T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/303
KARAR NO : 2025/136
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/04/2022
KARAR TARİHİ : 25/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- ili, ----- köyünde mukim bir kooperatif olduğunu, kooperatifin üyelerinden olan davalı---- bir kısım elektrik ve aidat borçlarını ödemediğini ve elektrik kesintisi gerçekleştiğini, bu kesintiye ve borçlara ilişkin ismi geçen üyenin ----. İcra Müdürlüğü-----esas sayılı dosya ile icra takibi başlattığını, icra takibine ilişkin ödeme emrinden müvekkili şirketin haberi olmadığını, söz konusu ödeme emri müvekkilinin adresine her nasıl ise adreste tanınmıyor denilmek suretiyle iade olduğunu, müvekkilinin böyle bir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin yönetimden kaynaklı olarak davalıya genel kurul kararları ve diğer yasal nedenlerle usul ve yasaya uygun olarak işlemler uyguladığını, müvekkilinin davalıya hiçbir şekilde bir borcun olmadığını, aksine ilgili üyenin elektrik-imar barışı-aidat borçları nedeniyle borçları bulunduğunu, müvekkilinin iş bu istirdat davası yoluyla, borçlu olmadığı halde cebri icra tehdidi altında ödediği miktarın kendisine iadesini talep ettiklerini beyanla; davanın kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığı halde cebri icra tehdidi nedeniyle ödemek zorunda kalınan 3.778,97 TL'nin ödeme tarihi olan 04/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesini, vekalet ücreti ve sair yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davacı kooperatifin üyesi olduğunu, Elektrik faturası, elektrik idaresi tarafindan kooperatife tek bir fatura olarak kesildiğini, Kooperatif tarafından söz konusu faturaların üyelere yansıtıldığını, müvekkilinin kendisinden aynı elektrik kullanımı için farklı bedellerin kooperatif tarafindan talep edildiğini fark ettiğini, bunun üzerine müvekkilinin, durumu izah ederek kooperatiften elektrik faturasının üyelere hangi usule göre yansıtıldığının belgelerle açıklanmasını talep ettiğini, ilaveten müvekkilinin elektrik faturaları için kooperatifin üyelere makbuz kesip kesmediğini belgelerle izah etmesini talep ettiğini, müvekkilinin bu bilgiler kendisine verilinceye kadar fatura bedelini ödemeyeceğini kooperatife bildirdiğini, Kooperatif yönetimi de kendisine bilgi vereceğini ilettiğini, kooperatif tarafindan müvekkile hiçbir bilgi ve belge verilmediği gibi elektrik faturalarını ödemezse elektriğinin kesileceği tehditleri savrulmaya başlandığını ve müvekkilinin evinin bahçesine hukuka aykırı şekilde zorla girmeye varana kadar birçok olay yaşandığın, söz konusu olayların jandarma ve kaymakamlık yetkililerine kadar sirayet ettiğini, söz konusu belgelerin müvekkiline iletilmediğini, davalı kooperatif hukuksuz bir şekilde müvekkilin bahçesine girerek müvekkilin elektriğini kestiğini, Elektriği geri açmak için kooperatif, müvekkilden hiçbir hukuksal ve yasal dayanağı olmaksızın 2.600,00-TL ödemesini aksi halde elektrigi açmayacaklarını söylediklerini, Müvekkilinin yaşlı annesi ile birlikte yaşadığından söz konusu bedeli mecburen, baskı altında ve ihtirazi kayıtla ödemek zorunda kaldığnı, Ana sözleşmede fatura borcunu ödemeyenlerin enerjisinin kesildikten sonra tekrar açılması için söz konusu bedelin ödeneceğine dair bir madde bulunmadığını, daha önceki kooperatif genel kurullarında böyle bir karar da alınmadığını, Kooperatif yönetiminin elektriği kesmesinin yasal bir dayanağı olmadığından hukuka aykırı eylemlerine son vermesi için müvekkil tarafından ihtarname keşide edildiğini, ihtirazi kayıtla ödenmiş olan elektrik açma bedelinin istirdat ve iadesi için 2.600,00-TL'nin tahsili amacıyla ---. lcra Dairesi ---- Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını kooperatifinde bu bedeli ödediğini beyanla; Davanın Reddine, Yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, İcra tehdidi altında ödenen paranın iadesine ilişkin olarak açılan İstirdat davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi heyeti tarafından verilen raporda özetle, "Huzurdaki dava, davacı/alacaklı kiralayan tarafından, davalıl/kiracı aleyhinde, usul ve yasaya aykırı olarak ----. İcra Müdürlüğü ----- Esas sayılı dosyaya borçlu olunmayan 3.778,97 TL bedelin icra tehdidi altında ödenmesi nedeniyle ödenen paranın ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile iadesi talebidir. İstirdat davası, icra takibi sonrası kişinin borçlu olmadığı halde, haksız olarak ödeme yaptığı durumlarda, parasını geri alabilmesini sağlayan bir davadır. Somut olayda uyuşmazlık istirdat davasının koşullarının oluşup oluşmadığında toplanmaktadır. Dosyada yapılan incelemede ----- İcra Müdürlüğünün ---- Esas sayılı dosyasına yapılan ödemenin 3.778,97 TL olduğu tespit edilmiştir. ----- Kooperatıfi'nin 06.03.2011 tarihindeki olağan genel kurul toplantısında elektrik ücretlerini her ay õdemeyen üyelerden %10 gecikne cezası alınması ve 3 ay üst üste elektrik borcunu ödemeyen üyenin saatinin sökūlmesi ve tekrar açılması için 100,00 TL ceza verilmesi yönünde alınmış kararlar bulunduğu, Genel Kurullarda alınan kararların iptal edilmediği halen yürürlükte olduğu, Davacı taraf davalının elektrik tüketimlerine ait borçları ödememesinden dolayı 06.03.2011 tarihli olağan Genel Kurulda alınan karar gereği ana paraya geciken her ay için %10 gecikne cezası uyguladığı, ayrıca elektrik borcunu 3 ay üst üste ödemediği için elektrik sayacının söküldüğü ve tekrar açılması için 100,00 TL ücret ilave edildiği, Davacı ---- Kooperatifi tarafından davalı ----- ait tüketim miktarları, gecikme faizi ve sayaç sökme takma bedeli olarak 2.600,00 TL bedel yansıtılmış ise de; tarafımızca yapılan hesaplama ile davacının alacağının toplam 2.516,29 TL olduğu hesaplanmış, Davacının talep edebileceği miktar tarafımızca yapılan hesaplamaya istinaden 3.575,16 TL'dir. Mahkeme aksi kanaatte ise dosyada bulunan tahsilat makbuzu incelendiğinde 30.04.2021 tarihinde --- İcra Müdürlüğü ---- Esas sayılı dosyasına 3.778,97 TL'nin ------ Kooperatifi tarafından yatırıldığı tespit edilmiş olup, 3.778,97 TL (icra dosyasına yatırılan bedel) talep edebileceği, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca, kooperatif ortakları, bu yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşittirler. Bu maddeye göre, ortaklar yönünden hak ve yükümlülüklerde eşitlik ilkesi, Türk Hukuk sisteminde buyurucu (emredici) bir yasa hükmü olarak öngörülmüştür. Davalının diğer tüm kooperatif üyelerinin ödediği elektrik ve diğer bedelleri ödemek zorunda olduğu," şeklinde rapor sunulmuştur.
Bilirkişi heyeti tarafından verilen ek raporda; kök rapordaki görüşümüzü aynen korunduğu şeklinde rapor sunulmuştur.
Bilirkişi heyeti tarafından verilen ikinci ek raporda; kök rapordaki görüşümüzü aynen korunduğu şeklinde rapor sunulmuştur.
İtirazlar doğrultusunda yeni bir elektrik mühendisi bilirkişiden rapor tanzimi istenilmiştir.
Alınan yeni bilirkişi raporunda özetle; " Davalı elektrik borçlarını ödemediği için Kooperatif Yönetim Kurulu tarafından elektriğinin kesildiği, davalının elektrk borçlarının yukarda hesaplanan 192,00 + 213,00 + 101.25 + 3,75+37,50 + 238,00 + 194,60 + 187,60 = 1.167,70 TL tüketim tutarı, 100,00 TL açma kapama ve gecikme faiz bedeli 1.332,30 TL ilavesiyle genel borç toplamının 2.600,00 TL hesaplandığı, söz konusu tutar davalı tarafından ödendiği, davalı 2.600,00 TL asıl alacak, 69,25 faiz olmak üzere toplam 2.669,24 TL nin istirdat ve iadesi İçin----. İcra Müdürlüğünün ------ Dosyasında, davacıdan 3.778,97 TL tahsil ettiği, Davacı ----Kooperatifi, davalı ------ 3.778,97 TL'yi 04.05.2021 tarihinden itibaren işletilecek %9 yasal faiziyle birlikte toplam 3.778,97 TL + 328,92 TL (Faiz Tutarı) - 4.107,89 TL talep edebileceği," şeklinde rapor sunulmuştur.
Somut olayda taraflar arasında elektrik sözleşmesi bulunduğu, davalı elektrik borçlarını ödemediği için Kooperatif Yönetim Kurulu tarafından elektriğinin kesildiği, tüketim bedellerini geciktiren üyelerden aylık %10 gecikme bedeli alınacağına ilişkin 06/03/2011 tarihli Genel Kurulda karar alındığı, genel kurul kararının iptal edilmediği ve geçerli olduğu, borcun 2.600,00 TL hesaplandığı, borcun davalı tarafından ödendiği, davalı tarafından davacıya ödenen bedelin tahsili için 2.600,00 TL asıl alacak, 69,25 faiz olmak üzere toplam 2.669,24 TL nin istirdat ve iadesi İçin ---- İcra Müdürlüğünün -----. dosyası ile takip baylattığı ve davacıdan 3.778,97 TL tahsil ettiği, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporları ile davalının davacıya elektrik borcu sebebiyle borçlu olması sebebiyle tahsil ettiği ücreti iade etmesi gerektiğinin tespiti bir bütün olarak değerlendirildiğinde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İstirdat davası İİK.'nun 72/7. maddesi uyarınca son ödeme tarihinden itibaren 1 (bir) yıllık süre içerisinde davanın açılması gerekir. Hak düşürücü süre niteliğinde olan bu süre, mahkemece resen gözetilmelidir. Somut olayda davacı tarafından 04/05/2021 tarihinde ödeme yapıldığı, davanın 27/04/2022 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 3.778,97 TL'nin 04/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
2-Karar harcı 615,40-TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70- TL başvurma harcı, 80,70- TL peşin nispi harc olmak üzere toplam 161,40- TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4-Davacı tarafından yapılan 144,25-TL tebligat ve müzekkere gideri, 6.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.644,25-TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 3.778,97-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
Dair; davacı vekilinin yokluğunda, davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibarı ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.