T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/707 Esas
KARAR NO: 2022/103
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/11/2019
KARAR TARİHİ: 07/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;---- kendisine ait bir kısım çekle birlikte başvuruya konu ----çeki keşide ettiği ve lehtar olan müvekkili ---firmasına --- gönderdiği, --- yapılan hırsızlık sonrası bu çek ve diğer çeklerin çalındığı öğrenildiği, bunun üzerine taraflarınca ----- davası açıldığı ve davanın derdest olduğu, dava konu çekin ---- gönderildiği sırada ----- aracında hırsızlık olayı meydana gelmesi sonucu çalınmış çekler olduğu, çek iptali davalarının ve orada verilen tedbir kararı da göz önünde bulundurularak blokedeki çek karşılıklarının kötü niyetli davalıya ödenmemesi ve karşı tarafın kötü niyetli olarak icra takibi yoluna başvurması halinde, açılacak olan takibin durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmek bir zorunluluk haline geldiği, müvekkili ----- aleyhine çalınan çeklerin dayanak olduğu icra takipleri başlatıldığı, işbu takiplere ilişkin birçok dava mevcut olduğu, taraflarınca hırsızlar ve çalınan çeklerdeki tüm cirantalar hakkında suç duyurusunda da bulunulduğu, dava konusu çek de dahil olmak üzere tüm çekler ---- tarafından müvekkili ----emri ve havalesine ciro edildiği ancak bahse konu çeklerde yer alan --- kaşeleri ve imzaları müvekkiline veya--- ait olmadığı, belirtildiği gibi lehdar konumundaki ---- cirosundaki imza, şirket yetkililerinin imza örnekleri uyuşmadığı inceleme yapılması halinde açıkça ortaya çıkacağını, ---- sayılı dosyasında çalınan çeklerden--- bedelli çek üzerinde inceleme yapıldığı ve --- tarihli bilirkişi raporu ile çek arkasındaki imzaların müvekkili ---- yetkililerinin elleri ürünü olmadığı açığa çıktığı, tüm bunların yanında, müvekkilinin diğer çalınan çekleri ile ilgili olarak daha önce alacaklı olduğunu iddia eden dava dışı ----sayılı dosyası ile ihtiyati haciz ve akabinde ---- dosyası ile takip yapıldığı, taraflarınca bu takibe itiraz edilerek --- sayılı dosyası ile dava açıldığı dava derdest iken, ----- isimli şahıs, müvekkili gibi çekini çaldırdığı bir kişinin çekini ----- tahsil etmeye çalışırken suçüstü yakalandığı, bu esnada üzerinde ve arabasında yapılan araştırmada çeşitli kişilere ait çalıntı çek ve senetler ile sahte ciro yaratmak amacı ile kullanılan birden fazla firma kaşesi ele geçirildiği, ele geçirilen çeklerden biri de müvekkilinin çalınan çeklerinden olduğu, alacaklı yanın, üzerinden ve aracından çıkan suç materyalleri ile ilgili olarak ---- ile el konulduğu, taraflarınca savcılık dosyası incelendiğinden alacaklı hakkında birçok farklı dosyadan ---arama kararı olduğu görüldüğü, şüpheli --- tarafından başlatılan ---- takibe dayanak çekte, ciranta olarak tıpkı işbu dava konusu çekte olduğu gibi ----- bozdurmaya çalışırken yakalandığı ve çalıntı olduğu tespit edilen çek üzerinde de ----- ciranta olarak gözüktüğü, dava konusu çek ve diğer çalınan çeklerin birçoğunda aynı cirantaların farklı sıralarda bulunması davalının kötü niyetini açıkça gösterdiği böyle bir durumun tesadüf olması hayatın olağan akışına aykırı olduğu müvekkilinin çalınan işbu çek ve diğer çekler ile ilgili alacaklı olduğunu iddia eden hiç kimseye borcu olmadığı ve çeklerin taraflarına iadesi gerektiği ileri sürülerek çek iptali davalarının ve orada verilen tedbir kararı da göz önünde bulundurularak ------çek karşılıklarının kötü niyetli davalıya ödenmemesi ve karşı tarafın kötü niyetli olarak icra takibi yoluna başvurması halinde, açılacak olan takibin durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesi, -----çekin istirdadına ve çekin taraflarına iadesine karar verilmesi, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılması talep ve dava edilmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun tebligata rağmen duruşmalara katılmamış cevap da vermemiştir.
DELİLLER: Dava dilekçesi,------- sayılı dosyası bilirkişi raporu, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.
Davacı vekili tarafından, dava konusu çekin meşru ve yasal hamili olan müvekkilinin çeki kaybettiğini ve çekin iptali için dava açıldığını, ancak çekin ibraz edilmesi nedeniyle kıymetli evrakın iptali davasının reddedildiğini, müvekkilinin davalılar ile hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, çekin meşru hamili olduğunu, bu sebeple ciro zincirinin bozuk olduğunu, davalının ağır ihmal ve kusuru olduğunu bildirerek dava konusu çekin istirdadını talep ve dava etmiştir.
---- karar sayılı çek iptali dosyasında ---- tarihinde;
"Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
A) -----nolu çekler yönünden KABULÜNE,
B)----- nolu çekler yönünden davanın REDDİNE;"
Şeklinde karar verilmiş olup yukarıya aynen aktarılmıştır.
--- tutarlı ----Sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ve bu çek ile ilgili ----- Soruşturma nolu dosyasında da alınan bilirkişi raporu Mahkememiz dosyasına sunulmuştur.
---- No.lu çekle ilgili ------ alınan bilirkişi raporu Mahkememiz dosyasına sunulmuştur.
--- tarihli ---dosyasında alınan bilirkişi raporu ve-----dosyasında alınan bilirkişi raporu Mahkememiz dosyasına sunulmuştur.
----No.lu çekle ilgili ------alınan bilirkişi raporu Mahkememiz dosyasına sunulmuştur.
----No.lu çekte ciranta olarak sırasıyla ----- olduğu görülmüştür.
--- tarafından başlatılan --- çekte de ciranta olarak sırasıyla-----olduğu görülmüştür.
İşbu davamıza konu --- seri nolu çekin keşidecisinin ---- lehdarının davacı---- olduğu, cirantaların ise sırasıyla ---- olduğu, hamilin ise davalı ----- tarihinde davalı şirket tarafından ---- ile ------ibraz edildiği ancak ihtiyati tedbir kararı nedeniyle çek bedelinin ödenmediği görülmüştür.
Dava konusu çek dışında aynı hırsızlık olayı içerisinde çalınan diğer çeklerle ilgili yukarıda bahsedilen mahkemelerde yargılamalar yapılarak kararlar verildiği anlaşılmıştır.
Tarafların bildirmiş olduğu deliller dosyaya ibraz edildikten sonra, tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinden mali müşavir bilirkişi aracılığı ile inceleme yaptırılarak davacı şirket ile davaya konu çekin keşidecisi ----- arasındaki ticari ilişki bulunup bulunmadığı, davacı şirketten sonraki ciranta gözüken cirantalar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, varsa bu ticari ilişkiler sebeiyle davacının alacaklı ya da borçlu olup olmadığı varsa ne miktarda alacaklı olduğu, davaya konu çekin tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı noktalarında ------ bilirkişiden alınan---- tarihli raporunda özetle; Davacıya ait ticari defter, kayıt ve belgelerin usule ve mevzuata uygun tutulduğu, yasal defter kayıtlarının birbiri ile uyumlu ve incelemeye elverişli olduğu, davacıya ait ---- yıllarına ait yasal defter kayıt ve belgeler üzerinde yapılan incelemelerde, dava konusu; ---- seri nolu çekte yer alan son ciranta ve aynı zamanda davalı ------ alacaklı olduğuna dair herhangi bir kayıt ve belgenin mevcut olmadığı, davalı şirketin ticari defter kayıt ve belgelerinin Mahkeme ara kararına rağmen ibraz edilmediği veya herhangi bir geçerli mazeret sunulmadığı, bu nedenle inceleme yapılmadığı, dava dışı ----tarafından, davacı ile aralarındaki ticari ilişkiye istinaden dava konusu çekin de yer aldığı toplam ---tutarındaki çekin, davacı emrine düzenlenerek ---tarihinde --- verildiği, ancak söz konusu çeklerin de bulunduğu torbanın, --- isimli şahıs tarafından çalındığı, dava konusu çekin de içinde bulunduğu işbu çeklerle ilgili --- dosyası üzerinden verilen ihtiyati tedbir kararının, çekin çalınmasından kısa bir süre sonra, Mahkemenin ----bildirildiği, ----aracından çalınan bir kısım çekle ilgili çeşitli mahkemelerce yaptırılan bilirkişi incelemeleri neticesinde, davacı şirkete atfen atılı bulunan ciro imzalarının, davacı şirketi temsil ve ilzama yetkili yöneticilerinin eli ürünü olmadığı şeklinde tespitlere yer verildiği, dava konusu çekin davalı tarafından ---- ile takas merkezine ibraz edildiği ancak ihtiyati tedbir kararı nedeniyle çek bedelinin ödenmediği, davalı şirket tarafından dava konusu çekin ciro yoluyla devralınması öncesinde, çekin muhatabı ------nezdinde, gerekli araştırma ---- yapılmayarak, Mahkemece ---- tarihinde tedbir kararı verilmiş olan çekin ciro yolu ile devralınmış olması nedeniyle davalı şirketin ağır ihmal ve kusurunun bulunduğu beyan ve rapor edilmiştir.
Yapılan yargılamaya alınan bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; davacı vekili, dava dışı ----tarafından, davacı ile aralarındaki ticari ilişkiye istinaden dava konusu çekin de yer aldığı toplam --- tutarındaki çeklerin, davacı emrine düzenlenerek ---tarihinde --- verildiği, ancak söz konusu çeklerin de bulunduğu torbanın, --- isimli şahıs tarafından çalındığı, dava konusu çekin de içinde bulunduğu işbu çeklerle ilgili ---- Sayılı dosyası üzerinden verilen ihtiyati tedbir kararının, çekin çalınmasından kısa bir süre sonra, Mahkemenin --- bildirildiği, dava konusu çekin ibraz edilmesi nedeniyle bu çek yönünden davanın reddine karar verildiği, davaya konu çekin --- seri nolu çekin keşidecisinin ---- lehdarının davacı----olduğu, davacı şirketin cirosundan sonra çekin önce ----------ibraz edildiği ancak ihtiyati tedbir kararı nedeniyle çek bedelinin ödenmediği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki borç ilişkisinin tespiti adına yapılan bilirkişi incelemesinde davacı ticari defteleri usulüne uygun olarak tutulduğu, lehine delil teşkil etme kabiliyeti bulunduğu, yapılan incelemede davaya konu çekin keşidecisi dava dışı keşideci ----- davacı arasında ticari ilişki bulunduğu, dava konusu çek de içinde olan ve müvekkile ulaştırılmak üzere ---- verilen toplamda -- adet çek davacıya ulaşamadan kargo aracından çalındığı, davacının diğer çalınan çekleri ile ilgili olarak daha önce alacaklı olduğunu iddia eden dava dışı --- tarafından ---sayılı dosyası ile ihtiyati haciz ve akabinde ----dosyası ile takip yapılması üzerine davacının bu takibe itiraz ettiği, bunun üzerine----dosyası ile dava açıldığı, dava derdest iken, ----- isimli şahıs, davacı gibi çekini çaldırmış bir kişinin çekini bankada tahsil etmeye çalışırken suçüstü yakalandığı, bu esnada üzerinde ve arabasında yapılan araştırmada çeşitli kişilere ait çalıntı çek ve senetler ile sahte ciro yaratmak amacı ile kullanılan birden fazla firma kaşesi ele geçirildiği, ele geçirilen çeklerden biri de davacının çalınan çeklerinden olduğu, alacaklı yanın, üzerinden ve aracından çıkan suç materyalleri ile ilgili olarak----dosyası ile el konulduğu,--- tarafından başlatılan---- dayanak çekte, ciranta olarak tıpkı işbu dava konusu çekte olduğu gibi; ---- bozdurmaya çalışırken yakalandığı ve çalıntı olduğu tespit edilen çek üzerinde de------olarak gözüktüğü, dava konusu çek ve diğer çalınan çeklerin birçoğunda aynı cirantaların farklı sıralarda bulunması, davacı ile kendisinden sonraki cirantalar arasında davaya konu çekten kaynaklanan her hangi bir ticari ilişki bulunmaması, yine benzer davalardan dava konusu çek dışındaki çeklerle ilgili yapılan imza incelemelerinden söz konusu çeklerdeki imzanın davacının yetkili temsilcisi tarafından atıldığının tespit edilmemesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının çekin meşru hamili olduğu ve çekin kendisinden sonra gelen cirantaya temlik etmediği kanaatine varılmıştır.
Davalı şirket açısından ise dava konusu çekin ciro yoluyla devralınması öncesinde, çekin muhatabı ---- nezdinde, gerekli araştırma ---- tarihinde tedbir kararı verilmiş olan çekin ciro yolu ile devralınmış olması nedeniyle davalı şirketin ağır ihmal ve kusurunun bulunduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne davaya konu Keşidecisi ------ olan çekin davalıdan alınarak davacıya iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davanın KABULÜNE,
Davaya konu Keşidecisi -----olan çekin davalıdan alınarak davacıya İADESİNE,
2-) Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.806,35 TL karar ve ilam harcından Mahkememiz dosyasında peşin alınan 1.451,59 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.354,76 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-) Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvurma harcı, Mahkememiz dosyasında peşin alınan 1.451,59 TL harç, 6,40 TL vekalet harcı, 73,10 TL tedbir talebi harcı, 233,95 TL posta ve dosya masrafı ve 700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.509,54 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-) Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1, 13/2 maddesi uyarınca 11.850,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-) HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan avansının yatırana iadesine ve bu konuda Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinın Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince Yazı İşleri Müdürü tarafından resen işlem yapılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize verilecek dilekçe ile ----- Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. E duruşmaya son verildi. 07/02/2022