T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/283 Esas
KARAR NO: 2022/156
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/05/2021
KARAR TARİHİ: 17/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
DAVA/TALEP ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının, müvekkil şirkette --- tarihine kadar--- ---olarak çalıştığını ve davalının istifası nedeniyle iş akdinin sona erdiğini, davalı ve müvekkil şirket arasında işe giriş anında, ----- Etmeme ------', 'Gizlilik Taahhütnamesi' olmak üzere üç adet sözleşme imzalandığını, bu sözleşmelerde de tarafların rekabet etmeme yasağı konusunda mutabık kaldıklarını, sözleşmeye taraf olan işçilerin, iş akdinin sona ermesinden itibaren 2 yıl içerisinde müvekkil şirket ile aynı faaliyetlerde bulunan ve aynı ------------- davanının müvekkil şirket bünyesinde satış temsilcisi olarak çalıştığını ancak müvekkil şirket ile --- gösteren ve müvekkil şirketin---- şirkette aynı görevde;---- başladığını, --- olması nedeniyle de bu durum haricen öğrenildiğini, davalının rekabet etmeme yasağı bulunmasına rağmen bunu ihlal ederek aynı--- başka bir firmada çalışması ve aynı görevle işe başlamasının müvekkilin ticari sırlarını koruma zorunluluğunu doğurduğunu, davalının işyerinde almış olduğu----bu------- müvekkil şirkete ödemesi ihtarının, davalıya--------- numaralı ihtarnameyle gönderildiğini, ancak davalının söz konusu cezai şartı ödemediğini, taraflar arasında yapılan ticari dava şartı olan ---- de tarafların anlaşamadıklarını, tarafların aralarında imzaladığ---- Etmeme Taahhütnamesi uyarınca her türlü uyuşmazlığın çözümünde ---- ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00.-TL tutarında cezai şartın rekabet etmeme yasağının ihlali tarihinden itibaren işletilecek en yüksek mevduat faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /TALEP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davanın görevsizlik sebebiyle usulden reddi gerektiğini, huzurdaki dava bakımından İş Mahkemelerinin görevli olduğunu, davacının davasını dayandırdığı, ----başlıklı belgeye bakıldığında; tamamen---- mahiyette düzenlenen işbu belgenin, işçi aleyhine tek taraflı düzenlendiği ve iş sözleşmesi ekinde müvekkile okutulmaksızın imzalatılan bu belgenin, bir suretinin de müvekkile verilmediği ve müvekkilin herhangi bir ---- olmaksızın---- belgeyi imza ettiğinin açıkça anlaşılacağını, müvekkilinin işe başlatılırken, müvekkilden--- alınan, kendisine bir sureti dahi verilmeyen, --- imzalamadığını dahi ---tarihli işbu belge içeriğinden işbu dava açılmasıyla -- haberdar olduğunu, anılan taahhütnameyi öncelikle bu sebeple kabul etmediğini, cezai şart düzenlemesinin tamamen tek taraflı olduğunu ve işverenin üstlendiği herhangi bir edim bulunmadığını, müvekkilinin iş akdini her ne kadar istifa ile feshetmiş ise de burada esasen müvekkilinin birtakım hak ve alacaklarının kendisine eksik ödenmesi, bununla birlikte kendisine baskı -------- haklı sebeplerle ---- feshettiğini, müvekkiline----------- yapmasına rağmen, ---- ücretlerinin ödenmediğini, --------- haklı nedenle feshettiğinden, haksız rekabet sözleşmesinin geçerliliğini iş akdinin feshi tarihinde yitirdiğini, davacı şirketin -----müvekkilin ---- çalıştığı------- yine ---- --- farklı olduğunu, davacı tarafça talep edilen cezai şart miktarının fahiş olduğunu ileri ------ davanın öncelikle görevsizlik nedeniyle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte olur ise davacı tarafından ileri sürülen gerçek dışı beyan ve iddialar ile usul ve yasaya aykırı olarak ikame edilen haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
DELİLLER ----- Etmeme Taahhütnamesi, Gizlilik Taahhütnamesi,---------- dosyadaki diğer bilgi ve belgeler.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:
Dava Rekabet Yasağına aykırılık nedeniyle cezai şart tazminatı (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) istemine ilişkindir.
Anayasa'nın 37. maddesine göre "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz". 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre, "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/(1)-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartıdır. 115. maddesine göre, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." Bu yasal çerçevede mahkemelerce görev konusu her aşamada resen gözetilmesi gerekmektedir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak da söz konusu değildir.
Öncelikle taraflar----belirsiz süreli ---sözleşmesi bulunduğu ve bu sözleşmenin davalının istifası---- tarihinde sona erdiği sabittir. Yine taraflar arasında düzenlenmiş rekabet etmeme taahhütnamesi ve gizlilik taahhütnamesi başlıklı belgelerin imzalandığı da tartışmasızdır.
Türk Borçlar Kanunu (TBK)'nun 444/1. maddesinde, fiil ehliyetine sahip olan ----- ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten,--- açmaktan, başka bir ------ veya bunların dışında,--- başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebileceği düzenlenmiştir.
----tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğü giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5/1-a maddesindeki düzenleme ile, (...)---- tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun--------- tabi---- işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlere iş mahkemelerinin bakacağı hüküm altına alınmıştır. Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümü hizmet sözleşmelerine ilişkin olarak ---- ve --- maddeler arasındaki düzenlemelerden oluşmaktadır. İşçinin rekabet yasağına ilişkin 444. Madde de bu bölümde düzenlenmiştir.
İşçinin hizmet akdinin sonlanmasından sonra oluşan rekabet yasağının, haksız rekabet ve gizlilik yükümlülüklerine aykırılık nedeni ile açılan tazminat davalarına, Yargıtay'ın istikrarlı içtihatlarına göre ticaret mahkemelerinin bakmakla görevli olduğu kabul edilmekteydi. Ayrıca, Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 4/1-c maddesinde Türk Borçlar Kanununun rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447 maddelerinde öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava olarak kabul edilmiş ve TTK'nın 5/1. Maddesinde de aksine hüküm bulunmadıkça, tüm ticari davaların asliye ticaret mahkemesinde bakılacağı düzenlenmiş durumdadır. Ancak Mahkemelerin görevi davanın açıldığı durum ve koşullara göre belirlenir. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5/1-a maddesine göre işçinin rekabet yasağının da yer aldığı TBK'nın Altıncı Bölümünde düzenlenen------------- ilişkin işçi ve işveren arasındaki ilişkiden kaynaklanan davalarda iş mahkemelerinin görevli olduğu düzenlenmiştir. 7036 sayılı yasanın 5. Maddesinin gerekçesinde, yapılan değişiklikle, iş mahkemelerinin görev alanının genişletildiği ve böylece iş mahkemelerinin işçi ve işveren arasındaki tüm ihtilafları çözmekle görevlendirilerek tam bir ihtisas mahkemesi olarak kabul edildiği, bu yaklaşımla işçi ve işveren arasındaki iş ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda istikrarlı kararların verilmesinin sağlanacağı ve uzmanlık sebebiyle kısa sürede daha güvenilir sonuçlar elde edileceği ve yargı yoluna başvuranların haklarının daha iyi korunacağı belirtilmiştir. Taraflar arasındaki rekabet yasağı sözleşmesi her ne kadar iş sözleşmesinden sonraki döneme ilişkin ise de TBK'nın 444/2. Maddesinde açıkça rekabet yasağı kaydının, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerli olduğu düzenlenmiştir. Buna göre rekabet yasağının konusunu işçinin iş ilişkisi içinde öğrendiği işverene ilişkin bilgiler oluşturmaktadır. TBK'nın 446. maddesinde de, rekabet yasağına aykırı davranan işçinin, bunun sonucu olarak işverenin uğradığı bütün zararları gidermekle yükümlü olduğu ve işçinin kararlaştırılmışsa cezai şarttan da sorumlu olduğu düzenlenmiştir. Anılan bu düzenlemeler karşısında rekabet yasağının işçi ile iş veren arasındaki iş ilişkisinden kaynaklandığı açıktır.
Dava konusu somut olayda; Yürürlük tarihi Türk Ticaret Kanunundan daha sonra olan ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan özel nitelikteki 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunun 5. maddesi uyarınca iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümünde asliye ticaret mahkemesi görevli olmayıp, iş mahkemesi görevli olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalara göre uyuşmazlığın TTK'nin 4.maddesine göre mutlak ve ticari dava kapsamında kalmadığı, uyuşmazlığın iş sözleşmesi ve iş ilişkisinden kaynaklanması nedeniyle işbu davada görevli mahkemenin 7036 sayılı İş Mahkemeleri kanunun 5(1)-a maddesi gereğince İş Mahkemesi olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Bu nedenlerle davanın, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca mahkememizin görevli olmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 115/1-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-)Davanın, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca mahkememizin görevli olmaması nedeniyle; 6100 sayılı HMK'nın 115/1-2 maddesi uyarınca DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,
2-)6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunun 5(1)-a maddeleri gereğince görevli mahkemenin----- İŞ MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
3-)6100 Sayılı HMK'nın 20/1 maddesi uyarınca taraflardan birininin, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak talepte bulunması halinde dava dosyasının GÖREVLİ --------İŞ MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE
4-)Yargılama giderlerinin 6100 Sayılı HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine, görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmezse talep halinde mahkememizce bu durumun tespiti ile dosya üzerinden davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmesine,
5-)6100 Sayılı HMK'nın 20/1 maddesi uyarınca taraflardan birinin, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde mahkememiz tarafından resen davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek 6100 Sayılı HMK'nın 331/3 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı ;6100 sayılı HMK'nın 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.