T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/83
KARAR NO: 2023/112
DAVA: Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan Teslime ve Zarara İlişkin Tespit
DAVA TARİHİ: 02/02/2023
TEVZİ TARİHİ: 03/02/2023
KARAR TARİHİ: 13/02/2023
------- sayılı tespit davası olup, esas defterine kaydedilmesi gerektiği halde delil tespiti şeklinde D.İş Esasına kaydedilmek suretiyle tevzi hatasına düşüldüğünden bahisle dosyanın tevzi bürosuna iadesine ilişkin 02/02/2023 tarihli karara bağlı olarak esas kayıt düzeni üzerinden Mahkememizin başlıktaki esasına tevzi edilen ve tarafları yukarıda belirtilen davanın Mahkememizce tensiben yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen tedbir talepli ve gerekli-yeterli kısımları:
KONU: ------ tarihli ---------- süresinin bitmesine rağmen ---- TESLİM EDİLMEDİĞİNİN ve bu teslim edilmeme nedeniyle DOĞMUŞ ZARARLARIN, TESPİT EDİLMESİNE ilişkin dava dilekçesidir. İşbu bahsi geçen doğmuş ve doğacak zararlara ilişkin bilumum alacak haklarımız saklıdır.
AÇIKLAMALAR
Müvekkilimin ------, satış işiyle ticaret yapan bir tacirdir. ------ tarihinde davalı --------------- akdetmiştir.
Sözleşme uyarınca kiraya veren ------ müvekkil olmakla beraber, kiralayan ise davalı--------tir. İşbu kira sözleşmesine konu ----- seri numaralı, -----------
Bahsi geçen ------- süresi ---- aydır. Kira başlangıç-------- olup kira bitiş tarihi ise ----------- Keza kira sözleşmesinde şu hüküm mevcuttur.
"Kiraya veren ister ise ----------- kiralanan makinayı nakliyeleri kendisine ait olmak üzere dilediği yere nakledebilecektir."
Kiraya veren müvekkilim, kiralanan -----sürenin bitim tarihi olan 01.02.2023 tarihinde derhal teslim alabilir ve dilediği yere nakliyatını gerçekleştirebilir hükmü mevcuttur. Bu maddeyi müteakip ----------- başlıklı 10.maddesinde şu hükümler mevcuttur:
"Kiralayan kira bedelleri ile işbu sözleşmede yazılı cezai şartları, gecikme faizlerini vesair bilcümle bedelleri ve masrafları bütün vecibeleri ile birlikte ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir. Kiraya veren bu suretle doğacak alacağı için hüküm istihsaline ve protesto, ihtar keşidesine hacet kalmaksızın kiralayan aleyhine icra takibine mezundur."
Görüldüğü üzere davalının temerrüdü, ihtara bağlanmamıştır. Kira sözleşmesinin bitmesi ile davalı --------temerrüde düşmüştür ve müvekkilime ------ zilyetliği ivediklikle iadesi gerekmektedir.
Keza bahsi geçen kira sözleşmesinin ---- Maddesinde de "Kira sözleşmesine konu -------kullanıldığı şantiye mahallinden, KİRAYA VEREN tarafından demontajı yapılarak teslim alınmasına kadar geçecek sürede --------- ilişkin her türlü sorumluluk KİRALAYAN'a aittir" hükmü mevcuttur. Müvekkilim tarafından kira sözleşmesinin bitim günü olan 01.02.20232 tarihinde nakliye işlemlerine başlanılsa da davalı tarafından teslimat gerçekleştirilmemiştir ve hatta ----- sökümü engellenmiştir. Kira sözleşmesine konu ------ davalı tarafından kullanıldığı yer,--------- yanıdır. Tam adresi şu şekildedir:-------------Asıl değinilmesi gereken ve ivediliğin sebebi ise, müvekkilimin yukarıda bahsi geçen seri numaralı, ---------- tarihinde teslim edilmek üzere, satılmış olmasıdır. Sayın Mahkeme'den bu teslimin gerçekleştirilebilmesi için kira sözleşmesi de göz önünde bulundurularak ivedilikle zilyetliğin iadesine karar verilmesini talep ederiz. Nitekim teslimin geç veya gereği gibi yapılmaması halinde, müvekkilimin ticari ilişki boyutunda zararı ---------. Sayın Mahkemece karar verilecek talimat dosyasında gerçekleştirilecek keşif ile, iddia ve taleplerimizin yerinde olduğu gözler önüne serilecektir. Biz de sayın mahkemeden, keşif taleplerimizin kabulünü, kira sözleşmesine konu------- müvekkil tarafına teslim edilmediğinin ve bu nedenle de müvekkilin zarara uğradığının tespitini talep ederiz.
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda izah etmeye çalıştığımız ve mahkemece re’sen gözetilecek hususlar neticesinde; Müvekkil lehine ----- olan ----- kapasiteli ve şaseli ---------- TESLİM EDİLMEDİĞİNİN TESPİTİNE,
Mevzu bahis kira sözleşmesi uyarınca teslim edilmeme neticesinde müvekkilin -------- ZARARA UĞRADIĞININ TESPİTİNE,
Davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederim.
----
şeklinde olup yukarıya aynen aktarılan dava dilekçesi ile taraflar arasında akdedilen -----konu -------- teslim edilmediği ve teslim alınmasına da engel olunduğu, kira sözleşmesi hükümlerine de bağlı olarak 600.000 TL zarara maruz kalındığı ileri sürülerek söz konusu kira sözleşmesine konu olan ------ teslim edilmediğinin ve davasının 600.000 TL zarara uğradığının tespitine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Dava, taraflar arasında düzenlenmiş olan 04/02/2022 tarihli ve --------başlıklı kira sözleşmesine dayalı olarak açılmış olup davanın özünün kira sözleşmesine konu olan mecurun kiralayan tarafından kira amacına uygun olarak teslimine münhasır talepleri içerdiği ve Sulh Hukuk Mahkemesinin münhasır görevi kapsamında kaldığı sonucuna varılmıştır.
Bilindiği üzere görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu değildir. Mahkeme ilk önce re'sen görevli olup olmadığı inceleyip karara bağlamalıdır.
6100 Sayılı HMK'nun 4 / 1-a maddesi gereğince; kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine girmektedir.-----------------Karar sayılı kararı ışığında değerlendirilen ve yukarıda anılan yasal düzenlemelerle yapılan açıklamalara göre; somut olayda davanın kira ilişkisinden kaynaklanması; kira sözleşmesine konu olan mecurun kiralayan-davalı tarafından kira amacına uygun olarak zamanında ve eksiksiz teslim edilip edilmediği hususlarının aydınlatılması gereğine bağlı olarak davada görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu sonucuna varılmış olduğundan ve;
Görev kurallarının dava şartı olduğuna ilişkin HMK 114/1-c maddesi,
HMK.nun 115. maddesine göre Mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak zorunda olması,
HMK.nun 30. Maddesine göre Hakimin lüzumsuz masraf yapılmamasını sağlamakla yükümlü olması,
HMK.nun 138. maddesinde öncelikle dava şartlarının dosya üzerinden karar verileceğinin düzenlenmiş olması,
hususları birlikte değerlendirildiğinde tensiben görevsizlik kararı verilmesinin usul hükümlerine ve tarafların menfaatlerine daha uygun olduğu değerlendirildiğinden Mahkememizin görevsizliğine ilişkin olmak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE ve davanın görev yönünden dava şartı yokluğuna bağlı olarak USULDEN REDDİNE,
2-Kararın kesinleşmesine bağlı olarak ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20/1 maddesinde belirtilen 2 haftalık süre içinde, taraflardan birinin talebi halinde dosyanın görevli -------Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-Tedbir talebinin görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
4-Süresinde başvuruda bulunulması halinde harç ve yargılama giderleri ile avansa ilişkin hususların 6100 sayılı HMK.'nın 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece değerlendirilmesine,
5-Süresinde başvuruda bulunulmaması halinde HMK. Madde 20 düzenlemesine bağlı olarak davanın açılmamış sayılmasına yönelik gerekli usuli kararın resen verilmesi gereğinin gözetilmesine,
6-Yukarıdaki hüküm fıkralarında belirtilen ihtimallerde gözetilerek yargılama sonucunda ve resen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse resen yapılacak giderde mahsup edilmek ve HMK. Madde 333 düzenlemesi gözetilmek sureti ile avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
İlişkin olmak üzere dosya üzerinden tensiben yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde -------- Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 13/02/2023