T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/221 Esas
KARAR NO : 2026/374
DAVA : Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/03/2025
KARAR TARİHİ : 22/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili -------- Şirketi'nin ---------Noterliğinin 09.08.2004 tarih ----------- yevmiye nolu sözleşme ile -------- şirketinin Acentesi olduğunu, müvekkilinin ' Sporcu Ferdi Kaza sigorta' branşında yaptığı çalışmalar nedeni ile ---------Ş. nin Spor sigortalarında tek yetkili Acentesi olarak çalışmaları sırasında davalı şirketin isteği ile Acentelik sözleşmesi yapıldığını, acenteliğin tesisi ile Sporcu Ferdi Kaza sigortalarında Hasar prim oranını düşürmek için müvekkili şirket tarafından yapılan çalışma ile hazırlanan Sporcu Ferdi Kaza sigortası davalı şirket için karlı sigorta haline geldiği gibi özel portföyü olan --------,---------Ş, Futbol federasyonu ve spor camiasında acente hizmetinin titiz hızlı çözümcü davranışı nedeni ile başka spor branşlarıda kulüp bazında sporcu ferdi kaza sigortalarını müvekkili acenteye yaptırmakta olduğunu, portföy bu memnuniyetler nedeni ile giderek büyüdü Spor camiasında müvekkili şirketin çok ciddi bir isme sahip olduğunu, hal böyle olunca davalı şirket portföyü ele geçirmek için kurumsal departman üzerinden yapılacağını şifaen bildirdiğini, bu sigortalar Eylül ayı gibi sezon başında yapılıp heryıl yenilenen sigortalar olduğundan 2009 yılında sezon bağlantılarını acente alacılığı ile tesis edildiğini ve poliçe üretiminde en yoğun ay olan Eylül-ekim aylarında Acenteye hiç bir bilgi vermeden Ferdi Kaza üretim ekranı kullanıma kapattığını, yapılan anlaşmaya rağmen poliçe basımı acente tarafından teknik imkansızlıklar nedeni ile yapılamayınca sporcu Ferdi Kazalar direk davalının kendi kurumsal departmanından üretilmeye başlandığını, bu arada ---------- ile ilgili poliçe anlaşmaları Elementer ve Hayat braşında toplu yapıldığından FK üretimi yapamayınca Elementer sigorta branşından üretimi yapılacak olan yangın ,kasko,v.s sigortalarda davalı şirket kurumsal departmanından yapılmaya başlandığını, bu duruma itiraz eden müvekkili acentenin önüne geçmek amacıyla acentenin prim borcu olduğu gerekçesi ile acente sözleşmesinin feshi konusunda ihtarname çekildiğini, karşılıklı ihtarnamelerle itiraz yapıldığını ancak acentelik teminatı olan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile-------icra müdürlüğünün ---------- saylılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, itirazları ile davalı tarafından önce ---------- Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasında alacak davası açıldıysa da dava takipsiz kalınca süreç içinde --------- dosyası ile yeniden açıldığını, yargılama (9) yıl sürdüğünü dosyada mevcut bilirkişilerin verdikleri raporla Acente komisyon alacaklarının olduğu konusunda rapor verildiğini, yapılan itirazlar nedeni ile dosya Adli Tıp dan alınan (2 ) kez verilen rapor ışığında aleyhlerine açılan davanın reddi ile 351.988,66 TL komisyon alacakları olduğu hususunda karar verildiğini, kararın kesinleşme sonrasında davalı şirket ile alacağımız ve uzlaşabilmek adına hukuk müdürlüğü ile irtibata geçildiğini ancak görüşme taleplerinin reddedildiğini, tüm bu nedenlerle 351.988,66 TL komisyon alacaklarının 2011 yılından itibaren işleyen ticari faizi ile birlikte ödenmesini, fesihden sonra (1) yıl olası devam edecek portföy Acente komisyon tutarı kadar (portföy hakkı nedeni ile Maddi Tazminatın 2011 yılından bu yana işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline ayrıca Acenteliğin fesih tarihinden itibaren Acentelik faaliyetlerini yapmaması nedeni ile mevcut Manevi tazminatın hesaplanarak ödenmesine,masraf ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile Davacı --------- Şti arasında 09.08.2004 tarihinde -------- Noterliği'nin ---------- Yevmiye nolu Acentelik Sözleşmesi imza edildiğini, şirket yetkilileri-------- ve --------- sözleşmeyi müşterek ve müteselsil borçlu sıfatıyla imzaladıklarını ve --------- şirkete ile olan acentelik ilişkisinden kaynaklanacak doğmuş ve doğacak borçlarına acentelik sözleşmesinin 42'inci maddesi uyarınca ayrı olmak üzere 15.000 ABD Dolarına kadar olan kısmına ortak olduklarını, acente --------, müvekkili ile imzaladığı sözleşme uyarınca müvekkili şirket yetkili acentesi olarak poliçe keşide etmiş ve prim tahsil ettiğini, müvekkili şirket ile davacı acentendan iyi niyetle aralarında cari olan sözleşme hükümlerine uymalarını ve müvekkili adına tahsil edilen primlerin düzenli ve zamanında müvekkiline intikal ettirilmesini ve müvekkilinin ticari kayıtlarında olan borçlarını ödemelerini talep ettiğini, davacı acente tarafından müvekkili tarafından yapılan uyarılara rağmen tahsil edilen primler müvekkili hesaplarına intikal ettirilmediğini ve müvekkiline olan borç tutarları ödenmediğini, bu sebeplerden dolayı müvekkili şirketin --------- acentelik sözleşmesini ve ek vekaletname verilen yetkileriden --------- Noterliğinden 21.03.2011 tarih ve ---------- yevmiye nolu ihtarname ile fesih ve azil ettiğini, akabinde müvekkili şirketin önce ---------- E ile alacak davası açtığını, ancak bu dava takipsiz kaldığından açılmamış sayılmamasına karar verildiğini, daha sonrasında müvekkili şirket tarafından --------- E kayıtlı dava ikame edildiğini, söz konusu davada alınan bilirkişi raporlarında müvekkili şirketin 505.560,20 TL alacağı tespit edildiğini ancak müvekkil şirketin polis yardım sandığı kuruluşuna bağlı olmasından dolayı 17/25 Aralık sürecinden sonra -------- terör örgütü ile iltisaklı yöneticilerinin şirkete ait ticari defter kayıtlarının asıllarını yok etmeleri nedeniyle müvekkili şirketin söz konusu alacaklarını hukuken ispat edememesinden dolayı açtığı dava ret edildiğini, dava kapsamında davacının işbu davaya konu ettiği alacaklarına ilişkin olarak müvekkili şirketi ibra ettiğine ilişkin düzenlenerek verilen ibranamenin ise ıslak imzalı olmadığı söz konusu belgenin renkli forokopi olduğu Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 09.01.2023 tarihli ve---------- sayılı resmi raporla ortaya çıktığını, söz konusu belge davacı tarafından bu şekilde düzenlenerek müvekkili şirkete gönderildiğini, davacı tarafın, 351.988,66 TL komisyon alacağının 2011 yılından itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte ödenmesini talep etmekte olduğunu, davacının talep ettiği komisyon alacağını dayandırdığı tarih 2011 yılı olduğunu, Türk Borçlar Kanunu’nun 146. maddesi ve Türk Ticaret Kanunu’nun komisyon sözleşmelerine ilişkin hükümleri uyarınca, komisyon alacakları kural olarak 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, bu süre, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren işlemeye başladığını ve somut olayda, işlemlerin 2011 yılında gerçekleştiği dikkate alındığında, zamanaşımı süresinin 2016 yılında dolduğunun açık olduğunu, iş bu davanın ise bu tarihten çok sonra açılmış olup, kabul anlamına gelmemek kaydı ile talep edilen alacak zamanaşımına uğradığını tüm bu nedenlerle davacı tarafça açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise yapılacak yargılama sonrasında haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 11/03/2025 tarihli tensip zaptı ile davacı tarafa maddi ve manevi tazminata konu taleplerini tek tek miktar olarak belirli hale getirmek üzere süre verilmiş ve davacı vekili 05/05/2025 tarihli dilekçesiile maddi tazminat talebini 1.200.000,00 TL ve manevi tazminat talebini 2.000.000,00 TL olarak beyan etmiştir.Mahkememizce; --------- Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilmiş, --------- Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden davacı şirketin tescil bilgileri,---------- Şirketi'nden davacıya ait tüm kayıtlar ve ---------- Noterliği'nden 21/03/2011 tarihli -------- yevmiye nolu fesih ihbarnamesinin tebliğ şerhinin onaylı sureti celp edilerek incelenmiştir.
Dava; taraflar arasında akdedilen acentelik sözleşmesinin feshi nedeniyle davacının davalıdan komisyon alacağı ve kazanç kaybı ile manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Taraflar arasında 04/08/2004 tarihinde, --------- Noterliğinin 09/08/2004 tarihi, ----------- yevmiye nosu ile onaylı, 1 yıl süreli Sözleşme Yapma ve Prim Tahsil Etme Yetkisine Haiz Acentelik Sözleşmesi imzalandığı; Beyoğlu 27. Noterliğinin 21/03/2011 tarihi, 40636 yevmiye nolu fesih ihbarnamesi ile de davalı sigorta şirketi tarafından, acentelik sözleşmesinin feshedildiği, fesih ihbarnamesinin 22/03/2011 tarihinde davacı acenteye tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Yapılan 04/08/2004 tarihli sözleşmenin 20. Maddesinde, sigorta şirketinin, acentelik sözleşmesini herhangi bir sebep göstermeksizin, bir hafta önceden diğer tarafa iadeli taahhütlü bir mektup göndererek veya noterden ihtarname çekmek şartıyla her zaman feshedebileceği, 21. maddesinde ise her ne sebeple olursa olsun sözleşme feshedilir veya sona ererse acentenin, sigorta şirketinden herhangi bir nam ile hak veya tazminat, portföy hakkı, maddi ve manevi zarar karşılığı kar kaybı isteyemeyeceği ve herhangi bir iddiada bulunmaya hakkı olmayacağını kabul ve taahhüt ettiği hususlarının düzenlendiği görülmektedir.
Sözleşmeye göre, davalı sigorta şirketinin herhangi bir süreye uymadan ve herhangi bir sebep göstermeden iadeli taahhütlü mektup veya noter ihtarnamesi ile feshi mümkün kılındığından, davalının sözleşmeyi haksız fesh ettiğinden bahsedilemeyecektir.Davacı tarafın dava dilekçesi ve 05/05/2025 tarihli talep açıklama dilekçesi ile; acentelik sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle komisyon alacağı yanında yoksun kalınan kardan kaynaklı 1.200,00 TL maddi tazminat ile 2.000.000,00 TL manevi tazminat talep ettiği; ancak 6098 sayılı TBK md. 147/5'de "vekâlet, komisyon ve acentalık sözleşmelerinden, ticari simsarlık ücreti alacağı dışında, simsarlık sözleşmesinden doğan alacakların" 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunun kanun tarafından belirlendiği, fesih ihtarının davacı acenteye 22/03/2011 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafın ise bu davayı açmadan önce 27/12/2024 tarihinde arabuluculuğa başvurduğu, 10/03/2025 tarihinde de işbu davayı açtığı, dolayısıyla fesih ihtarının davacı tarafa tebliğ edildiği 22/03/2011 tarihinden itibaren TBK md. 147/5'de öngörülen 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu; aynı sözleşmeyle ilgili daha önce --------- Esas ile ve ----------- Esas ile açılan davaların zamanaşımı süresini kesmiş olması halinde bile, dava açılış tarihleri nazara alındığında, yeniden başlayan 5 yıllık zamanaşımı süresinin de dolmuş olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla davacının komisyon alacağı ve kazanç kaybına ilişkin taleplerinin zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafın manevi tazminat istemi yönünden yapılan değerlendirmede ise; Zamanaşımı TBK'nın 72. maddesinde '' Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır.'' şeklinde düzenlenmiştir. TBK'nın 147/5 maddesi gereğince acentelik sözleşmesinden doğan alacaklar 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Somut olayda yine yukarıda bahsedilen gerekçelerle hem TBK'nın 72. Maddesinde öngörülen, hem de TBK'nın 147/5. Maddesinde öngörülen zamanaşımı sürelerinin dolduğu anlaşılmış; sonuç itibariyle davanın tümünün zamanaşımı nedeniyle reddi yönünde karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur .
HÜKÜM (Yukarıda Açıklanan Nedenlerle):
1-Zamanaşımı nedeni ile davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL harcın peşin olarak yatırılan harçtan mahsusu ile 53.916,00 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen maddi tazminat kalemleri yönünden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 235.278,41 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen manevi tazminat istemi yönünden, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/3 md uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-Davalı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davalıya iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde -------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/04/2026