T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/52
KARAR NO : 2024/780
DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/01/2023
KARAR TARİHİ : 31/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin tanınmış “-----” markası ile faaliyet gösterdiği, bunun yanında----- gibi çeşitli markalarla
kozmetik, kişisel bakım, hijyen ve gıda takviyesi ürünleri alanında faaliyet gösterdiği, davalı
tarafın 31.10.2022 tarihli ----- gazetesinin 10. Sayfasında yayımladığı bir haberde davacıya
---- markalı bir ürün görseline yer vererek “Yasaklı Kozmetik Ürünler Hala Satışta”
başlığı ile bir haber yapıldığı, bu haberde kullanılan ürünün ---- markalı ---- ürünü olduğu, haber metninde ise “----- analizleri sonrası güvensiz bulduğu kozmetik ürünleri hala internetteki alışveriş
sitelerinde satışta… Uzmanlar aralarında bebek pudrasının da bulunduğu ürünlerin hastalıklara
ve kansere davetiye çıkardığını belirterek uyarıyor…” ifadelerine yer verildiği, davacının
kullanılan ürünü hakkında güvensiz olduğuna dair ----- Kurumu
tarafından hazırlanmış bir rapor bulunmadığı, davalının bu eylemi karşısında bir tekzip metni
yayınlanması için davalıya başvurulduğu ancak davalının bu talebe cevapsız kaldığı, davalı
eyleminin TTK m. 55/1,a-1 uyarınca kötüleme teşkil ettiği ileri sürülerek davanın kabulü ile
haksız rekabetin tespiti ve men’i, yanlış ve yanıltıcı beyanların düzeltilmesi ve mahkeme
kararının ilanına, maddi ve manevi tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığı, belirsiz alacak davası açılmasında davacının hukuki menfaatinin bulunmadığı, haksız rekabet teşkil eden bir eylemin bulunmadığı, davacı markalarına yönelik bir isnata yer verilmediği, editoryal bir hata nedeniyle davacıya ait ürün görsellerine yer verildiği, gazetede ilgili ürünün okunmasının güç olduğu, dolaysıyla haksız rekabet teşkil edecek bir eylemin bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi talep edilmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibariyle, davalı tarafça “Yasaklı Kozmetik Ürünler Hala Satışta”
başlığı ile bir haber yapıldığı içerik itibariyle; haksız rekabetin tespiti ve men’i, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesine maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir
Haksız rekabet TTK'nın 54 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup 54/2. maddede rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırı olarak nitelendirilmiştir. TTK'nın 55. maddesinde sayılanlarla sınırlı olmamak üzere başlıca haksız rekabet halleri düzenlenmiştir. Davacının iddiası TTK'nın 55/1.a.1 maddesi kapsamında ileri sürülmüştür. Anılan maddeye göre; "Başkalarını veya onların mallarını, işlerin, ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini, yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek" haksız rekabet olarak düzenlenmiştir. Haksız rekabetin bulunması halinde açılacak davalar anılan Yasanın 56.maddesinde düzenlenmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile "somut olayda davacı taraf, davalının gerçekleştirdiği haksız rekabet eylemi nedeniyle uğradığı manevi zararlarının tazminini talep etmektedir. Manevi tazminat talebi bakımından yukarıda ifade edildiği üzere davacının hukuka aykırı fiil, kusur, manevi zarar ve illiyet bağı unsurlarını ispat etmesi gerekmektedir. Somut olayda haksız rekabet eyleminin varlığının kabulü halinde
hukuka aykırı eylemin mevcudiyetinden bahsedilebilecektir. Davalı tarafın söz konusu haksız
rekabet eylemini kusuruyla gerçekleştirip gerçekleştirmediği ile haksız rekabet eylemi
nedeniyle meydana gelen manevi zararın belirlenmesi (manevi zarar ve illiyet bağı unsurları)
gerekmekte olup bu hususta da ispat yükünün davacı tarafta olduğu belirtilmelidir. Davalının yayınladığı haberde davacı ürün görseline yer vererek sanki bu ürünün
Bakanlıkça yasaklanmış ürünlerden olduğu izlenimi oluşturmasının TTK m. 55/1,a-1
kapsamında kötüleme haksız rekabet eylemi teşkil edebileceği, Mahkemece haksız rekabetin varlığına karar verildiği durumda davacının maddi
ve manevi tazminat talebi bakımından gerekli şartların gerçekleşmiş olacağından
bahsedilebileceği" sonuç ve kanaati bildirilmiştir.Davacı tarafça, davalının gerçek olmayan beyanlar ile davacının ürünleri kötüleyerek haksız rekabet teşkil eden eylemlerde bulunduğu iddiasıyla haksız rekabetin önlenmesine, menine ve beyanların düzeltilmesine karar verilmesi istemiyle eldeki davayı açılmıştır.Haksız rekabet, 6102 sayılı TTK’nın 54 ila 63. maddeleri arasında düzenlenmiş olup, anılan Kanunun “Amaç ve İlke “ başlığını taşıyan 54. maddesinde, haksız rekabete ilişkin bu hükümlerin amacının bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması olduğu belirtilmiş, aynı maddenin 2. fıkrasında ise, rakipler arasındaki veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamaların, haksız ve hukuka aykırı olduğu ve ilke olarak haksız rekabet teşkil ettiği düzenlenmiştir. Kanun koyucu TTK'nun 54 maddesinde haksız rekabet hükümlerinin amacını ve genel hükmü ortaya koyduktan sonra, 55. maddede altı bent halinde, oldukça ayrıntılı bir sayımla haksız rekabet hallerini belirlemiştir. Ancak bu sayım sınırlı olmayıp, zikredilen maddede sayılan haller haksız rekabet teşkil eden eylemlerin başlıcaları olarak örnekleme kabilinden belirtilmiştir. 55. maddede haksız rekabet teşkil ettiği özellikle belirtilen bu hallerden biri de, aynı maddenin 1/a-1 bendinde düzenlenen, başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek fiilidir.
Haksız rekabet davasında tarafların rakip olması veya davalının kusurlu olması aranmamaktadır. Davalı ürünün yasaklı ürün olduğuna ilişkin somut bir delil sunamamıştır. Davalının haberin de yazılan hususların ifade ediliş biçimi ile paylaşımda geçen resim ve isnadların kullanılmasını haklı gösterecek yeterli açıklama veya belgenin paylaşımlarda yer almadığı da nazara alındığında bu paylaşımlar davacı hakkında hukuki bir olumsuzluk bulunduğu algısı oluşturabilecek şekilde müşteri kararlarını etkilemeye yönelik olduğundan haksız rekabet teşkil eder niteliğindedir. Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile de bu durum tespit edilmiştir. Hal böyle olunca davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.Hüm dava konusu beyanlarına ilişkin eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile davalının, davacılara yönelik haksız rekabet ve haksız saldırılarının menine, haberin düzeltilmesine ve davacının talebi doğrultusunda TTK 54 ve devamı uyarınca karar kesinleştikten sonra masrafı davalı taraftan alınmak üzere karar özetinin tirajı yüksek bir gazetede ilan edilmesine karar vermek gerekmiş ve davacının maddi zararına ispatlayamaması nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine, davacıya karşı yapılan hukuka aykırı fiil neticesinde yanların sosyal ve ekonomik durumları, somut olayın özellikleri ve sonuçları, eylem tarihi dikkate alınarak manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile fazlaya ilişkin talebin reddine tazminat tutarına davalının tespit edilen eylem tarihinden itibaren faiz yürütülmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-31.10.2022 tarihli ---- 10.sayfasında büyük puntolarla “Yasaklı Kozmetik ürünler hala satışta” başlığı ile yapılan haberde ----- markalı ----- ürün görselin davalının davacıya ait ürün görselini kullanmasının HAKSIZ REKABET OLUŞTURDUĞUNUN TESPİTİNE, HAKSIZ REKABETİN MENİ'İNE, haberin davacı vekili talebi doğrultusunda" davacı -----. tescilli ---- markalı ----- ürünü hakkında gerçeği yansıtmayan davacı şirket ve ürünü hakkında kamuoyunu yanlış bilgilendirici habere hiçbir şekilde itibar edilmemesi gerektiğini kamuoyuna saygı ile bildiririz. .” şeklinde DÜZELTİLMESİNE,
2-Mahkeme kararının Türkiye çapında en yüksek tiraja sahip iki gazetede yayınlanmasını, masrafın davalı tarafından karşılanmasına,
3-20.000 TL manevi tazminatın 31.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Maddi tazminat talebinin reddine,
5-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 1.366,20 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 4.269,38 TL' den karşılanarak bakiye kalan 2.903,18 TL harcın davacıya iadesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 4.269,38 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.449,28 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 88,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.088,00 TL yargılama giderinin davada haklı çıktığı %8 oranında olmak üzere 167,04 TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
10-Davacı manevi tazminat davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
11-Davalı manevi tazminat davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 20.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
12-Davalı maddi tazminat davasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
13-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranı gözetilerek 2.870,40 TL sinin davacıdan, 249,60 TL sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
14-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin (e-duruşma) yüzüne karşı, davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.