazı yazılarak çeklerin, çek koçanlarının ve çek hesaplarının kimlere ait olduğunun, çeklerin bankaya ibraz edilip edilmediğinin, şayet ibraz edilmiş ise veya ibraz edilirse ibraz tarihi ile ibraz edenin isim ve adresinin, çeki ibraz edenlerin çek aslı ile birlikte mahkememize müracatlarının teminin sağlanması hususları sorulmuş ve gelen yazı cevapları incelenmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.
Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.
Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın; talep konusu çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olduğu tespit olunmuştur.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çekle ilgili olarak 6102 sayılı TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği konusunda ----- Gazetesinde dava konusu çekler için 1. İlan 11/06/2024 tarihinde, 2. İlan 20/06/2024 tarihinde ve 3. İlan 28/06/2024 tarihlerinde olmak üzere birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmış, ancak zayi olduğu iddia olunan çekler bulunamamış, Bankaya veya Mahkemeye de ibraz edilmemiştir.Tüm bu nedenlerle, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu çeklerin zayi nedeniyle ayrı ayrı iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, davaya konu; Keşidecisi ---- vergi nolu -----ŞİRKETİ olan ve------Şubesinin,
a-) ---- seri nolu 27.05.2024 keşide tarihli 39.000,00 EURO bedelli
b-) ---- seri nolu 27.06.2024 keşide tarihli 39.000,00 EURO bedelli
c-) ----- seri nolu 26.07.2024 keşide tarihli 39.000,00 EURO bedelli
d-) ---- seri nolu 27.08.2024 keşide tarihli 39.000,00 EURO bedelli
e-) ---- seri nolu 27.09.2024 keşide tarihli 39.000,00 EURO bedelli
f-) ----- seri nolu 25.10.2024 keşide tarihli 39.000,00 EURO bedelli
g-) ---- seri nolu 27.11.2024 keşide tarihli 39.000,00 EURO bedelli
h-) ------ seri nolu 27.12.2024 keşide tarihli 39.000,00 EURO bedelli
i-) ------ seri nolu 27.01.2025 keşide tarihli 39.000,00 EURO bedelli çeklerin ZAYİ NEDENİYLE AYRI AYRI İPTALİNE,
2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin yatırılan harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın talep eden davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Talep eden davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının talep eden davacıya iadesine,Dair; davacı vekilinin yüzüne gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.