T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/185 Esas
KARAR NO: 2022/4
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 19/09/2019
KARAR TARİHİ: 06/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
DAVA/TALEP ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete ------- maliki bulunduğu ---- plaka no'lu aracın, alkollü sürücüsü ---- sevk ve idaresindeyken -------- olduğu kaza neticesinde----- plaka no'lu araç nezdinde %100 kusurlu bir şekilde hasar meydana getirdiğini, kaza sırasında müvekkil şirkete trafik sigortalı bulunan ---- no'lu aracı sevk ve idare eden-----------anlaşıldığını, ekspertiz incelemesiyle tespit edilen hasar miktarının davalının kusuruna tekabül eden kısmının tamamı olan 5.587,32 TL'nin müvekkil şirket tarafından karşı tarafa ödendiğini, davalı ------ aracın ----- oluşumundan %100 kusurlu olup; kaza sonucunda oluşan ve sigortalıya ödenen hasar bedelinin rucuen tahsili amacıyla ---------- ile davalı aleyhine yasal takip başlatılmış ise de, davalının süresi içerisindeki yetki itirazı ile dosyanın yetkili ------- sayılı dosyasına gönderildiğini ancak bu takibe de davalı/borçlunun itirazı ile takibin durduğunu, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması----- başvurulduğunu ancak davalı şirket ile anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davalı şirketin itirazının iptali ile davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /TALEP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu ----- davacı sigortanın rücu hakkı bulunmadığını, buna rağmen, dava konusu zararla ilgili olarak davacı sigortanın------ yazısıyla dava konusu zararla ilgili ------- doğduğundan bahisle zararın ödenmesi konusunda talepte bulunduğunu,---- ödeme yapıldığını, bu bağlamda, müvekkilinin davacı------ borcunun kalmadığını, dava konusu talep edilen zararın mükerrer bir talep olduğunu, ayrıca, söz konusu zararın dava konusu kaza sonucunda oluşmadığını, bu zararın kaza sonucu oluştuğunun davacı tarafça ispatı gerektiğini, öncelikle dava konusu zararın alkol etkisiyle meydana gelip gelmediğinin tespitini, davanın reddiyle haksız başlatılan takip bakımından davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretin karşı tarafa yükletilmesini beyan ve talep etmiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk Tutanağı,Hasar Dosyası---- dosyası, ---- raporu, Bilirkişi Raporu, dosyadaki diğer bilgi ve belgeler.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:
Dava ,--- davacıya sigortalı aracın dava dışı üçüncü kişinin aracına verdiği zarar nedeniyle üçüncü kişiye yapılan ödemenin---- genel şartları uyarıca tahsili için başlatılan icra takibine itirazın 2004 Sayılı İİK'nın 67.maddesi gereğince İptali ve Tazminat (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) istemine ilişkindir.
Basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan---- sonucunda duruşma açılarak ön inceleme duruşması icra edilmiş, uyuşmazlık belirlenmiş ve vaki davete rağmen davacı vekilinin sulh olmak istemediklerine yönelik beyanı üzerine tahkikata geçilerek tahkikat işlemleri yerine getirilmiş ve karar duruşmasına katılan davacı vekilinin son sözleri dinlenip zapta geçirilerek aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.
Davaya esas---- sayılı dosyası getirtilerek, incelenmiştir. Yapılan incelemede icra dosyasının davanın tarafları ve konusu ile uyumlu olduğu görülmüştür. Dosyaya mübrez ------ dava şartının yerine getirildiği ve anlaşmazlık üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
2004 Sayılı İİK.'nın 67.maddesinde; "(Değişik fıkra: 17/07/2003-4949 S.K./15. md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (Değişik fıkra: 09/11/1988-3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. (Mülga fıkra:17/07/2003-4949 S.K./103.md.)Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. (Ek fıkra:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır." hükmü bulunmaktadır.
2918 sayılı KTK'nın 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle --- yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.
Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.
Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.c maddesinde; tazminatı gerektirin olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle---yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır. O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nın 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir.------- sayılı ilamları)
Yapılan açıklamalar, anılan yasal düzenlemeler, toplanan deliller ve yapılan yargılama sonucunda somut olaya bakıldığında evvelin, ---- Esas sayılı dosyasından davalı-borçlu hakkınd---- kapsamında icra takibi başlatıldığı ,icra takibe yapılan itiraz üzerine icra takibinin durdurulduğu ve bir senelik yasal hak düşürücü süre içinde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce açılan dava üzerine taraf teşkili sağlanarak işin esasının incelenmesine geçilmiş, taraflarca sunulan ve gösterilen deliler toplanmış ve değerlendirilmiştir. Bu kapsamda uyuşmazlığın esasen ---- alkol üzerinde yoğunlaştığı gözetilerek öncelikle kusura ilişkin rapor düzenlenmesi için --- --- ve rapor alınmıştır. ---- meydana gelen trafik kazasında davacıya--- alkollü araç sürücüsü---- % 100 oranında kusurlu olduğu yönünde tespit ve görüş bildirilmiştir. Akabinde dosya nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik uzmanından oluşan üç kişilik bilirkişi heyetine verilmiş ve kazanın sırf alkolün etkisi altında meydana gelip gelmediği, kusur ,hasar, zarar vs konularında rapor tanzimi istenmiştir. Mahkememize sunulan işbu raporda özetle, kazanın münhasırın alkolün etkisi nedeniyle meydana geldiği, sürücünün tam kusurlu olduğu ve davacının rücü günü itibariyle 5.999,25 TL tazminat alacağı bulunduğu yönünde tespit ve görüşlere yer verilmiştir. Mahkememizce anılan her iki rapor da kuşkusuz taraf vekillerine tebliğ edilerek sunulan beyan ve itirazlar da değerlendirilmiştir. Yapılan inceleme ve değerlendirmede dosyaya yansıyan iddia ve savunma, kaza tespit tutanağı ve mevcut bilirkişi raporları ve alkol oranı gözetildiğinde kazada kusurun tamamen sigortalı araç sürücüsünde olduğu, kazanını münhasıran alkolün etkisi nedeniyle meydana geldiği ve genel şartlar uyarınca üçüncü kişiye ödenen tazminatın davalı sigortalıya rücu şartlarının açıkça gerçekleştiği anlaşılmıştır. Binaenaleyh davacının, TTK,1281, TBK,49, KTK,91/1,85/1-son , Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B/4.c maddesi, TMK, 6 ve HMK, 190. maddeleri nazarında davasını ispat ettiği ve davasında haklı olduğu sonuç ve kanaatiyle davanın kabulü ile ödeme tarihinden itibaren faiz istenebileceği ve taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek davalı-borçlunun ----- alacak ve 411,93 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.999,25 TL'ye karşı yapmış olduğu itirazın iptali ile icra takibinin asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi uygulanmak suretiyle aynen devamına karar verilmiştir.
2004 Sayılı İİK'nın 67/2 maddesine göre tarafların tazminat talepleri yönünden yapılan değerlendirmede ise olayın haksız fiilden kaynaklanması, sonuca yapılan yargılamaya göre kusura, alkole ve hasara ilişkin alınan bilirkişi raporları sonucunda ulaşılması, kusur durum oranı ile kazanın alkolün etkisiyle meydana gelip gelmediğinin mahkememizce tayin ve tespit edilmesi karşısında davalı borçlu yönünden alacağın muayyen olmadığının anlaşılması nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebi dinlenmemiştir. Davalı vekilinin kötü niyet tazminatı talebini ise yargılama sonucunda alacaklı-davacının haklı çıkması ve takibin aynen devamına karar verilmesi nedeniyle reddine karar verilmiştir.
6100 Sayılı HMK'nın 332/1 maddesine göre, 323. Maddesinde sayılan yargılama giderlerinden, 326/1. Maddesi gereğince tamamen aleyhinde hüküm verilen davalı taraf sorumlu tutulmuştur. Ayrıca Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek ----- ücretinin de yargılama gideri kapsamında davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına da karar verilmek suretiyle 6100 Sayılı HMK'nın 26, 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KABULÜNE,
2-)2004 sayılı İİK'nın 67/I maddesi gereğince davalı-borçlunun ------dosyasına 5.587,32 TL asıl alacak ve 411,93 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.999,25 TL'ye karşı yapmış olduğu itirazın İPTALİ ile icra takibinin asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi uygulanmak suretiyle aynen DEVAMINA,
3-)Davacının, 2004 sayılı İİK'nın 67/II maddesi gereğince icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
4-)Davalının, 2004 sayılı İİK'nın 67/II maddesi gereğince haksız ve kötü niyetli takip nedeniyle tazminat talebinin REDDİNE,
5-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 409,81 TL karar ve ilam harcının 102,46 TL peşin harcın mahsubuyla bakiye 307,35 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak ---- kaydına,
6-)Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile ------ arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-)Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvurma harcı 102,46 TL peşin harç, 6,40 TL vekalet harcı, 484,70 TL posta masrafı, 323,00 TL Adli tıp masrafı, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.760,96 TL yargılama giderinın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-)Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan ------- 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL nispi/maktu vekalet ücretinın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-)6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,)
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda; 6100 sayılı HMK.'nın 341/2. maddesi gereğince karar tarihi itibariyle kararın miktar itibariyle (5.999,25 TL