T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/142
KARAR NO : 2025/178
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 27/02/2024
KARAR TARİHİ : 06/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "davalı sigorta şirketine ----- Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçe numarasıyla sigortalı ---- plakalı araç, 06.01.2023 tarihinde müvekkile ait ---- plakalı araca çarparak
hasarlanmasına neden olmuştur. Bu kazanın oluşumunda ---- plakalı araç sürücüsü %100
kusurludur.
Müvekkilin aracında meydana gelen hasar ve değer kaybı zararlarının ZMM poliçe limitleri
dahilinde ödenmesi amacıyla müvekkil adına davalının ZMM sigorta şirketine karşı Sigorta Tahkim
Komisyona başvurulmuş ve ---- sayılı başvuruya istinaden yapılan yargılamada 25.12.2023
----sayılı Kararı ile "Dosyaya sunulu belgeler incelendiğinde, hadisenin meydana geldiği
yerde kazaya karışan araçlar üzerinde keşif yapılması gerektiği, resmi birimlerden tasdikli belgelerin
istenmesi gerektiği, hakemlerin yetkilerinin ise sınırlı olduğu, tüm bu hususların 5684 sayılı Yasanın
30/16 maddesindeki 4 aylık karar verme süresi içerisinde tamamlanamayacağı ve bu durumda,
yargılamanın sürdürülmesi imkanı kalmadığı anlaşılmakla, HMK madde 435/1-c maddesi uyarınca
yargılamanın sona erdirilmesine ve başvuranın genel mahkemelerde dava açma hakkı saklı olmak üzere,
işbu dosyanın Sigorta Tahkim Komisyonuna iadesine karar verilmesi gerekmiştir.
Müvekkilin uğradığı hasar farkı ve değer kaybı zararının tazmin edilmesi amacıyla Mahkemenize başvurma zorunluluğu doğmuştur. Davalı tarafça müvekkilin zararının karşılanmaması
hukuka aykırı olup gerekçeleri tafsilatıyla aşağıda izah edilecektir. Şöyle ki:
Gerçekleşen kaza neticesinde müvekkilime ait araçta hasar meydana gelmiştir. Ancak davalı sigorta
şirketi tarafından hasar onarım bedeli olarak tarafımıza herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Davalı sigorta
şirketi ödeme yapılması talebimize cevap vermeyerek müvekkilin tazminat talebini reddetmiştir.
Davalı sigorta şirketi hasar bedelinin tamamından sorumlu olduğu gibi, KDV tutarının da
tamamından sorumludur.
Meydana gelen hasara bağlı olarak müvekkile ait araçta değer kaybı oluşmuştur. Söz konusu değer
kaybı bedelinin ödenmesi için davalı sigorta şirketine başvurulmuştur. Başvuru üzerine, davalı şirket
tarafımıza cevap vermeyerek ödeme talebimizi reddetmiştir.
Müvekkile ait ---- plakalı araç ----model ----marka araç olup, kaza
tarihindeki ikinci el piyasa bedeli yüksektir. İzah edilen sebeplerle, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla 100,00-TL hasar bedeli ve 100,00-TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplamda şimdilik 200,00-TL
tazminatın poliçe limitleri dâhilinde davalı şirketin temerrüt itibaren işleyecek avans faizinden aşağı
olmamak üzere enflasyon faizi ile birlikte tahsiline,"
karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Kazaya karışan ---- plakalı araç, müvekkil şirket nezdinde 06/06/2022 – 06/06/2023 vadeli
----- no.lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalıdır. (Ek-1 Zorunlu Mali
Mesuliyet Sigorta Poliçesi)
Söz konusu hasarın şüpheli olduğuna ikna edici veriler elde edilmiştir.
Oluşan hasar dolayısıyla davacı tarafından müvekkil şirkete ikame edilen dava üzerine
----- no.lu hasar dosyası açılmış ve yapılan değerlendirmeler dava konusu hasarın kazanın,
davacının beyan ettiği şekilde meydana gelmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla hasarın şüpheli olduğu anlaşılmıştır. Şöyle ki;
Uyuşmazlık konusu Şüpheli Hasar araştırma Raporunda,
“Mağdur ----- telefonu android' dir ve yaklaşık 3 ay geriye aranan ve arayan numaralar
listesine erişilebilmektedir. ---- kendisini kaza sonrası arayan numaranın kaydının görülmesi
gerektiği söylenmiş fakat ----- hiç bir gerekçe göstermeyerek geçmiş arama kayıtlarını
vermeyeceğini ifade etmiştir.
Mağdur -----beyanı alınmak istenmiş fakat yine hiç bir gerekçe göstermeden beyan
vermeyeceğini ifade etmiştir. Mağdur araç incelenmiş, ön tampon' un tellerle tutturulduğu aracın bu
şekilde trafikte dolaştığı öğrenilmiştir.
Hasar yanaştırmadır ve bu durumun ispatının engellenmesi için ktt tutulurak tazminat talebinde
bulunulmuştur" (Ek-2 Şüpheli Hasar Araştırma Raporu)
Buna ek olarak, konu hasara ilişkin ekspertiz raporunda, “ Tarafımıza atanan ihbar üzerine ilgili araç görülmüştür. Araç üzerinde ki hasarların kaza tespit
tutanağı ile uyumsuzluğu tespit edilmiştir. Sigortalı aracın hasarlı resimleri istenmiş ve temin edilmiştir.
Sigortalı araç üzerindeki hasar incelendiğinde sadece plaka
Kısmında küçük bir hasar tespit edilmiştir. Sigortalı araçta tespit edilmiş olan hasar ile mağdur
aracın üzerinde ki hasarın oluşması söz konusu değildir. Mağdur aracın arka kısmında ciddi hasar
görülmektedir.
Ayrıca talep edilen ön kısım hasarına ilişkin, çarpmanın etkisi ile çöp konteynırına vurduklarını
belirtmişlerdir. Yapılan incelemeler sonucu aracın ön kısmındaki hasarların eski hasarlar olduğu ve
tamponun bir çok kez işlem görmüş olduğu tespit edilerek oturtma hasar olabileceği kanaati ile olumsuz
olarak değerlendirilmiştir.
Teknik incelemeler neticesindeki kazanın, hasar ile teknik olarak uyumlu olmadığı görüş ve kanaati
oluşmuştur.”
Nitekim davacı taraf STK’nın ----- no'lu dosyası ile başvuru yapmış olup bu başvuruda
da "Tarafların iddia ve itirazları değerlendirildiğinde; dosya kapsamındaki belgelerin başvuru konusu
araçtaki hasar ile meydana gelen kaza arasındaki illiyet bağını tespit etmeye ve dosya üzerinden karar
vermeye yeterli bulunmadığı tespit edilmiştir. " denilmek suretiyle hakem tarafından dosyadan el
çekilmiştir. Böylelikle açıkça görülmektedir ki kaza ve hasar arasında illiyet bağı kurulamamış olup
davanın reddedilmesi gerekmektedir. (EK-4 Gerekçeli Karar)
Bu kapsamda, meydana gelen hasarın beyanlar ile uyumsuz olduğu ve müvekkil sigorta şirketine
gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğu sabittir.
Sigorta sistemi sigorta şirketi ile sigortalı arasındaki güven ilişkisi temeline kuruludur. Bu nedenle;
dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler, sigortalının gerçeğe aykırı beyanları tarafımızca sigorta
şirketini yanıltmak suretiyle haksız kazanç elde etme gayesi şeklinde yorumlanması için yeterli kanıyı
oluşturmuştur. Bu haksız gayenin ise hukuk sistemi tarafından korunmayacağı açıktır.
Hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte, bir an için tazminat hesabının orijinal parça
tutarı üzerinden yapıldığı durumda Mahkemenizce de takdir edileceği üzere, sigorta şirketlerinin
akdettikleri tedarik sözleşmeleri kapsamında, aracın anlaşmalı merkezlerde onarılması ve parça
tedarikinin sağlanması durumunda en az % 15 - % 30 oranında iskonto alma hakkı bulunmaktadır.
Belirtilen iskonto oranları uygulamada, bilirkişi raporu ve kararlarda da mutlak surette dikkate alınmakta
ve hesap edilen tazminat tutarından iskonto oranına karşılık gelen tutar düşülmektedir.
Nitekim ZMM Sigortası Genel Şartları’nın B.2.2.maddesinde sigorta şirketinin ödenecek
tazminattan anlaşmalı merkezde uygulanacak iskonto oranını düşebileceği düzenlenmiştir." şeklinde beyanda bulunarak davanın reddini talep etmiştir.
ISLAH:
Davacı vekilince sunulan dilekçe ile eldeki davayı fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 100,00 TL hasar 100,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 200,00 TL kısmi alacak üzerinden açmış bulunduklarını, müvekkilinin aracında oluşan hasar ve değer kaybı miktarı gözönünde bulundurularak bilirkişi raporu doğrultusunda hasar bedelini 13.927,99 TL, değer kaybı bedelini 2.400,00 TL daha artırarak, toplam 16.527,99 TL hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı tutarının poliçe limitleri dahilinde muhatap şirketin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ettiklerini bildirmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan değer kaybının ve hasar bedelinin sigorta şirketinden tahsiline yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile --- plakalı aracın sürücüsü---- meydana gelen kazada asli ve % 100 kusurlu lduğu, ---- plakalı aracın sürücüsü---- kazanın oluşumunda herhangi
bir kusuru olmadığı,
Aracın hasar bedelinin 14.027,99 TL olduğu, Araç değer kaybının 2.500,00 TL olduğu, Davalı için temerrüt tarihinin sigorta şirketine bildirim tarihi 17.04.2023 + 8 işgünü= 27.04.2023
olduğu, ----. kazaya etken ---- plakalı aracın 06.06.2022-06.06.2023 tarihleri arası
---- sayılı poliçesi ile trafik sigortacısı olduğu, trafik sigortası araç başına maddi
hasar teminatının 120.000 TL olduğu, araç hasar bedelinin ve değer kaybının KZMMS poliçesi
teminatları kapsamında olduğu, Faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretinin Mahkemenin takdirine ait olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir ----
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ----HD'nin 23.09.2019 t.-----sayılı kararı).
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesine göre işletenlerin, bu Kanun'un 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Aynı Kanun'un 85/1. maddesinde ise bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Kaza tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda haksız fiil halinde müteselsil sorumluların dış ilişkisi 61.maddede düzenlenerek birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanacağı kabul edilmiş; müteselsil sorumlar arasındaki iç ilişkisi ise 62.maddede düzenlenmiştir.
Müteselsil sorumluluğa ilişkin TBK'nın 162/1.maddesine göre ise müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. Aynı Kanun'un 163.maddesi gereğince borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir.Somut olayda usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda ile---- plakalı aracın sürücüsü ----- meydana gelen kazada asli ve % 100 kusurlu
olduğu, ---- plakalı aracın sürücüsü ---- kazanın oluşumunda herhangi
bir kusuru olmadığı,
Aracın hasar bedelinin 14.027,99 TL olduğu, Araç değer kaybının 2.500,00 TL olduğu, Davalı için temerrüt tarihinin sigorta şirketine temerrüt tarihi olan 28.04.2023
olduğu, ----. kazaya etken ---- plakalı aracın 06.06.2022-06.06.2023 tarihleri arası
----- sayılı poliçesi ile trafik sigortacısı olduğu, trafik sigortası araç başına maddi
hasar teminatının 120.000 TL olduğu, araç hasar bedelinin ve değer kaybının KZMMS poliçesi
teminatları kapsamında olduğu, anlaşılmakla bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş olup davalı sigorta yönünden bakiye poliçe limiti ile sorumluluğu sınırlandırılmıştır.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜNE,
1-Değer kaybı tazminatı olan 2500 TL'nin ve hasar bedeli olan 14.027,99 TL' nin temerrüt tarihi olan 28/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu kaza tarihinde geçerli olan 120.000 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 1.129,03 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 427,60 TL ve ıslah ile yatırılan 279,00 TL olmak üzere toplam 706,60 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 422,43 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 279,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.134,20 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 66,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 7.066,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 16.527,99 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.