T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/677 Esas
KARAR NO : 2026/386
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/09/2024
KARAR TARİHİ : 24/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı --------, sevk ve iadresindeki bu araç ile 05.05.2024 tarihinde saat 03:10 sıralarında, --------, --------, --------, -------- istikameti, --------- mevkiinde, seyir halinde ilerleyen müvekkilin aracına sol arka kısmından vurmak suretiyle çarptığını, bu çarpmanın etkisi ile müvekkilin aracı dönerek savrulmuş, bu savrulma esnasında müvekkilin aracının sağ tarafı da refüje vurmuş, araç bu suretle durabilmiş ve davalı --------- müvekkilinin aracında maddi hasara sebebiyet verdiğini. Olaya ilişkin 05.05.2024 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre davalı -------- bu kazanın oluşumunda ASLİ KUSURLu olduğunu, tamir neticesinde sigorta şirketi tarafından müvekkiline 62.250,00-TL işçilik ve 43.979,65-TL parça bedeli ödemesi olmak üzere toplam 106.229,65-TL ödendiğini, . Müvekkilim yapılan bu ödemeden işçilik bedeli için --------- Şti.’ne 62.250,00-TL ödediğini. Ancak müvekkilim bu orijinal parçaları ekte sunduğumuz listeden de görüleceği üzere toplam 134.178,20-TL+KDV olmak üzere toplam 161.013,84-TL bedel karşılığı temin ettiğini Bu sebeple sigorta şirketince müvekkile ödenen parça bedeli eksik ödendiğini Müvekkile bu tamir için 161.013,84 - 43.979,65 = 117.034,19-TL parça farkından kaynaklı hasar tamir bedeli ödenmesi gerektiğini, müvekkilin aracı tamir ettirilmiş, aracın tamiri 27.06.2024 tarihinde tamamlanarak araç müvekkile teslim edilmiş, aracın tamiri 54 gün sürdüğünü, , her ne kadar araç tamir edilmiş olsa da bu kaza sebebiyle değiştirilen ve/veya onarılan parçalar sebebiyle müvekkilimin aracı değer kaybettiğini, sigorta şirketine yapılan başvuru neticesinde 50.000,00-TL nin taraflarına ödendiğini, ödenen bedelin müvekkili tarafından ödenen parça bedel farkını, mahrumiyet bedeli ve değer kaybı zararını karşılamadığını arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle HMK.107. maddesi uyarınca değer kaybının miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talep artırım suretiyle artırılmak üzere 50,00-TL'nin, Hasardan kaynaklı olarak tamir için gerekli olan parçaların müvekkil tarafından temin edilmesi sebebiyle bu parçaların bedelinin müvekkile eksik ödenmesinden kaynaklı bakiye hasar tamir bedeli için fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak şimdilik 50,00-TL'nin ve araç mahrumiyet bedeli için de fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak şimdilik 50,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; Müvekkilime ait araçta meydana gelen hasardan kaynaklı olarak tamir için gerekli olan parçaların müvekkil tarafından temin edilmesi sebebiyle bu parçaların bedelinin müvekkile eksik ödenmesinden kaynaklı bakiye hasar tamir bedeli olarak 90.529,21-TL'nin; 43.770,35-TL'lik kısmının kaza tarihi olan 05.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıların tamamından müştereken ve müteselsilen tazminine, 46.758,86-TL'lik kısmının kaza tarihi olan 05.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalılar -------- ve ---------- müştereken ve müteselsilen tazminine; Müvekkilime ait araçta meydana gelen hasar sebebiyle müvekkilimin aracını kullanamadığı süreler için araç mahrumiyet bedeli olarak 20.670,00-TL'nin kaza tarihi olan 05.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar --------- ve ---------- müştereken ve müteselsilen tazminine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
SAVUNMADavalı asiller vekili cevap dilekçesinde özetle; Eldeki dava görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığını asliye hukuk mahkemelerinin görevli ve yetkili olduğunu, Müvekkile ait aracın poliçesi ------- ŞİRKETİ tarafından düzenlendiğini sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, tüm bu nedenlerle Davanın GÖREVSİZ MAHKEMEDE açılması nedeniyle öncelikle USULDEN ve esastan REDDİNE, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
Davalı -------- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın belirlenebilir olduğu hallerde hmk 107 kapsamında belirsiz alacak davası açılmasındadavacının hukuki menfaati bulunmadığını, kabul manasında olmamak üzere müvekkil şirketin sorumluluğu kaza tarihindeki teminat limitleri ile sınırlı olduğunu. müvekkil şirket ödeme yaparak tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, dava konusu kazaya ilişkin olarak --------- plakalı aracın tazminat taleplerine istinaden davacı tarafa 106,229.65-tl hasar tazminat ödemesi ve 50.000.00-tl değer kaybı tazminat ödemesi yapıldığını,davaya konu kazaya karışan ---------- plakalı araç trafik poliçesi ile teminat altına alınmış olmakla; yargıtay kararları ve konu poliçenin genel kapsamı doğrultusunda araç mahrumiyet gideri gibi dolaylı zararlar teminat dışı olduğunu, davayı kabul manasında olmamak üzere faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini, tüm bu nedenlerel açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasıdır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi tarafından alınan kök ve ek raporda özetle; -------- plakalı otomobil sürücüsü --------, Karayolları Trafik Kanununun 52/b- 52/c- 56/c ve 84/d maddelerinde belirtilen kuralları ihlal etmiş olup hız ve yakın takip nedeni ile önündeki aracı sollarken arkadan çarpmıştır. --------, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu ---------- plakalı aracın sürücüsü ----------şeridinde nizami olarak ilerken arkasındaki aracın hızı ve yakın takibi nedeni ile kendi aracına arkadan çarpması şeklinde neticelenen trafik kazasında alabileceği bir tedbir olamaması nedeni ile kusursuz olduğu --------- plakalıYapılan piyasa araştırmasında 2.el galerilerden yapılan piyasa araştırmasında kaza tarihi itibarı ile davaya konu araca kaza öncesi için, davacının yaptırmış olduğu değer kaybı raporunda eksperin tespit ettiği 800.000 TL rayiç değerin kadri marufunda olduğu anlaşılmış olup 800.000 TL rayiç değer takdir edildiği, Aracın onarımı durumunda hasar bedelinin 196.758,86 TL olduğu, Araç değer kaybı bedelinin 50.000 TL olduğu, Araç mahrumiyet bedelinin 20.670 TL Davalı ----------Ş. kazaya etken ---------- plakalı aracın 07.06.2023-07.06.2024 tarihleri arası ---------sayılı poliçesi ile trafik sigortacısıdır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi teminat limiti kaza tarihi itibarı ile maddi zararlarda araç başına 200.000 TL olduğu, sigorta şirketinin 106.229,65 TL hasar bedeli, 50.000 TL değer kaybı bedeli ödemiş Olduğu, davalı sigorta şirketinin bakiye teminat limitinin 200.000 TL- 106.229,65 TL- 50.000 TL — 43.770,35 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin 43.770,35 TL'den sorumlu olduğu, Temerrüt tarihinin bildirim tarihi 29.07.2024 48 iş günü” 08.08.2024 olduğu, Davacının talep edebileceği bakiye hasar bedelinin 196.758,86 TL- 106.229,65 TL — 90.529,21 TL olduğu, Davacının bakiye değer kaybı bedeli talep edemeyeceği, Davacının talep edebileceği araç mahrumiyet bedelinin 20.670 TL olduğu, Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan Müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca davalı --------- sürücüsünün kusuru oranında, %100, diğer davalı sürücü ---------- ile birlikte müştereken ve müteselsilen talep edilecek bakiye araç hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplamda 111.199,21 TL'den sorumlu olduğu, sigorta şirketinin 43.770,35 TL ödemesi durumunda - davalıların 67.428,86 TL'den sorumlu olduğu, Temerrüt tarihinin kaza tarihi 05.05.2024 olduğu hususları beyan ve rapor edilmiştir 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir . 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir. Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir .Tüm dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların davacının meydana gelen hasardan müştereken ve müteselsilen ( Ancak davalı sigorta şirketi bu zarardan güncel bakiye poliçe limiti uyarınca ) sorumludurlar. Araç mahrumiyet zararından ise davalı sürücü ve davalı araç maliki müştereken ve müteselsilen sorumludurlar. Hal böyle olunca davacının davalı araç sürücüsü ve maliki yönünden hasar kaybı tazminatı ve araç mahrumiyeti tazminatı taleplerinin kabulüne davalı sigorta şirketi yönünden bakiye poliçe limiti uyarınca hasar bedeli tazminatının kabulüne karar verilmiştir. Zorunlu trafik sigortacısının (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında) 3.kişilerin araçlarında oluşan gerçek zararı gidermekle yükümlü olması, gerçek (doğrudan) zararın kapsamı içinde araç hasar bedeli ve değer kaybı zararı vb. bulunmakta ise de, zarar gören aracın kullanılamaması nedeniyle araç mahrumiyeti zararı dolaylı zararlardan olup, ZMM sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamını belirleyen ZMM Sigortası Genel Şartlarına göre teminat kapsamında olmaması sebebiyle davalı sigortadan araç mahrumiyet zararı talep edilemeyeceğinden davalı sigorta yönünden araç mahrumiyet zararı talebi reddedilmiştir. Davalı sigorta şirketi tarafından dava açılmadan önce değer kaybı tazminatının karşılandığı ve bakiye değer kaybı tazminatının bulunmadığı gözetilerek tüm davalılar yönünden bakiye değer kaybı tazminatı talebinin reddi gerekmiştir. Kabulüne karar verilen tazminatlara davalı araç maliki ve sürücüsü yönünden haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta yönünden kısmi ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
-Bakiye hasar tazminatı olan 90.529,21-TL davalı sigorta şirketinin güncel poliçe limiti olan 43.770,35 TL'den sorumlu olması kaydıyla davalı sigorta şirketi yönünden kısmi ödeme tarihi olan 28/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar -------- ve --------- kaza tarihi olan 05.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline;
-Araç mahrumiyet bedeli tazminatı olan 20.670,00-TL'nin kaza tarihi olan 05.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar -------- ve -------- müştereken ve müteselsilen tazminine, davalı sigorta şirketi yönünden talebin reddine,
-Değer kaybı tazminatı talebinin esastan reddine
2-Karar harcı 7.596,02 TL 'den davacı tarafça yatırılan 427,60 TL peşin harç ve 1.897,30 TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 5.271,12 TL harcın (davalı Sigorta Şirketinin 2.989,95 TL den sorumlu olmak kaydıyla) davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 1.897,30 TL olmak üzere toplam 2.752,50 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.659,50 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 6.656,51 TL sinin (davalı Sigorta Şirketinin 2.620,14 TL den sorumlu olmak kaydıyla) davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 45.000,00 TL (davalı Sigorta Şirketinin 43.770,35 TL den sorumlu olmak kaydıyla) nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davanın reddedilen kısmı için davalı ----------- Şirketi yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 50,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerine (e- duruşma sistemi üzerinden) kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/04/2026