T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/663 Esas
KARAR NO: 2021/223
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 18/06/2019
KARAR TARİHİ: 08/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
DAVA/TALEP ;
Davacı dava dilekçesinde özetle; ---- tarihinde -------adresinde nedeni henüz bilinmeyen bir sebeple yangın çıktığını, yangının çıktığı alanın yaklaşık -------- fabrika binası, bina içerisinde depolanmış ham madde, makine ve ekipmanları ile kullanılamayacak derecede yanarak hasar gördüğünü, bu konu ile ilgili olarak ------------ numaralı dosyası ile tahkikatın devam ettiğini, yine işbu yangında davacı müvekkili firmaların fabrika sahası içinde mali ve muhasebe evrakları vs belgeleri bulunmakta iken, söz konusu yangın neticesinde fabrika binası içerisindeki işbu tüm evrak, belge ve defterlerin yandığını, söz konusu fabrikanın ve ofislerin tamamen yanmasıyla müvekkili şirketlerin geçmiş yıllara ait cari ve arşiv evrakları, fatura, çek, senet, ithalat ve ihracat, gümrük beyannameleri, dijital ortamdaki muhasebe verileri, beyannameleri, muhasebe verileri, yazılmış olan tüm defterler --------- Vergi Usul Kanunu'na göre defter kayıtlarına dayanak teşkil edecek tüm belgeler, ---- mevzuatına göre oluşturulmuş tüm personel özlük dosyaları ile diğer ---- ilgilendiren belgeler vs. her türlü evrakın yanarak zayi olduğunu, bu sebeple zayi ilan metninin ------ilanına, ivedilikle, tedbiren yangında zayi olduğu belirtilen tüm evrak, belge ve defterlerin zayi olduğunun-------- vs ilgili kurumlara bildirilmesine, davanın kabulüne, yangında zayi olduğu belirtilen tüm evrak, belge ve defterlerin zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /TALEP : Dava HMK'nin 382 (2) e-1( Ticari defterlerin ziyaı halinde belge verilmesi) maddesi gereğince çekişmesiz yargı işidir.
DELİLLER : ------ sayılı Dosyaları. ----------- Dosya kapsamındaki sair tüm bilgi ve belgeler.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:
Dava, 6102 sayılı TTK'nin 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nin 382 vd. maddeleri gereği zayi belgesi verilmesi talebi çekişmesiz yargı işi olup, TTK'nin 82.maddesi uyarınca işbu talep ticari işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden istenebileceğinden ve davacının -----kaydına göre adresi ----- olduğundan Mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmıştır. Kaldı ki dosya mahkememize ------ Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından işbu gerekçeyle verilen yetkisizlik kararı sonucu gelmiştir. Mahkememizce duruşma açılmış ve gerekli tahkikat yapılarak aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nin 82. maddesinde belgelerin saklanması ve saklama süresi başlığı altında düzenleme yapılmış bu kapsamda her tacirin ticari defterlerini sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. 6102 sayılı TTK'nin 82. maddesinin 7. fıkrasında; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün gün içinde ticari işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilmektedir. Bu dava hasımsız açılır, Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebilir.' düzenlemesine havidir. Dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ve özellikle yangın raporuna göre davanın yetkisizlik kararı veren ---------Asliye Ticaret Mahkemesinde süresinde açıldığı görülmüştür. Öte yandan 6102 sayılı TTK'nin 18/3 maddesine göre her tacirin ,ticarethanesine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan hususlar ve anılan yasal düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında, davacı tarafça zayi olduğu bildirilen davacı şirketin tüm ticari defter ve belgelerinin------- tarihli yangın raporuna göre davacı şirketin de faaliyetini sürdürdüğü-------------- tarihinde çıkan büyük bir fabrika yangında yanarak zayi olduğu, meydana gelen hadisede tacir olarak davacıya yüklenecek bir kasıt, kusur veya ihmalinin bulunmadığı, dava konusu edilen ve davacı vekilince açıklanan defter ve belgelerin kanunen saklanması zorunlu ticari defter ve belgeler niteliğinde oldukları anlaşılmıştır. Binaenaleyh davacının davasını TMK'nın 6. ve HMK'nın 190.maddeleri kapsamında ispat ettiği ve davasında haklı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmakla davanın kabulü ile ticari defter ve belgelerin zayi nedeniyle iptaline karar verilerek; 6100 sayılı HMK'nın 26, 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-)Davanın KABULÜNE,
2-)DAVACI -------- yıllarına ait -------------- ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
3-)Yapılan yargılama giderlerinin, davanın çekişmesiz yargı işlerinden olması nedeniyle davacı üzerinde bırakılmasına,
4-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-)6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, bu konuda Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinın Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince Yazı İşleri Müdürü tarafından resen işlem yapılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın davacı vekiline tebliğinden itibaren, 6100 sayılı HMK'nın 341/1 ve 345/1 maddeleri gereğince iki hafta içinde mahkememize verilecek dilekçeyle ----- Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/04/2021