T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/159 Esas
KARAR NO: 2021/732
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/09/2019
KARAR TARİHİ: 11/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından işletilen --- şekilde sağlanması amacıyla ---- kurulduğunu, tünelden geçen her aracın plakasının önden ve arkadan fotoğrafının çekildiğini ve ayrıca plakası ile ---okunduğunu, geçiş yapıldıktan yaklaşık beş dakika sonra araç sahibinin ----esabında geçiş ücretine yetecek bakiye bulunup bulunmadığının sorgulandığını, geçiş ücretinin bulunması halinde geçiş ücretinin hesaptan tahsil edildiğini, davalıya ait ---- tanımlı olmadığın --- bakiyesinin yetersiz olması gibi çeşitli nedenlerle -------- tahsil edilmediğini, bu ihlalli geçişler nedeniyle davalı şirketin müvekkili şirkete---- tutarında borçlandığını, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine davalıya ihlalli geçiş ihtarnameleri tebliğ edildiğini, ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine davalı aleyhine --- icra takibine başlandığını, davalıya ödeme emri tebliğ edildiğini, davalının---- tarihinde haksız olarak icra takibine, asıl alacağa, yetkiye ve tüm ferilerine itiraz etmesi ----- takibin durduğunu iddia ederek; fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulüne, borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının haksız olarak itiraz ettiği alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle Davacının Talep etmiş olduğu alacağın tümünün zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, müvekkilinin adresi göz önüne alındığında yetkili icra dairelerinin ----- İcra Daireleri olduğunu, davacı tarafından sunulan ihlal anı fotoğraflarında ihlali gerçekleştiren araçların plakalarının okunamadığını, söz konusu araçların müvekkili şirkete ait olmadığını beyanla, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davac tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ---- dosyası, ----
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasıdır.
Mahkememizce dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak ön inceleme duruşması icra edilmiştir. Taraf vekillerinin beyanına göre tarafların sulh veya arabuluculuk yoluyla çözüme gitmek istememeleri üzerine davaya konu uyuşmazlık belirlenmek suretiyle tahkikata geçilmiş ve tüm deliller toplanıp incelenerek aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.
------ Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.--- Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın --- yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. --- fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.---- öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır." hükmüne amirdir.
Yapılan yargılama ve toplanan delillere göre somut olayda ----dosyasından davacının işlettiği avrasya tünelinden ihlalli geçişler sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücretleri ve 6001 sayılı kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretlerinin dört katı tutarındaki cezaya ilişkin olarak icra takibi başlatıldığı, takibe yapılan itiraz üzerine icra takibinin durdurulduğu ve bir senelik yasal süre içerisinde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
----- işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir." hükmü ile aynı kanunun 30/7.maddesinde 'Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ,ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz' hükmü bulunmaktadır.
Yapılan yargılama, yukarıda alıntılanan yasal düzenlemeler ve toplanan delillere göre somut olayda öncelikle davanın dayanağı ---- sayılı dosyası getirtilerek, incelenmiştir. Yapılan incelemede icra dosyasının davanın tarafları ve konusu ile uyumlu olduğu görülmüştür. Davaya konu ihlalli geçişi yapan----- araçların trafik tescil kayıtları getirtilerek, dosya arasına alınmış ve incelenmiştir. Yapılan incelemede bahse konu araçların davalı şirket adına kayıtlı olduğu görülmüştür. ---- müzekkere yazılarak ihlalli geçişlerin yapıldığı tarih aralığında davalı şirkete ait aracın --- ürünü bulunup bulunmadığı sorulmuş verilen yanıtta ihlalli geçişlerin yapıldığı--- tarihleri arasında davaya konu araçların bir kısmında aktif olarak ----- rağmen kaçak geçiş tarihlerinde yeterli bakiyenin olmamasından dolayı provizyon vermediği, diğer bir ifadeyle yetersiz bakiye açıklaması ile bazı geçişlerde ise iptal ürün açıklaması ile geçiş ücretinin tahsil edilemediği bildirilmiş ve ekinde hesap hareketleri gönderilmiştir.
Davacı şirketin ---- işletilmesini üstlendiği, davacı şirket tarafından, ----dosyasından işlettiği tünelden davalı adına kayıtlı ----- yapması nedeniyle tahakkuk eden geçiş ücretleri ve ----- kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretlerinin dört katı tutarındaki cezaya ilişkin olarak icra takibi başlatıldığı, takibe yapılan itiraz üzerine icra takibinin durdurulduğu ve bir senelik yasal süre içerisinde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce gösterilen deliller toplanmış, ilgili kayıt ve belgeler celbedilmiş ve dosya bilirkişi raporu verilmesi için bir bilirkişiye verilmiştir. Bilirkişi tarafından hazırlanan rapor taraflara tebliğ edilmiş ve bilirkişi raporuna karşı bildirilen beyan ve itirazlar değerlendirilmiştir. Bilirkişi tarafından dosya kapsamında yapılan inceleme sonucunda hazırlanan ---- yapıldığı, geçiş ücretinin ---- tutarında davacının alacaklı olduğunun bildirildiği görülmüştür. Bilirkişi raporuna karşı taraf vekillerinin beyan ve itirazları ile eksik bilgi ve belgelerin temin üzerine dosya ek rapora gönderilmiştir. Bilirkişinin -----tutarında davacının alacaklı tespit edilmiştir. Bilirkişinin işbu ek raporu da taraflara tebliğ edilmiş ve taraf vekillerinin beyan ve itirazları değerlendirilmiştir. Her ne kadar bilirkişi ek raporunda ----- ihalli geçiş yapıldığı, ayrıca bilirkişinin ek raporunda da borç kısmının hesabı yapılırken bu hesaba göre alacak tespit edildiği, dolayısıyla bilirkişinin bu tespitinin sehven yapıldığı kanaati oluşmuş, işbu bilirkişi ek raporunda tespit edildiği üzere davalı şirkete ait --- davacının işlettiği avrasya tünelinden ihalli geçişler yaptığı, bu ihlalli geçiş ücreti ile ceza tutarlarının bilirkişi ek raporunda tespit edildiği üzere ----- olduğu anlaşılmıştır.
Öte yandan davaya konu olayda özel işletmeye tabi tünelden geçiş hizmetinin niteliği gereği ------ hizmeti alanlar tarafından şartları ve sonuçları önceden bilindiğinden ve/veya nesnel olarak bilindiği kabul edildiğinden otoyol-tünel giriş ve çıkışında sistem tarafından yapılan ücretsiz geçiş yapıldığına dair uyarı ve ödemenin yapılmasına ilişkin bildirim dışında yasal olarak ihlalli geçiş tutanağı veya idari yaptırım karar tutanağı düzenlenerek muhataba ihbar ve tebliğine dair yasal bir düzenleme de bulunmamaktadır. Sürücünün eylemlerinden sorumlu olan işleten sıfatındaki davalı şirketin basiretli tacir gibi davranma ve bu kapsamda araçlarına --- hesabında yeterli ---- bulundurma ve/veya ihlali geçişten itibaren on beş gün içinde ödeme yükümlülüğü de bulunmaktadır.----
Bütün bunlara göre davalı şirketin hesabında yeterli bakiye bulundurmadığı gibi ihlalden itibaren on beş gün içinde herhangi bir şekilde ödeme yapmadığı da gözetildiğinde davacının geçiş ücretleri ile birlikte dört katı tutanında ceza miktarı talebinde bulunmasında ve davasında haklı olduğu ve davacı tarafın davasını açıklanan delillerle usulüne uygun olarak ispat ettiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Bu kapsamda dosyaya mübrez bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı ile birlikte davacının davasının kabulü ile, davalının--- dosyasına karşı yapmış olduğu itirazının İİK'nın 67/1. maddesi gereğince iptali ile İcra takibinin asıl alacağa takip tarihinden itibaren takip tarihinden itibaren %9,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle aynen devamına karar verilmiştir.
Davacının İcra İnkar Tazminatı İsteğine ilişkin yapılan değerlendirmede ise Yargıtay'ın kararlılık kazanmış uygulamasına göre itirazın iptali davalarında İİK’nın 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için usulüne uygun şekilde yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının bir yıl içinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak inkar tazminatı talep etmiş olması gereklidir. Burada borçlunun itirazının kötü niyetle yapılmış olması ve alacağın bir belgeye bağlanmış bulunması koşulları aranmamaktadır. Bu yasal koşullar yanında takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması, başka bir ifadeyle borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. Somut olayda davalının haksızlığına karar verilmesi ve davalının borcunun varlığı ve gerçek miktarını tahkik ve tespit edebilir durumda olması nedeniyle alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla İcra ve İflas Kanununun 67/2.maddesi gereğince koşulları oluştuğundan asıl alacağın %20'si olan ----- icra inkar tazminatının da davalıdan alınarak davacıya verilmesine de hükmedilmiştir.
6100 Sayılı HMK'nın 332/1 maddesine göre, 323. Maddesinde sayılan yargılama giderlerinden, 326/1. Maddesi gereğince tamamen davalı taraf sorumlu tutulmuştur. ---- gözetilerek dava öncesi --- bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına da karar verilerek 6100 Sayılı HMK'nın 297/2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davanın KABULÜNE,
Davalının ---- takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN İPTALİNE, icra takibinin asıl alacak ---- takip tarihinden itibaren %9,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle aynen DEVAMINA,
2-) Asıl alacağın %20'si olan 1.343,70 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-) Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 458,94 TL karar ve ilam harcına peşin alınan 81,15 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 377,79 TL karar ve ilam harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-) Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvurma harcı 81,15 TL peşin harç, 6,40 TL vekalet harcı, 140,75 TL posta masrafı ve 500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 772,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-) Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1, 13/2 maddesi uyarınca 4.080 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-) ----- bütçesinden ödenen 1.320 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
7-) HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan avansının yatırana iadesine ve bu konuda ----tarafından resen işlem yapılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize verilecek dilekçe ile ----------- Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/10/2021