T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/738
KARAR NO : 2025/152
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/10/2023
KARAR TARİHİ : 28/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şahıs şirketi, sanayi tipli makine üretimi imal etmekte ve satışını yapmaktadır. Müvekkil şirket, davalı şahıs şirketinden "Hidrolik Kauçuk Pres Makinesi" satın almak istemiş, taraflar arasında satış sözleşmesi yapılmıştır. Buna göre; müvekkil şirket bir kısım ödemede bulunma yükümlülüğüne, davalı taraf ise makineyi imal ederek müvekkile teslim etme yükümlülüğüne girdiğini, Müvekkil, kendi üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmiş olmasına rağmen davalı taraf malı teslim etmemiş, ifanın yerine getirilmesinde temerrüte düştüğünü, yapılan anlaşmaya göre; müvekkil şirket, davalıya siparişte 50.000-TL tutarında ödemede bulunacak, davalı taraf 26.07.2022 tarihinden itibaren 60 günün sonunda (25.09.2022 tarihinde) teknik özellikleri belirtilen makineyi imal ederek müvekkile teslim edeceğini, Müvekkil, kendi üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirerek 29.07.2022 tarihinde 25.000,00 TL ve 19.08.2022 tarihinde 25.000,00 TL olmak üzere toplamda 50.000-TL tutarında davalıya ödemede bulunduğunu, Müvekkilin yaptığı ödemeye rağmen davalı taraf bugüne dek müvekkile mal tesliminde bulunmamış, temerrüte düştüğünü, sözleşmede de belirtildiği üzere, davalı taraf, müvekkil şirketten 50.000-TL nakit ve her biri 60.000-TL'lik sıralı 7 adet senet almış , karşılığında ise sözleşmenin yapıldığı tarih olan 09.08.2022 tarihli, toplamda 360.000-TL tutarlı tahsilat makbuzu ve aynı tarihli, 410.000-TL tutarlı teminat senedi verdiğini, Davalı taraf, malı teslim etmediği gibi müvekkil şirketten aldığı sıralı senetleri de 3. Kişilere ciro ettiğinden müvekkil, haciz baskısı altında kalmamak adına sıralı senetlerin tamamı olan 360.000-TL tutarı da ödemek zorunda kaldığını Müvekkil, toplamda 410.000-TL ödemede bulunduğunu, Müvekkil şirket, davalı tarafa; 29.07.2022 tarihinde 25.000,00 TL sipariş ön ödemesi, 19.08.2022 tarihinde 25.000,00 TL sipariş ön ödemesi, 25.10.2022 tarihinde 60.000,00 TL senet ödemesi, 25.10.2022 tarihinde 60.000,00 TL senet ödemesi, 28.11.2022 tarihinde 60.000,00 TL senet ödemesi, 26.12.2022 tarihinde 60.000,00 TL senet ödemesi, 27.01.2023 tarihinde 60.000,00 TL senet ödemesi, 27.02.2023 tarihinde 60.000,00 TL senet ödemesi olmak üzere toplamda 410.000-TL tutarında ödemede bulunduğunu . Ödemelerin tamamı davalının banka hesabına yatırıldığını, müvekkil şirketin alacağının sağlanması amacıyla, tarafımızca davalı aleyhine ----. İcra Dairesinin ----- Esas sayılı dosyası ile 410.000-TL asıl alacak ve ticari faiz tutarlı ilamsız takiplerde haciz yoluyla icra takibi başlatılmış, davalı süresi içerisinde itirazda bulunduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, davalının takibe konu alacak üzerinden %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı yan kendisine usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen davacının dava dilekçesine cevap vermemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle,-----. İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.
İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.
b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır.
Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmişse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.
c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez.
İtirazın iptali istemine konu, ---- İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği; borçlu tarafından borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; Davacı tarafından davalı adına 6 adet 60.000,00 TL tutarlı senet düzenlendiği senetlerin toplam bakiyesinin 360.000,00 TL olduğu ----- aracılığı ile ödendiği anlaşıldığı, 09.08.2022 tarihinden düzenlenen ek sözleşmede “işi yapan firma işin başında ön ödeme senetlerine mukabil karşılık aynı miktarda teminat senedi verecektir. Pres makinası verilen temin süresinde edilmez ise veyahut farklı sebeplerden anlaşmazlık halinde verilen teminat senetleri tahsil edilecektir.” ibaresi yer almaktadır. İlgili ek sözleşmede ise davacı şirket ve davalının kaşe ve imzası olduğu görüldüğü, Dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde davalı ---- tarafından 360.000,00 TL bedelli senetlerin 09.08.2022 tarihli tahsilat makbuzu ile aldığı, tahsil eden kısmında kaşe ve imzasının görüldüğü ve davacı şirkete 09.08.2022 düzenleme tarihli 410.000,00 TL tutarlı teminat senedi verdiği görüldüğü, Davalı tarafından davacıya verilen yazıda -----makine imalatına avans olarak almış olduğum 1- 25.09.52022 tarih 60.000.00 altmışbin 25.10.2022 tarhili 60.000,00 Çaltmışbin) 3- 25.11.2022 Tarihli (altmışbin) 4- 25.12.2022 Tarihli (Altmışbin) 5-25.01 2023 tarihli altmışbin) elden alınan senetlere karşı teminat olarak verilmiştir. Makine tesliminde tarafıma iade edilecektir” yazısı bulunduğu . İlgili yazıda davalı ---- isim ve imzası olduğu görüldüğü, Davalı tarafından davacı adına düzenenen bir fatura olmadığı tespit edildiği bu durumda dosyaya sunulan davacı ve davalı BA-BS formaları incelendiğine davacı şirket ile davalı şirketin arasında fatura söz konusu olmadığından ilgili vergi dairelerine bildirim yapılmadığı görüldüğü, Davalı vekilinin itiraz dilekçesinde müvekkilinin davacıya hiçbir şekilde borcunun bulunmadığı beyan edilmiş ise de davalı tarafından dava aşamasında iddiasını doğrular nitelikte herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, Dosya içerisinden davalı şirketin davacıya 400 Tonluk hidrolik kauçuk pres model makinayı teslimine ilişkin bir bilgi ve belge görülmediği davacı şirket alacağının dayanağının yukarıda yer alan 50,000,00 TL tutarlı ön ödeme ve 360.000,00 TL tutarlı senet ödemesinden oluştuğu, Davacı ticari defter kayıtlarına göre, davalı şirkete yapılan ödemeler göz önünde bulundurulduğunda davacının davalıdan takip tarihi itibari ile 410.000,00 TL tutarında alacaklı olduğu, davalı incelemeye iştirak etmediğinden ve delil de sunmadığından karşıt incelemenin yapılamadığı, davalı şirketin davacıya 400 Tonluk Hidrolik kauçuk pres model makinayı teslim ettiğine dair belgeye rastlanılmadığı, mahkememiz tarafından davacı lehine alacağa hükmedilmesi durumunda, işlemiş faiz istenebileceği yönünde karar tesis edilmesi halinde takip öncesinde 26.720,68 TL işlemiş faiz talep edebileceği, davacının talebinin 15.536,79 TL olduğu, hususlarını beyan ve rapor etmiştir.
Somut olayda davalı tarafın, usulüne uygun tebligata rağmen ticari defterlerini incelenmek üzere sunmadığı davacı ticari defter kayıtlarına göre, davalı şirkete yapılan ödemeler göz önünde bulundurulduğunda davacının davalıdan takip tarihi itibari ile 410.000,00 TL tutarında alacaklı olduğu bildirilmekle HMK 222/3. Maddesinde " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy. Kanun-23.madde)yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy. Kanun-23.madde). Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükmünün düzenlenmiştir. Dosyada mevcut bulunan sözleşme dikkate alındığında davalının sözleşmeye konu ödemeleri yerine getirdiği bu aşamada ispat yükü yer değiştirerek davalının sözleşmeye konu emtiayı davacıya teslim ettiğinin ispat edilmesi gerekmekle davalı üzerine düşen ispat yükünü yapılan yargılama kapsamında yerine getiremediği ve bu aşamada HMK m. 222/3 uyarınca davacının usul ve yasaya uygun ticari defterleri doğrultusunda ispat edilen davanın kabulüne karar verilmiştir.İcra ve İflas Kanununun 67.maddesinin 2.fıkrası gereğince, icra tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötüniyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Takip talebi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde alacağın likit olduğu anlaşılmakla kabulüne karar verilen asıl alacak miktarının %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline ilişkin talebin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE,
1-Davalının ----. İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının 410.000,00 TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin aynen devamına,işlemiş faiz talebinin reddine asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine,
2-Alacak likit olmakla hüküm altına alınan asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı 28.007,10 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 7.267,11TL harcın mahsubu ile bakiye 20.739,99 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 7.267,11 TL peşin harç olmak üzere toplam 7.536,96 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.256,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 65.500,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekiline (e- duruşma sistemi üzerinden) davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.