T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/912
KARAR NO : 2025/186
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/12/2023
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " Müvekkili şirkete ait ----- sevk ve idaresindeki ---- plakalı ticari araç ile
davalıya ait ---- sevk ve idaresindeki ----- plakalı araç, 23/10/2022 tarih saat
02:40 sıralarında --- ili ---- ilçesi ----- semti üzerinde maddi hasarlı trafik kazasına
karışmıştır.
Kaza, müvekkil şirkete ait ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracı ile
--- Caddesinde seyir halinde giderken --- - girilmez yönünden gelen davalı
---- ait --- sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracın sol önüne
çarpması suretiyle meydana gelmiştir. Kazanın hemen akabinde olay yerine intikal eden polis
ekiplerince tanzim edilen kaza tespit tutanağı ile -----plakalı araç sürücüsü kusurun kendisinde
olduğunu beyan ve imza etmiştir. Müvekkilin kazanın gerçekleşmesinde kusuru bulunmadığı gibi davalı
tam ve asli kusurludur. Söz konusu kaza nedeniyle ---- plakalı aracın tramer kayıtlarında hasar kaydı oluşmuştur.
Bu sebeple müvekkile ait araçta, 23/10/2022 tarihli kaza nedeniyle, değer kaybı meydana gelmiştir.
Müvekkilinin, davaya konu mezkur aracın maliki ve işleteni olup; kazancını kaza gören aracı
üzerinden sağlamaktadır. Müvekkil aracının çalışamadığı süre boyunca kazancından mahrum kalmış,
davalı araç sahibinin kusuru sebebiyle büyük zarara uğradığını, genel hükümler çerçevesinde davalı
araç sahibi ----- Kaza sebebiyle müvekkil aracında ortaya çıkan kazanç kaybı bedelinden
sorumludur. Tarafımızca ----- Hakkında Sigorta Tahkim Komisyonuna -----ile başvurulmuş olup davalı kasko ----- Sigortanun Tahkim üyeliği bulunmaması
nedeniyle taraf gösterilemediği dosyada, alınan uzman raporu ile müvekkilin aracındaki değer kaybının
75.000-TL olduğu kanaatine varılmıştır. Ancak sayın mahkeme marifetiyle de müvekkilin
davalılardan talep edebileceği değer ve kazanç kaybı bedelinin alanında uzman bilirkişi tarafından
alınacak rapor ile tespit edilmesini talep ettiklerini, davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kazada,
müvekkil şirkete ait ----- plakalı aracın 23/10/2022 tarihli trafik kazası nedeniyle uğramış olduğu
zararından dolayı fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla Şimdilik 100,00-TL Değer Kaybının
(belirsiz alacak) davalılardan müşterek ve müteselsilen, 100,00-TL Kazanç Kaybının (belirsiz alacak)
araç malikinden toplam 200,00-TL tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan
tahsiline, yargılama giderlerinin, vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına ve HMK. 389-399
maddeleri gereğince davalı adına kayıtlı -----plakalı araç üzerine dava kesinleşinceye kadar
ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ---- vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle: "dava dilekçesinde, 23.10.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı belirtilen ----- plakalı araç; 15.03.2022 başlangıç – 15.03.2023 tarihli ve ------ Genişletilmiş Kasko
Sigorta Poliçesi ile Artan Mali Mesuliyet kapsamında 500.000,00 TL azami teminat limiti ile davalı
şirket adına müvekkil şirkete sigorta ettirilmiştir. Söz konusu maddi teminat miktarı davalı müvekkil
sigorta şirketinin işbu poliçeden doğan sorumluluğunun üst limitidir. Davacı tarafın başvurusu akabinde müvekkil şirket nezdinde ---- hasar dosyası
açılmış ve davacının talepleri incelenmiştir. Yapılan inceleme neticesinde davacı tarafın kasko
sigortacısına 27.04.2023 tarihinde 2.854,02 TL hasar tazminatı, davacıya ise 27.12.2023 tarihinde
30.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapılmıştır. Yapılan ödeme neticesinde de müvekkil, poliçeden
kaynaklanan yükümlülüklerini yerinde getirmiştir. Müvekkili şirket tarafından, yukarıda ifade ettiğimiz üzere Kasko Sigortasına bağlı olarak İhtiyari
Mali Mesuliyet Sigortası teminatı verilmiştir. Davacının değer kaybı talebinin hesaplanması bakımından 04.12.2021 tarihinde ----- Gazete'de
yayınlanan "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında
Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar" değişikliği ile birlikte Trafik Sigortası Genel Şartları'nın 4.
Maddesinin “Değer kaybı, talep edilmesi halinde, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre
atanacak sigorta eksperi tarafından bu Genel Şartların Ek-1’inde yer alan esaslara göre tespit edilir.”
hükmünün nazara alınması gerekmektedir. Yapılan değişikliğe göre değer kaybı bedelinin, Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Sigortası
Genel Şartlarının Ekinde yer alan “Ek 1: Değer Kaybı Tazminatı Hesaplması”na göre hesaplanması ve
yapılan bu hesaplama doğrultusunda müvekkil şirketin sorumluluğunun belirlenmesi gerekmektedir.
Esas alınmasını talep ettiğimiz formül ile hesap yapılabilmesi için aracın davaya konu
kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığı, zarar gören parçalarının hangileri olduğu, aynı
bölgeye daha önceden hasar almış olup olmadığı ve kaza tarihinde kilometresinin kaç olduğu bilgilerinin
mevcudiyeti gerekmektedir.
Davaya konu aracın ise davaya konu kaza tarihinden önce hasarı olduğu tespit edilmiştir. Bu
itibarla da yukarıda ifade ettiğimiz hususlar nazara alındığına davacı tarafın aracında değer kaybı
oluşmayacağı aşikardır." beyanıyla davanın reddini talep etmiştir.
ISLAH:
Davacı vekilince sunulan 02/01/2025 tarihli dilekçe ile "Dava dilekçemizde talep etmiş olduğumuz 100,00 TL Araç Mahrumiyet bedelini, bilirkişi raporu doğrultusunda, yalnızca davalı asil ----- yönünden 13.062,00-TL ıslah ederek toplam 13.162,00-TL'ye çıkarıyoruz." beyanı ile davasını ıslah ettiğini bildirmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araç mahrumiyet bedeli ile değer kaybının tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile
---- plakalı otomobil sürücüsü ---- kazanın meydana gelmesinde asli
ve %100 kusurlu olduğu,
--- plakalı otomobil sürücüsü ----- kazanın meydana gelmesinde
kusursuz olduğu,
Davacının bakiye değer kaybı bedeli 30.000 TL olduğu,
---, değer kaybı trafik sigortası teminat limitinin tükenmesi nedeniyle İMM
sigortası kapsamında bakiye değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu, trafik sigortası araç mahrumiyet
bedelini kapsamadığı nedeni ile davalı sigorta şirketinin bu konuda sorumluluğu olmadığı,
Temerrüt tarihinin dava tarihi 28.12.2023 olduğu, Davacının araç mahrumiyet kaybı bedeli 13.162 TL olduğu, Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün
veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Bir
motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına
sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından
kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan
zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca davalı ------
sürücüsünün kusuru oranında, %100, diğer davalı sürücüsü----- ile birlikte müştereken ve
müteselsilen talep edilecek araç mahrumiyet bedelinden sorumlu olduğu,
Temerrüt tarihinin kaza tarihi 23.10.2022 olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi ek raporu ile
davacının ----- plakalı aracında 60.000 TL değer kaybı takdir edildiği, sigorta şirketinin dosyaya sunmuş olduğu değer kaybı raporu Yargıtay’ın kabul etmediği,
Yargıtay kriterlerine göre hazırlanmamış, hesap yolu ile tespit edilmesi nedenleri ile değer kaybı
raporuna iştirak edilmediği, Sigorta Tahkim kurulunun değer kaybı raporunda araç rayiç değerin sıfır fiyatların
üstünde gösterilmiş olduğu nedeniyle (1.225.000 TL) iştirak edilmemiştir. Hatalıdır, buna bağlı
olarak da değer kaybı yüksek çıktığı, Sigorta Mevzuatı Yönünden Sonuç; Davacıya KZMMS ve İMM teminatlarından
toplamda 65.952,00 TL tazminat ödemesi yapıldığı dikkate alındığında davacının bakiye değer
kaybı zararı olmadığı (5.952,00 TL fazla ödeme yapıldığı) bu nedenle davalıların değer kaybı
yönünden davacıya karşı sorumluluğunun kalmadığı görüş ve kanaatine varıldığı, davacının
kazanç kaybı talebinin ise davalı sigorta şirketinin poliçe teminatı kapsamında olmadığı
dolayısıyla sigorta şirketinin sorumluluğunun olmadığı, araç maliki davalının sorumluluğunda
olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda kural olarak araç işleteninin sorumluluğu tehlike sorumluluğu olarak kabul edilmiştir.
Anılan Kanunun 85/I.maddesine göre;“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”
Bu fıkradan çıkan sonuç şudur ki; motorlu araç işleten, motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan kusuru olmasa bile sorumludur. Buradaki sorumluluk kusura dayanmayan ağırlaştırılmış objektif sorumluluktur (tehlike sorumluluğu).
Bu sorumluluktan kurtuluş beyyinesi ise aynı Kanunun 86/I.maddesinde şöyle belirlenmiştir.“İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.”Yine aynı Kanunun 85/son fıkrasında, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” denilmiştir. Bu fıkrada eylemlerinden sorumlu olduğu kişiler, “araç sürücüsü” ve de “aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişiler” ortaya çıkmış bulunmaktadır. Şu var ki, “araç sürücüsü” ve “aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin”, “işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin” kapsamında yer aldığı su götürmez. İşte araç işleteninin sorumluluktan kurtulması için, eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, yasanın deyimi ile kusurları bulunmadığını da kanıtlaması gerekecektir.
Somut olayda
---- plakalı otomobil sürücüsü -----kazanın meydana gelmesinde asli
ve %100 kusurlu olduğu,
---- plakalı otomobil sürücüsü ---- kazanın meydana gelmesinde
kusursuz olduğu,
Davacının bakiye değer kaybı bedeli 30.000 TL olduğu, ----- değer kaybı trafik sigortası teminat limitinin tükenmesi nedeniyle İMM
sigortası kapsamında bakiye değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu, trafik sigortası araç mahrumiyet
bedelini kapsamadığı nedeni ile davalı sigorta şirketinin bu konuda sorumluluğu olmadığı,
Temerrüt tarihinin dava tarihi 28.12.2023 olduğu, Davacının araç mahrumiyet kaybı bedeli 13.162 TL olduğu, ----- plakalı aracında 60.000 TL değer kaybı takdir edildiği, sigorta şirketinin dosyaya sunmuş olduğu değer kaybı raporu Yargıtay’ın kabul etmediği,
Yargıtay kriterlerine göre hazırlanmamış, hesap yolu ile tespit edilmesi nedenleri ile değer kaybı
raporuna iştirak edilmediği, Sigorta Tahkim kurulunun değer kaybı raporunda araç rayiç değerin sıfır fiyatların
üstünde gösterilmiş olduğu nedeniyle (1.225.000 TL) iştirak edilmediği buna bağlı
olarak da değer kaybı yüksek çıktığı, bilirkişi kök ve ek raporu ile tespit edildiği Davacıya KZMMS ve İMM teminatlarından
toplamda 65.952,00 TL tazminat ödemesi yapıldığı dikkate alındığında davacının bakiye değer
kaybı zararı olmadığı (5.952,00 TL fazla ödeme yapıldığı) bu nedenle davalıların değer kaybı
yönünden davacıya karşı sorumluluğunun kalmadığı davacı Sigorta Tahkim Komisyonu raporu ile mahkememiz dosyası arasında çelişki bulunduğunu iddia etmiş ise de alınan ek raporda çelişki bulunmadığı aradaki farkın sıfır araç rayiç değerin sıfır fiyatların
üstünde gösterilmiş olduğu nedeniyle (1.225.000 TL) iştirak edilmediğinin bildirildiği fiyat listesinin rapora eklendiği anlaşılmakla mahkememiz dosyasında alınan bilirkişi kök ve ek raporuna itibar edilmekle değer kaybı talebinin reddine, davacının doğrudan ve dolaylı zararlarından araç malikinin sorumlu olması nedeniyle araç mahrumiyet zararı yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE
1-13.162,00 TL araç mahrumiyet zararının davalı ----- kaza tarihi olan 23/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Değer kaybı tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 899,10 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 269,85 TL ile ıslah ile yatırılan 224,00 TL olmak üzere toplam 493,85 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 405,25 TL harcın davalı ----- tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç ve 224,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 763,70 TL harcın davalı ------ alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 385,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 7.885,50 TL yargılama giderinin davada haklı çıktığı %99,25 oranında olmak üzere 7.826,36 TL sinin davalı ------ tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 13.162,00 TL vekalet ücretinin davalı ----- tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı----- ödenmesine,
9-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranı gözetilerek 24,00 TL sinin davacıdan, 3.176,00 TL sinin davalı ----- alınarak hazineye gelir kaydına,
10-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin e-duruşma vasıtası ile yüzüne karşı davalının yokluğunda, araç mahrumiyet zararı yönünden miktar itibari ile kesin, değer kaybı yönünden kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.