T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/933 Esas
KARAR NO: 2021/628
DAVA/TALEP: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 17/12/2020
KARAR TARİHİ: 17/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
DAVA/TALEP ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirketi tarafından e-defter uygulamasına geçildiğini, bu kapsamda yevmiye defterleri ve defter-i kebirin elektronik ortamda tutulduğunu, Müvekkil Şirketi e-defterlerinin muhafaza edilmesi hususunda tüm özen ve dikkati göstermiş olmasına rağmen Müvekkil Şirket'in muhasebe kayıtlarının tutulduğu bilgisayar sisteminin çökmesi nedeni ile bilgisayarın çalışamaz hale geldiğini, söz konusu evrakların temini noktasında ----yapılan başvuru sonucu --- cevapta, ------ olduğu, diğer e-defter içeriklerinin temin edilmediği ve zayi belgesi alınması gerektiği"nin bildirildiğini, bu kapsamda bilgisayardaki verilerin kurtarılmasını sağlamak amacıyla -----başvuruda bulunulduğunu ancak konu ile ilgili alınan raporda "dosyaların sektörlerinin kalıcı olarak bozularak silindiği, tüm veri kurtarma metodlarının denenmesine rağmen dosyaların kurtarılamadığı" tespitinin yapıldığını, Müvekkil Şirket'e ait --- tamamı; -------aylarına ait e-defterlerin bilgisayar sistemindeki teknik bir arıza nedeni ile silinerek zayi olduğunu, Müvekkil Şirket'e ait e-defterlerin zayi olması nedeni ile 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu m.82/7 uyarınca ilgili defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini beyan ve talep etmiştir.
CEVAP /TALEP: Dava HMK'nin 382 (2) e-1( Ticari defterlerin ziyaı halinde belge verilmesi) maddesi gereğince çekişmesiz yargı işidir.
DELİLLER: ---- alınan ------- ilgili---------- dosya kapsamındaki sair tüm bilgi ve belgeler.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:
Dava, 6102 sayılı TTK'nin 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nin 382 vd. maddeleri gereği zayi belgesi verilmesi talebi çekişmesiz yargı işi olup, davacı vekili tarafından gösterilen deliller toplanmış ve TTK'nin 82/7 maddesi uyarınca gerekli görülen deliller de resen toplanmış ve değerlendirilmiştir. Mahkememizce ön inceleme duruşması icra edilmiş, tahkikat iş ve işlemleri yerine getirilerek tahkikat tamamlanmış ve davacı vekilinin son sözleri dinlerek aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nin 82. maddesinde belgelerin saklanması ve saklama süresi başlığı altında düzenleme yapılmış bu kapsamda her tacirin ticari defterlerini sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. 6102 sayılı TTK'nin 82. maddesinin 7. fıkrasında; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün gün içinde ticari işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilmektedir. Bu dava hasımsız açılır, Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebilir.' düzenlemesine havidir. Öte yandan 6102 sayılı TTK'nin 18/3 maddesine göre her tacirin ,ticarethanesine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş insanı gibi hareket etmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan hususlar ve anılan yasal düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında davacı şirketin -------- kayıtlı olduğu, davacı şirketin adresinin mahkememiz yargı çevresinde bulunduğu ,davacı şirketin dava konusu ettiği ticari defterlerin saklanması zorunlu ticari defterler kapsamında oldukları, davacı şirketin, ticari defter ve kayıtlarını e-defter olarak tuttuğu, ------ aylarına ait Yevmiye Defterleri ve Defter-i Kebir örneklerinin elektronik ortamda serverler üzerindeki dosyalardan silindiği, işbu kayıtların kurtarılmasının mümkün olmadığı yönünde işbu konuda uzman veri kurtarma şirketinin raporunun dosyaya mübrez olduğu, Elektronik defterlerin-------- saklanmadığı ve dolayısıyla örneğine ulaşılmasının mümkün olmadığı, Elektronik Defter Tebliğinin 7.maddesinde de 'elektronik defter ve beraatlara ait kayıtların bozulması ,silinmesi, zarar görmesi, işlem görmemesi ve bu dosyaların elektronik defter saklama----------- veya ---------- ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde zayi belgesi talebinin ve yerine getirilmesinin mümkün kılınması karşısında davacı şirketin iradesi dışında mücbir sebep nedeniyle silinerek zayi olduğu anlaşılan ve ikincil örneklerine ulaşılamadığı sabit görülen davaya konu ticari defter ve belgelerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmek suretiyle zayi belgesi yerine geçmek üzere 6100 sayılı HMK'nın 26, 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-) Davanın KABULÜNE,
2-) 6102 Sayılı TTK'nın 82/7 maddesi gereğince davacı ---------ait Yevmiye Defterleri ve Defter-i Kebirlerinin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
3-)Yapılan yargılama giderlerinin, davanın çekişmesiz yargı işlerinden olması nedeniyle davacı üzerinde bırakılmasına; bu kapsamda vekalet ücreti taktirine de yer olmadığına,
4-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL. Karar ve ilam harcından başlangıçta peşin olarak alınan 54,40 TL. Harcın mahsubu ile bakiye 4,90 TL. Harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-)6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, bu konuda Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinın Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek dilekçeyle ------------ Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/09/2021