T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/230 Esas
KARAR NO:2022/574
DAVA: İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması veya Devrinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/05/2021
KARAR TARİHİ: 08/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması veya Devrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA/TALEP;
Davacı dava dilekçesinde özetle; Davalının ---- isimli işletmekte iken müvekkili ile devir sözleşmesi imzaladığını, bahse konu şirketin hisselerini --- ile müvekkile devrettiğini, ödemenin tanıklar huzurunda elden, nakit olarak ödendiğini, müvekkilinin ödemenin dışında tadilat işlemleri için ----- para harcadığını, davalının pay devrinin tescili konusunda yetkili olmasına rağmen çeşitli bahanelerle tescil işlemlerini ertelediğini ve aldığı ücreti de geri ödemediğini, bu nedenle davalı aleyhine ----- esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalının bu takibe haksız olarak itiraz ettiğini ancak davalının devir sözleşmesinde ücreti nakden aldığını beyan ettiğini, davalının işletmeyi pay devri sözleşmesinden sonra davacı şehir dışındayken habersiz bir şekilde devrettiğini, işletme içerisinde hiçbir eşya bırakmadığını, davalının sebepsiz zenginleştiğini, itirazın iptali ile icra takibinin kaldığı yerden devamına, alacağın---az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP/TALEP:6100 Sayılı HMK'nin 126-131 maddeleri kapsamında cevap dilekçesi verilmemiştir.
Davalı vekili----tarihli duruşmadaki beyanında; davada görevli mahkeme ---mahkemesi olduğundan ---- dava şartı yerine getirilmediğinden davanın işbu nedenle usulden reddine karar verilmesi beyan ve talep etmiştir.
DELİLLER: ---- Esas sayılı dosyası, ----yevmiye numaralı şirket pay devri sözleşmesi,---- yevmiye numaralı ihtarı, Tanık, Dosya kapsamındaki sair bilgi ve belgeler.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:
Dava , 2004 sayılı İİK'nin 67.maddesi gereğince açılmış İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması veya Devrinden Kaynaklanan) takibin devamı ve tazminat istemine ilişkindir.
Dosya Mahkememize ----Karar Sayılı ilamı ile verdiği görevsizlik kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine verilen karar nedeniyle gelmiştir. Mahkememizce taraflara davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmış ve duruşmaya katılan taraf vekillerinin beyanları dinlenmiş ve aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda davanın vaki itiraza da bağlı olarak öncelikle ve resen dava şartları yönünden incelenmesi gerekmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/(2)-maddesine göre 'diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır. Hükmü bulunmaktadır. Aynı yasanın 115. maddesine göre ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükümleri mevcuttur. Dava şartlarına ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Bu yasal çerçevede mahkemelerce dava şartları her aşamada resen gözetilmesi gerekmektedir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinde aynen; "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. (2) Davacı, ----- faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya -----tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. ---------- başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi bulunmaktadır.
6102 Sayılı TTK'nin 5/A maddesine göre de konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce ----- başvurulmuş olması dava şartıdır.
6102 Sayılı TTK''nin 5. maddesine eklenen ve ----- tarihinde yürürlüğü giren 5/A maddesi de ------ tabi ticari davaların bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat davaları olarak tanımlanmıştır. Buna göre dava açılmadan önce zorunlu---başvurulmuş olması 7155 sayılı Kanun'un 20. Maddesiyle TTK'ye eklenen 5/A ve HMK'nin 114/2. Maddeleri uyarınca dava şartıdır.6100 sayılı HMK'nın 137, 138 ve 140. maddedeki ön inceleme aşamasında dava şartlarının inceleneceğine dair düzenlemeler, henüz incelenmemiş ise tahkikata geçilmeden önce dava şartlarının incelenmesi zorunluluğunu belirtmektedir. Bu hükümler her aşamada dava şartlarının incelenebileceğine dair 115. madde düzenlemesine inceleme zamanı bakımından en erken zaman olarak sınır çizen bir düzenleme olmayıp incelemenin en geç ne zaman yapılması gerektiğini göstermektedir.6100 sayılı HMK.nın 30. Maddesine göre Hakim lüzumsuz masraf yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür. 6100 sayılı HMK.nın 138. Maddene göre de öncelikle dava şartları ile ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verileceği hükme bağlanmıştır.
Yukarıdan beri gösterilen yasal düzenlemeler ve yapılan hukuki açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; davacının istemi şirket pay ve işletme devri nedeniyle ödenen paranın iadesi ------nedeniyle başlattığı icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava görevsizlik kararı veren ------ tarihinde açılmış olup dava açılış tarihi olan ----tarihi itibariyle işbu ticari dava zorunlu ----- tabidir. Davanın görevsiz mahkemede açılmış olması bu sonucu değiştirmemektedir. Bu cümleden olmak üzere işbu davada dava dilekçesine----- faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslı veya ----tarafından onaylanmış bir örneği eklenmediği gibi dava dilekçesinde bu yönde hiçbir açıklama da yapılmamıştır. Kaldı ki mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı vekili tarafından zorunlu ----süreci yerine getirilmeden işbu davanın açıldığı açıkça beyan edilmiştir. ---- yasaya göre ----başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi zorunlu olmuştur. ---- 6102 sayılı TTK'nin 5/A, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 2. Bendinin son cümlesi ve HMK'nin 114/(2) ve 115. Maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)-Davanın, TTK'nin 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 2. bendinin son cümlesi uyarınca 'arabulucuya başvurulmadan dava açılması nedeniyle' 6100 sayılı HMK'nin 114/(2) ve 115. maddelerine göre DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,
2-)Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken ----- karar ve ilam harcının, başlangıçta peşin olarak alınan ---- harçtan mahsubuyla bakiye ---- harcın karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya iadesine,
4-)Davalı tarafından vekille temsil dışında (HMK.323/1/ğ) yapılmış başkaca yargılama gideri bulunmadığından işbu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-)Davalı davada kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'nin 13/1, 7/2 maddeleri gereğince----maktu vekalet ücretinin ve ----vekalet harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-)6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine,-----Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren --- hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle ---- Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.