T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/478 Esas
KARAR NO: 2020/395
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 29/05/2020
KARAR TARİHİ: 13/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi olduğu ----- seri numaralı, ---- çekin kargo firmasında kaybolduğunu, çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi halinde telafisi mümkün olmayan sonuçlara sebebiyet vereceğinden çek üzerine ödeme yasağı konularak dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Deliller
İlgili bankaya yazılan müzekkereye yanıt verilmiştir.
----- müdürlüğüne yazılan müzekkereye yanıt verilmiştir
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava, 6102 Sayılı TTK' nın 818/1(s) maddesi delaletiyle, aynı Kanunun 757. vd. maddeleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Türk Ticaret Kanunun Kıymetli Evrak Üst Başlıklı İptal Kararı Şartları Başlıklı 651'inci maddesine göre;
(1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.
(2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyan ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."
hükmü bulunmaktadır.
Kanunun Hükümleri Hükümleri Başlıklı 652'inci maddesine göre;
(1) İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir vaeya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir.
(2) Bunun dışında iptal usulü ve hükümleri hakkında, kıymetli evrakın çeşitli türlerine ilişkin özel hükümler uygulanır."
hükmü bulunmaktadır.
Kanunun Uygulanacak Hükümler başlıklı 818'inci maddesine göre;
(1) Poliçeye ait aşağıdaki hükümler çek hakkında da uygulanır:
s) İptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası.
hükmü bulunmaktadır.
Kanunun Önleyici Önlemler başlıklı 757'inci maddesine göre;
(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
hükmü bulunmaktadır.
Görüldüğü üzere çek iptal davası açma hakkı TTK'nın 651'inci maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı bulunan hamile aittir. İptal kararını alan hamil, TTK'nın 652'inci maddesinde düzenlendiği üzere, hakkını senetsiz ileri sürebilir ya da borçludan yeni bir kıymetli evrak düzenlenmesini isteyebilir. İptal davasının ve iptal hükmünün amacı ve sonucu budur.
Yukarıda anılan yasal düzenlemeler, yapılan açıklamalar ve yapılan yargılamaya göre somut olayda TTK'nın 760-762'inci maddeleri uyarınca ------- gerekli ilanlar yapılmış ve ilana konu gazeteler dosya kapsamına alınmıştır. Yapılan ilanlara rağmen davaya konu çek, üzerlerinde hak iddia eden veya bulan üçüncü kişiler tarafından yasal süre içinde mahkememize ibraz edilmemiş ve bu yönde herhangi bir beyanda da bulunulmamıştır. Muhatap banka tarafından da davaya konu---- seri numaralı çekin keşidecisinin ---bırakılmadığı ve ibraz edilmediğinin belirtildiği görülmüştür. Bütün bunlara göre davacının söz konusu çekin yetkili hamili olduğu ve davacının elindeyken kaybolmak suretiyle zayi olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak davacının davasının kabulü ile, 6102 sayılı TTK’nın 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu çeklerin zayi nedeniyle iptallerine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
-------- olan, lehtar hamili ----- nolu, ------ bedelli ÇEKİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Yapılan yargılama giderlerinin davanın mahiyeti gereği davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 54,40 TL karar ve ilam harcına peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan avansının yatırana iadesine ve bu konuda Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince Yazı İşleri Müdürü tarafından resen işlem yapılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.