T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/517 Esas
KARAR NO: 2021/11
DAVA: Yargılanmanın Yenilenmesi
DAVA TARİHİ: 25/06/2020
KARAR TARİHİ: 07/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Yargılanmanın Yenilenmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ------ engelli olup okuma yazma bilmediğini, davacının 17/02/2012 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonrasında ciddi şekilde yaralandığını, Sivas--- Noterinin ---------Yevmiye Numaralı Vekaleti ile dava ve hukuki hakların takip noktasında hiç bir takip ve avukatlık yetkisi olmayan ----------- yetkileri içeren dava vekaletnamesini verdiğini, davacıyı bu yolla aldatan ve kendisine menfaat sağlama amacında olan bu kişi Sivas----- tarih ve --------- yevmiye numaralı vekalet sureti -----tarihli --------- tarihli ---- nolu ---- belgelerinde anlaşılacağı üzere davacı hakkında başvurularda bulunduğunu ve usül işlemleri yaptığını, davaya vekalet Hmk Md. 114/1/d ye göre dava şartlarından olduğunu ve yine Hmk Md. 375/1/c 'ye göre yargılanmanın yenilenmesi sebebi olduğunu, yargılamanın iadesinin kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı istenebilir olduğunu, vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş ve karara bağlanmış olması yargılamanın iadesinin talep edilme nedenlerinden biri olduğunu, yargılamanın iade süresinin , kararın davalıya veya gerçek vekil veya temsilciye tebliğ edildiği, alacaklı veya davalı yerine geçenlerin karardan usulen haberdar olduğu tarihten itibaren üç ay ve her halde iade talebine konu olan hükmün kesinleşmesinden itibaren on yıl olduğunu, yargılamanın iadesi talebi kabul edilirse mahkeme, hakem kararını iptale eder ve uyuşmazılığı yeniden bir karar verilebilmesi için yeni hakeme veya hakem kuruluna gönderdiğini, bu durumda ------ maddeye göre yeniden seçilebileceğini veya oluşturulacağını, kararın avukat ------ tarihinde tebliğ edildiğini, bu tarihte ilgili karardan davacının ve gerçek vekil olarak davacı vekilinin haberi olduğunu, ve en son davacıyı oyalayamayacağını anlayan bu kişinin tüm gerçekleri anlattığını avukat olmadığını itiraf ettiğini, bunun üzerine davacının kandırıldığını anladığını, tüm bu nedenlerden öncelikle itiraz edilmeksizin kesinleşen dosyada belirlenen kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile 58.812,91 TLtazminat yönünden fazalaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile yargılanmanın yenilenmesi talebinin ve bu kanuni yola başvurmada hukuki yararlarının olduğunu, kabulü ve itiraz edilmeksizin ---------- iptalini ve dosyanın akıbeti hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın ----gönderilerek -------tayinine karar verilmesini yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER
---- başvuru dosyası, tebligatlar, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, her ne kadar davacı tarafından yargılamanın yenilenmesi olarak açılmış ise de, HMK 374 ve devamı maddelerinde hakem kararlarına karşı yargılamanın yenilenmesi yoluna gidileceğine dair bir düzenlemenin bulunmaması ve HMK madde 439/1 gereğince --- karşı iptal davası açılabileceğinden bahsedilmesi hususları da birlikte değerlendirildiğinde, davanın konusunun ------ iptaline ilişkin olduğu kanaatine varılmıştır.
Anayasa'nın 37. maddesine göre "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz". 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre, "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/(1)-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartıdır. 115. maddesine göre, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu değildir. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." Bu yasal çerçevede mahkemelerce görev konusu her aşamada re'sen gözetilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda yapılan değerlendirmede Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun----- karar sayılı ilamı ışığında ve 7101 Sayılı Kanun ile değişik HMK Mad. 439/1 düzenlemesine bağlı olarak görevli mahkemenin ilk derece mahkemesi sıfatıyla Bölge Adliye Mahkemesi olduğu sonucuna varılmıştır.
Binaenaleyh, HMK' nin 115. maddesine göre Mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak zorunda olması ve HMK'nin 30. Maddesine göre Hakimin lüzumsuz masraf yapılmamasını sağlamakla yükümlü olmasına yönelik yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde Mahkememizin görevsizliğine ilişkin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın, 6100 sayılı HMK'nin 114/1-c maddesi uyarınca 'mahkememizin görevli olmaması nedeniyle' 6100 sayılı HMK'nin 115/1-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-)6100 sayılı HMK'nin 114/1-c ve 20/1, 439/1 maddeleri uyarınca görevli mahkemenin ilk derece mahkemesi sıfatıyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Olduğunun Tespitine,
3-)Kararın kesinleşmesine bağlı olarak ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20/1 maddesinde belirtilen 2 haftalık süre içinde, taraflardan birinin talebi halinde dosyanın görevli İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine,
4-)Süresinde başvuruda bulunulması halinde harç ve yargılama giderleri ile avansa ilişkin hususların 6100 sayılı HMK.'nın 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece değerlendirilmesine,
5-)Süresinde başvuruda bulunulmaması halinde HMK. Madde 20 düzenlemesine bağlı olarak davanın açılmamış sayılmasına yönelik gerekli usuli kararın verilmesi ve bu karar ile birlikte harç hususunun resen karara bağlanması gereklerini resen gözetilmesine; resen gözetilmesi gereken hususlar dışında kalan yönlerden ise talep halinde ve HMK. 331 maddesi gereğince hüküm altına alınmasına,
6-)Yukarıdaki hüküm fıkralarında belirtilen ihtimallerde gözetilerek yargılama sonucunda ve resen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse resen yapılacak giderde mahsup edilmek ve HMK. Madde 333 düzenlemesi gözetilmek sureti ile avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.