T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/479 Esas
KARAR NO: 2024/902
TALEP: Zayi Belgesi Verilmesi
TALEP TARİHİ: 12/07/2024
KARAR TARİHİ: 06/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Talep eden talep dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirket, “yurt içinde ve yurt dışında müteahhit veya taşeron olarak her türlü bina ve benzeri inşaat yapmak, taahhüt etmek “ işleriyle faaliyet gösterdiğini, şirkette tutulmakta olan evraklara gerekli dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen elde olmayan nedenlerle şirket pay defteri'nin temizlik çalışmaları neticesinde kaybolduğu anlaşıldığını, tüm bu nedenlerle şirkete ait pay defterinin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini beyan ve talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Talep hukuki niteliği itibariyle, TTK 82/7 maddesi uyarınca açılan ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ve belge verilmesi istemine ilişkindir.
Dava, hasımsız olarak açılan, zayi olduğuna ilişkin belge verilmesi istemine ilişkin olup zayi belgesi verilmesi davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir. Mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalı, zayii belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı, TTK'nın 68. maddesinde yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilerek tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği, tasdike tabi defterlerin tasdik edilip edilmediği, davacıya ait defterler hakkında soruşturma bulunup bulunmadığı ve iddia edilen olayın meydana geldiği yerin tacirin faaliyette bulunduğu yerlerden olup olmadığı hususlarının araştırılarak, ticaret sicil kayıtları getirtilmek suretiyle olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana gelip gelmediğinin tespiti gerekir.----------6102 Sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde -------işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden bir belge verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir. Tacirin söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi defter ve belgelerin korunması için dikkat ve özen göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmesi gerekmektedir.TTK nın 64(4)maddesi uyarınca ;Pay defteri ,yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesi ile ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir. 213 sayılı kanunun 233.maddesinin 3.fıkrası 10 mart 2018 tarihli RG de yayınlanan 7099 sayılı kanun ile değiştirilerek "Defterler, anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin kuruluş aşamasında ,şirket merkezinin bulunduğu yer ------ tarafından tasdik edilecektir"şeklinde değiştirilmiştir. Davacı şirket değişiklik öncesinde kurulduğundan noter tasdiki aranmaktadır. İlgili----- dairesi tarafından gelen yazı cevabında talep eden şirket hakkında vergi incelemesi veya soruşturması bulunmadığı ve mükellefe ait defterlerin herhangi bir sebeple incelenmek üzere istenmediği tespit edilerek mahkememize bildirildiği, görülmüştür Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre, TTK'nın 82. maddesi uyarınca zayi belgesi düzenlenebilmesi için davacının defter tutmakla veya saklamak ile yükümlü olması, zayi olan belgelerin kullanılmış defter ve belgeler olması, defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu zayi olması, usulüne uygun tutulmuş olması, başvurunun 30 günlük hak defterin ziyaa uğradığına dair dair somut bir delil sunulamamıştır.Talep eden tarafından yetkilisi olduğu şirket defterlerinin başka şekilde kaybolduğu iddia ediliyor ise; yetkilisi olduğu şirketin basiretli bir tacir gibi davranarak ticari defter ve belgelerini korumak için gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini, tüm özeni göstermesine rağmen kaçınılmaz sebeplerle zayii olgusunun gerçekleştiğini ispat etmesi gerekmektedir.Somut olayda talep şirket; ticari defter ve belgelerini korumada gerekli dikkat ve özen göstermediği gibi ileri sürülen bu hususlar TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin gerektirir hallerden de değildir. Buna göre talebe konu defter yönünden zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığından talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Talebin REDDİNE,
2-Alınması gereken harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Talep eden tarafından yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep eden tarafa iadesine
Dair talep edenin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde---------- Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/12/2024