T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/37 Esas
KARAR NO : 2026/379
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/12/2022
KARAR TARİHİ : 24/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait--------- plakalı aracın dava dışı--------- hakimiyetindeki mülkiyeti davalı ---------- Şti.'ye ait bulunan --------- plakalı kamyonun çarpması neticesinde meydana gelen zarar nedeniyle ---------- E. sayılı hukuk dava dosyası ile açılmış maddi tazminat davası açıldığını, ıslah yoluna gidelmediğini, karar altına alınan 1.100,00-TL tazminat ödenmeyince davalılar aleyhine bakiye kısım bakımından ilamsız icra takibi yoluna başvurulduğunu, Dava dışı --------- tarafından müvekkiline16.12.2021 tarihinde haricen 13.000,00-TL'lik kısmi ödeme yapıldığını, Müvekkilimizce bu ödeme, TBK m. 100 hükmünce öncelikle faiz ve diğer fer'ilerine mahsup edildiğini, davalıların borca itiraz ettiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik TBK m. 100 gereğince dava dışı -------- tarafından müvekkiline 16.12.2021 tarihinde yapılan 13.000,00-TL'lik haricen kısmi ödeme; öncelikle işlemiş faiz, masraf ve fer'ilere mahsup edilerek, 10,00-TL hasar tazminatının kaza tarihi olan 26.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizle bu mümkün olmadığı takdirde avans faiziyle bu mümkün olmadığı takdirde kanuni faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 10,00-tl mahrum kalınan kar kaybı tazminatının kaza tarihi olan 26.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizle bu mümkün olmadığı takdirde avans faiziyle bu mümkün olmadığı takdirde kanuni faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacı vekili talep artırım dilekçesinde özetle; Tbk m. 100 gereğince dava dışı celal ışık tarafından müvekkilimize 16.12.2021 tarihinde yapılan 13.000,00-TL lik haricen kısmi ödeme öncelikle işlemiş faiz, masraf ve fer'ilere mahsup edilerek ve tbk m. 102/2 hükmünce birden çok borcun vadesi aynı zamanda geldiğinden orantılı olarak mahsup edilerek; 32,74-tl hasar tazminatının kaza tarihi olan 26.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizle bu mümkün olmadığı takdirde avans faiziyle bu mümkün olmadığı takdirde kanuni faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak tahsiline ve davacıya verilmesine, 4.660,44-tl mahrum kalınan kar kaybı (araç mahrumiyet) tazminatının kaza tarihi olan 26.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizle bu mümkün olmadığı takdirde avans faiziyle bu mümkün olmadığı takdirde kanuni faiziyle birlikte davalı işleten ---------- şti.'den alınarak tahsiline ve davacıya verilmesine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
SAVUNMADavalı --------Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davacının kazanç kaybına ilişkin talepleri trafik sigortası teminatlarına girmediği husus sigorta hukukunda tartışmasız olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı taraf, sigortalısınnı kusurunu ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini, müvekkil şirket faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu oludğunu, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir. Davalı ---------- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Asliye Hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, mahkememizin yetkisiz olduğunu, Davacı tarafın aynı konu ve taraflı --------- Esas sayılı dosyası kapsamından haksız fiil sorumluluğundan kaynaklı tazminat davasını açtığı ve müteakiben 14.09.2022 tarihi itibariyle hükme bağlandığını açıkça ikrar etmiş bulunması nedeniyle derdsetlik itirazlarının bulunduğunu, Müvekkile somut olay kapsamında herhangi bir kusur izafe edilemeyeceğini, . Zira davacı taraf iddia ve taleplerine konu trafik kazasının hangi tarihte hangi durum ve hangi olay örgüsü çerçevesinde meydana gelmiş olduğu büyük şüphe içerisinde kaldığını, davacı tarafın araçtan mahrum kalma ve kar kaybı noktasındaki ifade/beyanlarına itibar edilmemesi gerektiğini, meydana gelen kazada asıl sorumluluğun sigorta şirketine ait olmasına rağmen sigorta şirketi tarafından davacının talebinin karşılanmaması bakımından müvekkil şirketin hiçbir kusuru bulunmadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasıdır.Mahkememizden verilen 14/06/2024 tarih ve -------- Esas -------- sayılı kararı -------- sayılı ilamıyla kaldırılmakla dosyanın yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Kaldırma kararı öncesi dosyaya sunulan bilirkişi raporunda özetle; Meydana gelen trafik kazasının oluşumunda, -------- plakalı araç sürücüsü -------- % 50 (Yüzde Elli) oranında kusurlu olduğu, ---------- plakalı araç sürücüsü ---------- % 50 (Yüzde Elli) oranında kusurlu olduğu, (Adli Tıp Kurumunun kusur tespitine iştirak olunmuştur.) dava konusu --------- plakalı aracın marka ve modeli dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre, ---------- D.İş numaralı dosya için hazırlanan bilirkişi raporunda tespit edilen, aracın onarımı için gerekli yedek parça ve işçilik bedelleri toplamı olan 17.100,00 TL hasar miktarının piyasa koşullarına uygun olduğu, Davacının yargıtay içtihatlarına göre, dava konusu --------- plakalı aracın tamir süresi boyunca araç mahrumiyet değerinin ( (50,00 TL *20) - 200,00 TL) 800,00 TL olacağı, hususlarını beyan ve rapor etmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından alınan rapor da özetle; Meydana gelen trafik kazasının oluşumunda, ---------- plakalı araç sürücüsü --------- % 50 (Yüzde Elli) oranında kusurlu olduğu, Olan trafik kazasının oluşumunda,-------- plakalı araç sürücüsü --------- %50 (Yüzde Elli) oranında kusurlu olduğu, (Adli Tıp Kurumunun kusur tespitine iştirak olunmuştur.) Dava konusu ---------- plakalı aracın marka ve modeli dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre,-------- D.İş numaralı dosya için hazırlanan bilirkişi raporunda tespit edilen, aracın onarımı için gerekli yedek parça ve işçilik bedelleri toplamı olan 17.100,00 TL hasar miktarının piyasa koşullarına uygun olduğu, Davacının yargıtay içtihatlarına göre, dava konusu--------- plakalı aracın tamir süresi boyunca araç mahrumiyet değerinin ( (50,00 TL *20) - 200,00 TL) 800,00 TL olacağı, Davacının yargıtay içtihatlarına göre, dava konusu --------- plakalı aracın tamir süresi boyunca araç mahrumiyet değerinin ( (50,00 TL *20) - 200,00 TL) 800,00 TL olacağı, TBK m. 100 uyarınca dava dışı --------- tarafından yapılan ödemeler toplam hesaplamadan öncelikle faiz ve fer'ilere mahsup edilmek suretiyle davacının davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebileceği miktarın dava dışı --------- tarafından ödemenin yapıldığının davacı tarafın ikrarında olduğu tarih olan 16.12.2021 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek reeskont avans faiziyle beraber 4.693,18 TL olduğu hususları beyan ve rapor edilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir.
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir. Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir.
Davanın açılması ile zamanaşımı kesileceğinden ---------- E. Sayılı dava dikkate alınarak kaza tarihi itibariyle 2 yıllık hak düşürücü sürenin dolmadığı görülerek davalı tarafın zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile dava konusu kaza sebebiyle dava dışı araç sürücüsünün yapmış olduğu ödeme düşülerek davacının aracında 32,74 TL bakiye hasar bedeli ve 4.660,44TL araç mahrumiyet bendelinin doğduğu, kazanın meydana gelmesinde davalı tarafa ait aracın %50 kusurlu olduğu, davalı sigorta şirketi davalı sigortalısının kusuru oranında doğrudan zarar niteliğinde olan hasar bedeli tazminatından sorumludur. Araç mahrumiyet bedelinin dolaylı zarar niteliğinde olduğu yukarıda yapılan açıklamalar da dikkate alındığında doğrudan ve dolaylı zararlarından davalı araç malikinin sorumlu olduğu kanaati ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının hasar bedeli tazminatına ilişkin talebinin KABULÜ ile, 32,74 TL hasar bedeli tazminatının davalı ---------- ŞİRKETİ yönünden temerrüt tarihi olan 28/08/2021 tarihinden itibaren ve Davalı ---------- ŞİRKETİ'den kaza tarihi olan 26/01/20217 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müşterek ve müteselsilen alınarak ( davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limiti olan 43.000 TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının araç mahrumiyet bedeli tazminatına ilişkin talebinin KABULÜ ile,4.660,44 TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının davalı --------- ŞİRKETİ'den kaza tarihi olan 26/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine
3-Karar harcı 732,00 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 651,30 TL harcın davalı taraflardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç olmak üzere toplam 161,40 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.298,50 TL (davalı sigorta şirketinin 71,84 TL sinden sorumlu olmak kaydıyla) yargılama giderinin davalı taraflardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 4.693,18 TL nispi vekalet ücretinin (davalı sigorta şirketinin 32,74 TL sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------bütçesinden ödenen 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin (davalı sigorta şirketinin 11,16 TL sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı ve davalı vekiline (e- duruşma sistemi üzerinden) diğer davalının yokluğunda, miktar itibariyle KESİN OLMAK üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/04/2026