T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/480
KARAR NO : 2025/233
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/07/2024
KARAR TARİHİ : 28/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı yan, içine düştüğü ekonomik, yönetsel sorunları aşamamış ve bu nedenle elinde bulunan bazı okulları devretme, bunlar ile ilgili olarak franchising sözleşmeleri yaparak kendisine rutin gelir sağlama amacıyla arayış içine girdiğini. İşte tam da böyle bir ahval içinde, hali hazırda 4(Dört) okulu sorunsuz olarak işleten müvekkilimize teklifte bulunduğunu Müvekkilimiz ticari kaygılar ve beklentileri bir yana bırakarak, tabiri caiz ise taşın altına elini koyarak davalı tarafından kendisine iletilen teklif üzerinde çalışmalar yapmış ve ciddi bir finansal yüke girerek okulların ayakta kalması, öğrencilerin eğitim faaliyetlerinin sekteye uğramaması amacıyla bu teklifi olumlu karşılamış ve davalı ile bir kısım işletmelerin devri konusunda görüşmeler başlamış ve nihayetinde müvekkil ile davalı arasında 03.01.2022 tarihinde " İşletme Devri Sözleşmesi" imzalanarak yürürlüğe girdiğini, taraflar arasında 03.01.2022 tarihli işletme devir sözleşmesi imzalandığını, taraflar, iş bu işletme devir sözleşmesi ile ; ------ unvanlı eğitim kurumlarının sözleşmede belirtilen bir kısmının, mevcut bütün personel, öğrenciler ve mevcut bütün demirbaşlar ve tüm hizmet alım sözleşmeleri ile bir bütün olarak davalı tarafından müvekkile devri konusunda, anlaştıklarını, İşletme Devir Sözleşmesi, 5.18 no'lu maddesi gereğince, imza tarihi olan 03.01.2022 tarihinde yürürlüğe girmiş ve tarafları bağlar hale gelmiştir. Bu tarihten itibaren taraflar edimlerini ifa etmeye başladıklarını, Yürürlüğe giren İşletme Devir Sözleşmesinin ifası bakımından : İşletme Devir Sözleşmesinde belirtilen her bir okul için ayrı ayrı olmak üzere -----. Noterliği nezdinde "Düzenleme Şeklinde Eğitim Kurumları Devir Sözleşmesi" başlıklı 04.01.2022 tarihli ----Yevmiye No'lu devir sözleşmeleri ve ---- Noterliği "Düzenleme Şeklinde Eğitim Kurumları Devir Sözleşmesi" 02.02.2022 Tarihli ---- Yevmiye Numaralı devir sözleşmeleri akdedilmiştir. İş bu sözleşmeler için, Noter masrafları ödendiğini, Franchising sözleşmesi 04.01.2022 Tarihli Franchising Sözleşmesi ile Lisans Veren----Lisans Alan müvekkil şirkete ----- adı ve markasının kullanım hakkını tanındığını, Müvekkil ile İşletme Devir Sözleşmesi ile devredilecek okullara ilişkin 04.01.2022 Tarihli Alt Kira Sözleşmeleri imzalandığını, Müvekkil şirket tarafından okulların bulunduğu yerlerdeki Ticaret Sicil Müdürlükleri nezdinde şube açılış işlemleri gerçekleştirildiğini, Ayrıca müvekkil İşletme Devir Sözleşmesi'nin 5.6. Maddesi kapsamında 04.01.2022 tarihinden itibaren 2022-2023 Eğitim Öğretim dönemi erken kayıt süreçlerini gerçekleştirmek için, muhasebe programı için gerekli yetkilendirmeleri almış, online kayıt sistemi ---- ve ----- entegrasyonunu sağlamış bu konudaki teknik alt yapıyı tamamlamış ve erken kayıt alabilir hale gelmiştir. Aynı zamanda -----ile anlaşmalar yapıldığını, Her bir okul için ayrı ayrı İl Milli Eğitim Müdürlüklerinde devir ve kurucu değişikliği işlemlerinin yapılması için başvurular yapılmış işlemler takip edilmeye başlandığını, Her bir okul için araç kiralama sözleşmeleri yapılmış okullara en az bir tane olmak üzere araç tahsisleri yapıldığını, Her bir okul için bilgisayar sistemleri kurulmuş, bilgisayar tedarik edildiğini, Devre konu okullarda ekonomik zorluklar nedeniyle bakım ve onarım işlemleri davalı tarafından yapılamadığından tadilat ihtiyacı olan okulların gerekli inşaat ve bakım işlemleri belirlenmiş, inşaat işlemleri için sözleşmeler akdedilmiş ve inşaat/tadilat işlemleri gerçekleştirilmiş ödemeleri yapıldığını, Erken kayıt dönemi öğrenci ve veliler için, her bir okul bakımından ayrı ayır olmak üzere reklam ve promosyon malzemeleri temin edilmiş, sektörde adet olduğu üzere dağıtıldığını, Erken kayıt reklamları için reklam firmaları ile anlaşılmış, çeşitli mecralarda reklam faaliyetleri gerçekleştirildiğini, İşletme Devir Sözleşmesi 4. Maddesi uyarınca devir bedellerini ödemek için bankalarla kredi anlaşmaları yapıldığını, Bu kredi anlaşmaları sebebiyle finansman giderleri ve kredi maliyetlerine katlanıldığını, İşletme Devir Sözleşmesinin ifası bakımından devre konu okulların bulunduğu adreslerde müvekkil şirketin şube açılışları gerçekleştirilmiş, bunun için Ticaret Sicil Müdürlükleri nezdinde işlemler yapılmış, konaklama,ulaşım gibi maliyetlerin yanında resmi işlem maliyetlerine katlanıldığını, Alt Kira sözleşmelerine ve devre konu okullara ilişkin mecurlar bakımından dava dışı kiraya verenler ile gerekli görüşmeler yapılmış, geciken kiralara veya talep edilen bedellere dair ödemeler yapıldığını, ----- ve ---- ile Kredili Okul Taksit sistemi anlaşmaları yapılmış komisyon masrafları ödendiğini, ---- Taksit sistemi anlaşmaları yapılmış komisyon masrafları ödendiğini, İşletme devri sözleşmesinin ifası bakımından ihtiyaç duyulan personel anlaşmaları yapılmış bu nedenle maaş ve SGK prim ödemeleri gerçekleştirildiğini, Davalının talebi ve sözleşmenin devamı yönünde müvekkil nezdinde oluşturduğu güven ile, --- okullarının işletmecisi olan ---- ait stadın tamir ve bakım işlemleri gerçekleştirildiğini, Müvekkil tarafından, davalının Sosyal Güvenlik Merkezine 2021/05-06-07-08 dönemlerine ilişkin 30.000.000-TL tutarında borcuna ve bu borca bu tarihten itibaren ödenmesine kadar geçecek süre için işleyecek ferilerine karşılık ---- İli --- İlçesi ---- Mah 5070 Ada 6 Parsel ----No'lu bağımsız bölümleri, teminat olarak gösterilmiş ve söz konusu gayrimenkullerin ----- Sosyal Güvenlik Merkezi ve diğer alacaklı Sosyal Güvelik merkezlerince haczedilmesine, borcun ödenmemesi halinde satışına itirazda bulunulmayacağı sözleşmenin devamına olan inanç ve güven ile kabul ve taahhüt ettiğini, Yine aynı şekilde müvekkil tarafından, davalının Sosyal Güvenlik Merkezine 2021/05-06-07-08 dönemlerine ilişkin 30.000.000-TL tutarında borcuna karşılık ve bu borca bu tarihten itibaren ödenmesine kadar geçecek süre için işleyecek ferilerine karşılık ---- İli ---- İlçesi --- . 171 Ada 14 Parsel 'de kayıtlı gayrimenkul, teminat olarak gösterilmiş ve söz konusu gayrimenkullerin ---- Sosyal Güvenlik Merkezi ve diğer alacaklı Sosyal Güvelik merkezlerince haczedilmesine, borcun ödenmemesi halinde satışına itirazda bulunulmayacağı kabul ve taahhüt edildiğini, ayrıca tüm bu işlemlere ek olarak müvekkil 03.01.2022 tarihli İşletme Devir Sözleşmesinin ifası anlamında üzere düşen devir bedeli ödeme yükümlülüklerini de yerine getirdiğini, Yukarıda izah edildiği şekilde taraflar arasında imzalanan ve yürürlüğe giren 03.01.2022 tarihli İşletme Devir Sözleşmesi taraflarca ifa edilmeye başlanmış ve bir çok edimi yerine getirilmişken; davalı şirketin tek hissedarı olan dava dışı -----davalı anonim şirketteki hisselerinin tamamını 07.02.2022 tarihinde dava dışı ----- firmalarına devrettiğini,. Davalı şirketin pay devrinin gerçekleşmesinin hemen akabinde ve AYNI GÜN yeni hissedar olan kişilerin iradesi ile davalı şirket tarafından, müvekkile hitaben---- Noterliği'nin 07.02.2022 tarih ve ----- Yevmiye No'lu ihtarnamesi keşide edilerek, taraflar arasında ifası devam eden İşletme Devir Sözleşmesinin hükümsüzlüğü ileri sürülerek, tek taraflı, her hangi bir fesih öneli dahi tanınmadan, haksız ve kötüniyetli bir şekilde feshedildiğini. Sözleşmenin haksız feshedildiği tarih itibariyle davalı tarafın müvekkili temerrüde düşürecek herhangi bir ihtarı bulunmadığı gibi, müvekkilin edimleri ifa bakımından gecikmesi söz konusu olmadığını. Hal böyle iken, ortada haklı bir gerekçe bulunmamasına karşın davalı tarafından sözleşmenin haksız ve ani feshedilmesi nedeniyle müvekkilimiz ciddi zarar uğradığını. Ayrıca bu durum karşısında müvekkilimizin ticari itibarı da zarar gördüğünü, Davalı tarafından ileri sürülen hükümsüzlük iddiasının kabulü mümkün olmadığını Zira, dava konusu "İşletme Devir Sözleşmesi" yasal olarak belirtilen tüm şartlara, taraf idarelerine uygun bir şekilde düzenlenerek imzalanmış ve sözleşmenin açık yürürlük maddesi olan 5.18. Maddesi uyarınca yürürlüğe girdiğini, Fesih iradesinin, davalı şirketteki hisse devirleri sonrası ortaklık yapısında meydana gelen değişiklik neticesinde, haksız ve kötüniyetli olarak ileri sürüldüğü ortada olduğunu. Davalı şirket, hisse devri yapılmadan önce, müvekkil şirketle dava konusu sözleşmeyi akdetmiş, sözleşme geçerli bir şekilde kurulmuş, uygulanmaya başlanmış ve karşılıklı edimler ifa edildiğini sözleşme taraflarca özgür iradelerine uygun olarak yazılı şekilde kurulmuş, yürürlüğe girmiş ve eylemli olarak da karşılıklı edimlerle ifa edilmeye başlandığını. Bu aşamadan sonra, davalının sözleşmenin hükümsüz olduğunu iddia ederek sözlemeyi feshetmesi haksız ve kötüniyetli olduğunu, Müvekkil şirket, taraflar arasında akdedilen ve uygulanmaya başlayan sözleşme nedeniyle birçok işlem ve harcama yaptığını Ancak müvekkil, sözleşmenin davalı şirketçe haksız bir şekilde feshedilmesi nedeniyle zarara uğradığını. Davalı taraf, müvekkilce yapılan onca masraf ve ödemeye karşın sözleşmeyi kötüniyetli ve haksız bir şekilde feshetmiş bu itibarla müvekkil, telafisi güç, gerek müspet gerekse menfi zararlara uğradığını Sunulan kararlarda da görüldüğü üzere, davalının taraflar arasında akdedilen sözleşmeleri haksız bir şekilde feshetmesi sebebiyle müvekkilin zarara uğradığı ve tüm bu zararlardan haksız feshi gerçekleştiren davalı şirketin sorumlu olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla HMK m. 107 gereği belirsiz alacak davası ikame ettiğimizi belirterek, davalı şirketin ; taraflarca akdedilen 03.01.2022 tarihli "İşletme Devir Sözleşmesi" başlıklı sözleşmeyi ve bu sözleşme doğrultusunda düzenlenen yukarıda tarih ve yevmiye numaraları yazılı "Düzenleme Şeklinde Eğitim Kurumları Devir Sözleşmesi"lerini, "04.01.2022 Tarihli Franchising Sözleşmesi"ni ve "Alt Kira Sözleşmeleri"ni davalı tarafın haksız bir şekilde feshetmesi nedeniyle, müvekkilin uğramış olduğu müspet ve menfi zararların davalı tarafından müvekkile ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ----- Öğretim Kurumları şirketimizden önce “-----sahibi ve işleteni konumunda olan, eğitim sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olup Müvekkil Şirketi tarafından----- Okullarını işletme hakkı 06.10.2020 tarihinde satın alındığını Bu tarihten önce dava dışı ----- arasında da akdedilen Franchise (Lisans) Sözleşmeleri bulunmakta olup, ---- Okullarının işletme hakkının ----- Kurumlarından satın alınmasıyla Müvekkil Şirket bu sözleşmelerin tarafi haline geldiğini, Bununla birlikte dava dışı ----- ile Müvekkil Şirket arasında ayrıca akdedilen Franchising (Lisans) Sözleşmeleri de mevcut olup akdedilen sözleşmeler kapsamında Müvekkil Şirket "Lisans Veren", dava dışı ---- "Lisans Alan" sıfatını haiz olduğunu, Müvekkil Şirket ile ----- arasında 03.01.2022 tarihli “İşletme Devir Sözleşmesi” ve 10.01.2022 tarihli “03.01.2022 Tanzim Tarihli İşletme Devir Sözleşmesi'nin 5.3 ve 5.4. Maddelerinin Tadil Edilmesi Hakkında Ek Protokol” (Bundan Sonra Birlikte “İşletme Devir Sözleşmesi” olarak anılacaktır) akdedildiğini, akdedilmiştir Taraflar arasında toplamda 20 adreste kurulu okulların devrine yönelik devir sözleşmelerinin imzalanmasının ardından, aşağıda detaylıca açıklanacak olan nedenlerle, ilgili sözleşmelerin hükümsüz olduğu anlaşılmış ve ----gönderilen ihtarname ile 03.01.2022 tarihli İşletme Devir Sözleşmesi ile ilgili olarak----- Noterliği nezdinde düzenlenen 04/01/2022 tarihli “Düzenleme Şeklinde Eğitim Kurumları Devir Sözleşmeleri”nin, geçersizliği ve feshi kurumların devrinden önce ihtar edilmiş ve tüm devir süreci, kurum devirleri gerçekleşmeksizin sonlandırıldığını, Devirler resmi olarak gerçekleşmediğinden hiçbir eğitim kurumunda da ---- şirketine fiziki teslim yapılmamış ve devir süreçleri sona erdirilmiş, ancak iki şirket arasındaki franchise ilişkisi devam ettirildiğini, davacı tarafından işbu davada ileri sürülen talepler hakkında daha önce de dava ikame edilmiş ve halihazırda yargılaması devam eden bir dosyada takas def'i ileri sürülmüş olup öncelikle davanın derdestlik ve kesin hüküm itirazı bulunduklarını davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı olmadığını davacı tarafından davaya dayanak gösterilen işletme devir sözleşmeleri, aşağıda detaylıca açıklanan sebeplerle baştan itibaren hükümsüz olup, davacının geçersiz sözleşmelere dayanarak müspet zarar talebinde bulunması mümkün olmadığını, her ne kadar davacı tarafından dava dilekçesinde dava konusu işletme devir sözleşmelerinin Müvekkil Şirket tarafından haksız olarak feshedildiğini ileri sürülerek müspet zarar talebinde bulunulmuşsa da; ortada sürecin en başından itibaren geçerli bir devir sözleşmesi bulunmamakta olup, bu nedenle sözleşmelerin haksız olarak feshedildiği ileri sürülemeyeceğini, ----- gönderilen ihtarname ile 03.01.2022 tarihli İşletme Devir Sözleşmesi ile ilgili olarak -----. Noterliği nezdinde düzenlenen 04/01/2022 tarihli “Düzenleme Şeklinde Eğitim Kurumları Devir Sözleşmeleri”nin, geçersizliği ve feshi kurumların devrinden önce ihtar edilmiş ve tüm devir süreci, kurum devirleri gerçekleşmeksizin sonlandırılmış ve netice itibariyle, geçersiz devir süreci neticesinde Sözleşmelere konu okul işletmelerinin davacı tarafa devri gerçekleştirilmediğini, Müvekkil Şirket ile “---” arasında akdedilen 04.01.2022 tarihli “Franchising Sözleşmesi” de -----. Noterliğinin 09.02.2022 tarih ve ------ nolu ihtarnamesi ile feshedildiğini, geçersiz devir süreci neticesinde Sözleşmelere konu okul işletmelerinin davacı tarafa devri gerçekleşmemiş ve ilgili okullardaki eğitim öğretim faaliyetleri müvekkil şirkete verilen yasal izin ve ruhsatlar çerçevesinde müvekkil şirket tarafından yürütülmektedir. Keza, bu okulların bulunduğu kampüslere ait kira sözleşmeleri de müvekkil şirket ile akdedildiğini, Davacı ile Müvekkil Şirket arasında yaşanan geçersiz devir süreci kapsamında davacı şirketin Müvekkile ait olan kayıt bedellerini tahsil etmesi nedeniyle oluşan alacağımızın 30.000.000,00 TL tutarının tahsili amacıyla davacının yerleşim yeri olan ----- İcra Müdürlüğü'nün -----. sayılı dosyasında (yetki itirazı sonucu-----. İcra Müdürlüğü'ne gönderilerek yeni esası -----olmuştur), borçlu tarafından, ödeme emrine itiraz edilmesi sonucunda tarafımızca, ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- sayılı dosyası üzerinden itirazın iptali talep edilmiş olup söz konusu yargılama işbu dava tarihi itibariyle devam ettiğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın usul ve esastan reddine HMK madde 166 gereğince; huzurdaki işbu davanın ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin -----sayılı dosyası ile birleştirilmesine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.Davalı taraf, dava dilekçesinde hukuki deliller kısmında belirttiği, ---- Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyası ile dava dosyasının birleştirilmesi talep edilmiştir.
HMK 166. Maddesi davaların birleştirilmesi hususunu düzenlemektedir. HMK 166/4 maddesinde ; davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda davalar arasında fili ve hukuki bağlantı bulunduğunu, 166/1 maddesi gereğince de yargılamanın her aşamasında talep üzerine veya mahkemece ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebileceği , yukarıda açıkladığımız nedenle davaların birlikte görülmesinde gerek usul ekonomisi gerekse delillerin birlikte değerlendirilmesi ve bir biri ile çelişmeyen hükümlere ulaşılması yanında yargılamanın hızı ve bütünlüğü açısından yarar ve zorunluluk bulunduğu anlaşılmakla bu dava dosyasının -----Asliye Ticaret Mahkemesinin -----sayılı dosyası ile HMK'nun 166. maddesi uyarınca birleştirilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dava dosyamızın ---- Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Dosyamız esasının birleştirme yönünden şerh verilerek kapatılmasına,
3-Müteakip işlemlerin -----. Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyası üzerinden yapılmasına,
4-Harç ve masrafların birleşen dosyada değerlendirilmesine,Dair, taraf vekillerine ( e duruşma sistemi üzerinden ), esas hükümle birlikte İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.